A Critical Edition and Philological Analysis of the Text of Isa 42:1–44:5 on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) and Other Coptic Manuscripts Written in the Sahidic Dialect of Coptic and the Greek Text of the Septuagint


Abstrakt

This paper provides a critical edition and philological analysis of Isa 42:1–44:5, which were worked out on the basis of the Coptic manuscript sa 52.2 and other available manuscripts of the Sahidic dialect. The first part presents general information on the fragment of codex sa 52 (M 568) that includes the discussed text. The next part gives a list and brief characteristics of the other manuscripts containing at least some verses of Isa 42:1–44:5. The focal section of the paper is a presentation of the Sahidic text and its translation into English. The differences between the Sahidic text and the Septuagint, on which the Coptic translation is based, have been presented in tables. They include additions and omissions in the Coptic translation, lexical changes and semantic differences. Finally, the paper examines difficult philological questions observed in the Coptic text. Of special attention are the verses of Isa 42:1–44:5, which occur only in manuscript sa 52.2, and so far have not been published.


Słowa kluczowe

Coptic, Sahidic dialect, the Book of Isaiah, Deutero-Isaiah, sa 52 (M 568), edition of Isa 42:1–44:5

Bąk, T., “A Critical Edition and Philological Analysis of the First Chapter of Deutero-Isaiah (Isa
40) on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) in Light of Other Coptic Manuscripts
Written in the Sahidic Dialect and the Greek Text of the Septuagint,” The Biblical Annals
9/1 (2019) 73-100.
Bąk, T., “A Critical Edition and Philological Analysis of the Second Chapter of Deutero-Isaiah
(Isa 41) on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) in Light of Other Coptic Manuscripts
Written in the Sahidic Dialect and the Greek Text of the Septuagint,” The Biblical Annals
11/2 (2020) 63-91.
Bąk, T., “Koptyjski przekład Iz 1-39 w manuskrypcie sa 52 (M 568) z VIII w.,” The Biblical Annals
5/2 (2015) 289-305.
Bąk, T., Il Proto-Isaia in copto-saidico. Edizione critica sulla base di sa 52 (M 568) e di altri testimoni.
Estratto della dissertazione per il Dottorato in Studi dell’Oriente Antico (Roma: Pontificio
Instituto Biblico, Facoltà Orientalistica 2014).
Crum, W.E., Catalogue of the Coptic Manuscripts in the British Museum (London: British Museum
1905).
Crum, W.E., A Coptic Dictionary (original ed.: Oxford: Clarendon 1939; reprint: Eugene, OR: Wipf
& Stock 2005).
Crum, W.E. – Winlock, H.E., The Monastery of Epiphanius at Thebes. I. The Archeological Material
(by H.E. Winlock); The Litterary Material (by W.E. Crum) (New York: The Metropolitan Museum
of Art 1926).
Crum, W.E. – Evelyn White, H.G., The Monastery of Epiphanius at Thebes. II. Coptic Ostraca and
Papyri (edited with translations and commentaries by W.E. Crum); Greek Ostraca and Papyri
(edited with translations and commentaries by H. G. Evelyn White) (New York: The Metropolitan
Museum of Art 1926).
Delaporte, L.J., “Catalogue sommaire des manuscrits coptes de la Bibliothèque Nationale. Manuscrits
sahidiques,” Revue de l’Orient chrétien 18 (1913) 84-91.
Depuydt, L., Catalogue of Coptic Manuscripts in the Pierpont Morgan Library (Corpus of Illuminated
Manuscripts 4, Oriental Series 1; Leuven: Peeters 1993).
Hebbelynck, A., “Les manuscrits coptes-sahidiques du «Monastère Blanc». Recherches sur les fragments
complémentaires de la Collection Borgia. I. Fragments de l’Ancien Testament,” Muséon
12 (1911) 1-64.
Hoppe, L.J., Isaiah (New Collegeville Bible Commentary. Old Testament 13; Collegeville, MI: Liturgical
Press 2012).
Hyvernat, H., “Étude sur les versions coptes de la Bible. II. – Ce qui nous est parvenu des versions
égyptiennes,” Revue biblique 5 (1896) 540-569.
Lacau, P., “Textes de l’Ancien Testament en copte sahidique,” Recueil de travaux relatifs à la philology
et à l’archéologie égyptiennes et assyriennes. Nouvelle Série 7 (1901) 103-124.
Layton, B., A Coptic Grammar. With Chrestomathy and Glossary. Sahidic Dialect. Second Edition,
Revised and Expanded. With an Index of Citations (Wiesbaden: Harrassowitz 2004).
Lust, J., Greek-English Lexicon of the Septuagint (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 2003).
Nagel, P., “Editionen koptischer Bibeltexte seit Till 1960,” Archiv für Papyrusforschung 35
(1990) 43-100.
Nagel, P., “Studien zur Textüberlieferung des sahidishen Alten Testaments,” Zeitschrift für Ägyptische
Sprache und Altertumskunde 111 (1984) 138-164.
Rahlfs, A., Die alttestamentlichen Lektionen der griechischen Kirche (Mitteilungen des Septuaginta-
Unternehmens der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen 5; Berlin:
Weidmannsche 1915).
Schleifer, J., Sahidische Bibel-Fragmente aus dem British Museum zu London (Sitzungsberichte der
Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien. Philosophisch–Historische Klasse 162/6;
Wien: Hölder 1909).
Schüssler, K., Das sahidische Alte und Neue Testament: sa 21-48 (ed. K. Schüssler) (Biblia Coptica
1/1; Wiesbaden: Harrassowitz 1996).
Stern, L.C., Koptische Grammatik (Leipzig: Weigel 1880).
Till, W.C., “Papyrussammlung der Nationalbibliothek in Wien. Katalog der koptischen Bibelbruchstücke.
Die Pergamente,” Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 39 (1940) 1-57.
Till, W.C., “La séparation des mots en copte,” Bulletin de l’Institut français d’archéologie orientale
60 (1960) 151-170.
Vaschalde, A., “Ce qui a été publié des versions coptes de la Bible,” Revue biblique 29 (1920)
241-258.
Winstedt, E.O., “Some Unpublished Sahidic Fragments of the Old Testament,” The Journal of Theological
Studies 10 (1909) 233-254.
Ziegler, J. (ed.), Septuaginta. Vetus Testamentum Graecum. Auctoritate Societatis Litterarum Gottingensis
editum. XIV. Isaias (Göttingen: Vandenhoed & Ruprecht 1939).
Zoega, G., Catalogus codicum copticorum manu scriptorum qui in museo Borgiano velitris adservantur
(Roma: Typis Sacrae Congregationis de Propaganda Fide 1810

Opublikowane : 2020-02-08


Bąk, T. (2020). A Critical Edition and Philological Analysis of the Text of Isa 42:1–44:5 on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) and Other Coptic Manuscripts Written in the Sahidic Dialect of Coptic and the Greek Text of the Septuagint. The Biblical Annals, 10(2), 225-260. https://doi.org/10.31743/biban.5548

Tomasz Bartłomiej Bąk  tomciobak@gmail.com
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska




1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma the Biblical Annals. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

  • W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową.
  • W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy.
  • W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL.