Początki tworzenia kompozycji z kwiatów na trasie procesji Bożego Ciała w Spycimierzu


Abstrakt

Uroczystości Bożego Ciała zapoczątkowane w Kościele katolickim w XIII wieku stały się okazją do oddania czci Najświętszemu Sakramentowi. Święto z czasem zostało wzbogacone o zewnętrzną formę kultu. W leżącej nad rzeką Wartą wsi Spycimierz formy adoracji hostii rozwinięto w postaci rozbudowanej oprawy wizualnej. Trasa procesji Bożego Ciała poza typowym wystrojem ołtarzy została w całości przyozdobiona kompozycjami z kwiatów, którymi wyłożono środkowy pas drogi we wsi. Tradycja tworzenia kwietnych kobierców według przekazów ma sięgać okresu napoleońskiego. Niewątpliwie istniała już przed drugą wojną światową, a pierwsze źródła o niej informujące pochodzą z 1957 roku.


Słowa kluczowe

historia Kościoła katolickiego; XIII-XXI w.; Boże Ciało; Spycimierz; procesje; zwyczaje ludowe; florystyka

Bogunia-Borowska M., O zwyczajach pobożnych. Groby w Wielki Piątek i procesje w Boże Ciało. Antropologia zwyczajów religijnych w społeczeństwie polskim, „Societas Communitas”, 17 (2014) nr 1, s. 217-235.
Chojnacki K., Kwietna droga, „Kwietnik”, (1998) nr 6, s. 28-29.
Ciesielska-Szynal B., Dekoracje kwiatowe trasy procesji Bożego Ciała w Spicimierzu, „Sieradzki Rocznik Muzealny”, 10 (1995/1996) s. 31-35.
Dyoniziak M., Boże dywany w Spycimierzu, Bydgoszcz 2004.
Dyoniziak M., Boże Ciało w Spycimierzu – w hołdzie Janowi Pawłowi II, Bydgoszcz 2005.
Dyoniziak M., Łukasik Z., Dwa wielkie jubileusze w Spycimierzu, „Uniejowskie Strony”, (2007) nr 15, s. 28.
Fedorowicz S., Procesje parafialne i klasztorne w oktawie Bożego Ciała w XIX-wiecznym Krakowie (1795-1918), „Nasza Przeszłość”, 115-116 (2011) s. 219-243.
Głaz A., Boże Ciało w Spycimierzu, „Kronika Wielkopolski”, 4 (2005) s. 119-122.
Hołda R., Boże Ciało. Święto, ceremonia i performans, „Journal of Urban Ethnology”, 11 (2013) s. 61-74.
Jabłoński M., Z cyklu „Moja wieś” Spicymierz, „Echo Turku”, (1993) nr 6, s. 6.
Jackowski J., Iwanicka J., Dywany w Śpicimierzu, „Gazeta Sołecka”, (1996) nr 10, s. 14-15.
Kaniecki K., Dywany zrywane na miarę, „Dziennik Łódzki”, 8 VI 2007, s. 22.
Kaniecki K., Kolorowy Śpicimierz, „Nad Wartą”, (2002) nr 23, s.13.
Klata H., Było – nie minęło. Gawęda o Śpicimierzu, „Ład Boży” dodatek do „Niedziela”, (2000) nr 16, s. 3-4.
Komajda M., Wieś kwiatami malowana, „W Uniejowie”, (2000) nr 2, s. 12-13.
Krzywański W., Boże Ciało w Śpicimierzu, w: Kalendarz Rolników 1994, red. E. Marciniak, Włocławek 1994, s. 93-97.
Kubacki M., Spycimierskie kwietne dywany na krajowej liście dziedzictwa, W Uniejowie, (2018) nr 73, s. 3
Kujawski W., Śpicimierz, „Ład Boży”, (1992) nr 19, s. 6.
Kwietne dywany na chwałę Panu, „Echo Turku”, (2007) nr 24, s. 3.
Lasociński D., Po kwietnych dywanach, „Turystyka” 20, dodatek do „Turystyka”, (2005) nr 117, s. 7
Maluśkiewicz P., Ziemia konińska. Przewodnik turystyczny, Konin 2002.
Micuła A., Spicimierz. Dywany kwiatowe, „Tele Tydzień”,(2004) nr 23, s. 42.
Nowicki S., Boże Ciało w Śpicimierzu, „Ład Boży”, dodatek do „Niedziela”, (2000) nr 29, s. 3.
Nowicki S., Kwietne Boże Ciało, „Ład Boży” dodatek do „Niedziela”, (2001) nr 28, s. 2.
Po kwiatowych dywanach, „Głos Wielkopolski”, (2001) nr 138, s. 15.
Przybyszewski W., Procesje Bożego Ciała w Warszawie w latach 1827-1863 w relacjach prasowych, malarstwie i na fotografiach Karola Beyera, „Almanach Warszawy”, 9 (2015) s. 203-262.
Radecka B., Od ołtarza do ołtarza po kwietnym kobiercu, „Turystyka” 0, dodatek do „Turystyka”, (1999) nr 124, s. 6.
Rocznik diecezji włocławskiej 2011, red. A. Niemira, Włocławek 2011.
Różycki A., Notatki z podróży po Polsce, „Konteksty Polska Sztuka Ludowa”, 48 (1994) nr 3-4, s. 122.
Słownik krajoznawczy Wielkopolski, Warszawa 1992.
Śmigielska J., Święto Bożego Ciała w Łowiczu, „Societas Communitas”, 2 (2010) s. 255-258.
Sobczak J., Boże Ciało w Spycimierzu, w: Wielkopolska nasza kraina, t. 3. Rzecz o wybitnych ludziach, kulturze ludowej i turystyce Wielkopolski, red. W. Łęcki, Poznań 2004, s. 122-123.
Spicimierz. Nie zwykłe święto, „Echo Turku”, (1999) nr 24, s. 3.
Tomaszczuk A., Kwietny kobierzec. O obchodach święta Bożego Ciała w Spycimierzu, „Konteksty Polska Sztuka Ludowa”, 58 (2004) nr 1-2, s. 213-220.
Uniejowskie strony. Karty z przeszłości odległej, nieznanej i bliskiej gminy Uniejów, red. J. Szymczak, Łódź 2008.
Winnicki W., Jubileusz OSP w Spycimierzu, „W Uniejowie”, (2008) nr 35, s. 23.
Wójcik T., Dziewięćset lat parafii w Spycimierzu, „W Uniejowie”, (2006) nr 26, s. 7-8.
Zalewski Z., Boże Ciało I. Liturgia, w: Encyklopedia katolicka, t. 2, red. F. Gryglewicz, Lublin 1976, kol. 861-862.
Pobierz

Opublikowane : 2019-06-23


Szkutnik, P. (2019). Początki tworzenia kompozycji z kwiatów na trasie procesji Bożego Ciała w Spycimierzu. Archiwa, Biblioteki I Muzea Kościelne, 111, 331-344. https://doi.org/10.31743/abmk.6302

Piotr Szkutnik 
Katedra Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii Instytutu Historii Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego  Polska
https://orcid.org/0000-0001-6086-2655