Studium filozoficzne karmelitów gdańskich w XVIII wieku i jego rękopiśmienny relikt

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Karmelitów w Krakowie (AKKr)

sygn. 168, Decretale provinciae strictioris observantiae.

sygn. 169, Liber Decretalis.

sygn. 170, Liber Decretalis.

Biblioteka Czartoryskich w Krakowie

sygn. 2361 I, Logica et Phisica RP Ladislai a s. Antonio dictata per RP Vincentius et

RP Lucam 1775 et 1776.

Źródła drukowane

Bork Jan Gotfryd, Echo Sepulchralis. Echo z grobów, t. I, Tekst łaciński, oprac. S. Kościelak, Gdańsk 2024.

Caeremoniale Divini Officii secundum Ordinem Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo juxta rubricas novissimi missalis et breviarii, ad usum provinciae Majoris Poloniae S[anctis]s[i]mi Sacramenti methodo compendiosa reimpressum, Gedani 1766.

Caeremoniale divini officii secundum ordinem fratrum gloriosissimae Dei Genitricis semperque Virginis Mariae de Monte Carmelo, ad normam novi missalis et breviarii necnon juxta usum et consuetudinem provinciae Germaniae Superioris et reformationi sacrae conformem compilatum, Wirceburgi 1744.

[Cantius a s. Juliano], Capitolium extra Romam (…), [b.m.w. 1742].

Constitutiones Strictioris Observantiae pro reformatis in ordine Carmelitarum, Antverpiae 1706.

[Cyprianus a s. Gerardo], Dolor sine remissione Dolor Marianus Ipso Dolorum Festo, Dolorosae Ac Prodigiosae Virginis, In Sacro Monte Oboriensi, Oratoriis Ab Exedris Denuntiatus. Ac Tandem: Ad Perillustrem Magnificum Dominum D. Valentinum Bekier Gockowski Pro Gratia Et Indulgentia Remissus Per P. Cyprianum A S. Gerardo, Professorem Rhetorices Ordinis Fratrum Bmae Dei Genitricis Et Virginis Mariae De

Monte Carmelo Provinciae Majoris Poloniae Sacratissimi Corporis Christi Strictions Observantiae. Perorante E Suggestu F. Leone A S. Adalberto Ordinis Et Studii Ejusdem Religioso, Gedani [1755].

Directorium capituli provincialis celebrandi: In Provincia Majoris Poloniae SS. Sacramenti, Ordinis Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo S. O. ex Statutis Ordinis & usu in Provincia recepto, collectum. Pro utilitate atque Commoditate Gremialium Capituli praelô manuatum. Annô Salutis reparatae per Christum 1765, Gedani 1765.

[Elias a s. Francisco], Scrutinium Juris (...), t. IV, De Testamentis & Sepulturis, Gedani [1743].

[Elias a s. Francisco], Statera peccatorum Bacchonicò Theologica, una cum fragmentis pro examine Confessariorum approbandorum, Gedani 1740.

[Eliseus a s. Joanne Baptista], Recollectiones annuae omni statui spirituali acomodatissimae religiosae perfectionis acquirendae motivum suavissimum, [Gedani 1730].

Ephemeris astrologico-politica pro anno Domini 1759, qui est ordinarius et a bissextili tertius disposita (...), Gedani [1758].

[Herka Ignacy Kanty], Meteorum supra montem Carmeli (…), Posnaniae [1732].

[Joachim od św. Franciszka], Apparencye śmiertelne i nieśmiertelne przy wspaniałym pogrzebie JWJMP Zygmunta Kretkowskiego Woiewody Chełmińskiego, Kowalewskiego, Duninowskiego Starosty orderu białego Orła Kawalera w kościele Gdańskim OO. Karmelitów sciśleyszey Obserwancyi prowincji W. polskiey przed licznym J. O. WW gości kongresem kazaniem żałobnym pokazane przez X. Joachima od S. Franciszka Karmelitę teyże Obser. Y prow. S. teol. Lektora jubilata Przeora konwentu Trutowskiego r. p. 1767 d. 12., Gedani [1767].

[Joachimus a s. Francisco], Paradisus sine Malo, tot à saeculis, optimo semper flore vernatissimus, sacerrimus D. Eliae ordo, augustissimae Carmeli patronae Dei Matri, sub tempu Capituli provincialis FF. Ejusdem Dei Genitricis, et Virginis Mariae de monte Carmelo, Provinciae Majoris Poloniae, Ssmi Corporis Christi, strictior observantiae, in Collegio Regio jagiellonico Posnaniensi anno 1751. die 6 Maij et sequentibus celebrati patefactus, per P. Joachimum à S. Francisco ordinis ejusdem rhetorices profesorem, Gedani [1751].

[Joannes a s. Vladislao], Isagoge Agiographica, seu introductio brevis in studium et notitiam divinae scripturae, in gratiam illorum, qui studio sacrorum litterarum dant operam, in eoque proficere volunt, manum porrigente amplissima, ac selectissima sanctorum patrum, et praecipuorum ac probatiorum sanctae ecclesiae catholicae authorum doctrina, instituta per P. F. Joannem a s. Vladislao fratrum beatae semperque Virginis Dei Genitricis Mariae de Monte Carmelo provinciae Majoris Poloniae

SS. Corporis Christi exprovincialem ac S. Theologiae lectorem iubilatum, lucique publicae cum facultate Superiorum competente 1761 submissa, Gedani [1761].

[Joannes a s. Vladislao], Trifolium canonico-juridicum in pratis scholasticis variegato eruditionis decore ridentibus (aestatis amoenitatem aperiente virtuosissimo sole justitiae) explicatum. Seu commentarius triplicem materiam in jure canonico vocalissimam episcopi, parochi & regularis complectens, sat amplâ & in sacris canonibus, summorum pontificum constitutionibus, sacrosancti consilii Tridentini, nec non sacrarum congregationum recentissimis decretis, sacrarum rotarum decisionibus ac virorum doctorum authoritate, fundata doctrina instructus. In gratiam jurisperitorum theoriam profitentium luci publicae datus per A. R. P. F. Joannem a s. Vladislao fratrum B. V. M. de Monte Carmelo Provinciae Majoris Poloniae SS. Corporis Christi provincialem ac S. Theologiae lectorem jubilatum impressus, Gedani 1754.

Minucye astrologiczno-polityczne na Rok Ordynaryiny po Przestępnym Trzeci 1759. Horyzontowi Prowincyi Pruskiey służące, [Gdańsk 1758].

Officia SS. Patronorum Regni Poloniae, tum et aliorum. Ad usum et commoditatem Fratrum B. M. V. de Monte Carmeli Provinciae Majoris Poloniae S. O. Reimpressa, Gdańsk [b.r.w.].

Officia SS. Patronorum Regni Poloniae, tum et aliorum, ad usum & commoditatem FF. B. M. V. de Monte Carmeli, Provinciae Majoris Poloniae, Strict. Observ. Reimpressa. Pars aestivalis, Gdańsk [b.r.w.].

Plana & Plena Instructio Cantus Choralis. Ad usum, Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo, S.O. Provinciae Majoris Poloniae SS. Corporis Christi, compendiose

deducta. Authoritate A.R.P. Michaelis à S. Mathia, S.T.L.J. Provincialis & Definitoris Generalis, Ejusdem Provinciae, Gedani 1757.

[Szymon od św. Antoniego], Dyariusz odświętnego Roku kaznodzieyskiego należytą pilnością wyrachowany, chrześciańską pobożnością z Ambony zalecony, albo kazania roczne na uroczystości świętych Pańskich, przez Szymona od S. Antoniego (...) miane, po śmierci jego zebrane i do druku podane, [Gdańsk 1751].

Walentego Wolskiego z Niestępowa „Pamiętnik 1806-1810”, „Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, 18 (1911) s. 1-78.

Wirydarz Krolowy Nieba y Ziemi w Karmelu Zaszczepiony albo Trzeci Zakon Braci y siostr Nayświętszey Maryi Panny z Gory Karmelu z Regułą, Przywileiami Stolicy Apostolskiey, y powinnośćiami swymi, tudziesz z przydatkiem rożnego Nabożeństwa na zbawienną pobożnęmu Chrześćiaństwu pociechę przez WW. OO. Karmelitow śćiśleyszey Obserwancyi Konwentu Gdańskiego Polskiemu Swiatu Drukiem ogłoszony Za dozwoleniem Przełożonych Roku Pańskiego 1752, [Gdańsk 1752].

[Żołędziowski Antoni Józef], Sidus stellati Carmeli (…), Posnaniae [ca. 1739].

Opracowania

Borkowska Małgorzata OSB, Leksykon zakonnic polskich epoki przedrozbiorowej, t. 1, Polska Zachodnia i Północna, Warszawa 2004.

Cmentarz Powązkowski w Warszawie, red. J. Durko, W. Fijałkowski, H. Szwankowska, Warszawa 2002.

Dylągowa Hanna, Duchowieństwo przed powstaniem listopadowym, „Roczniki Humanistyczne”, 28 (1980) z. 2, s. 13-27.

Estreicher Karol, Bibliografia polska, t. XIV, Kraków 1896; t. XVI, Kraków 1898; t. XVIII, Kraków 1901; t. XXII, Kraków 1908; t. XXIII, Kraków 1910; t. XXX, Kraków 1934; t. XXXIII, Kraków 1939; t. XXXVI/1, Kraków 2013; t. XXXVI/2, Kraków 2014; t. XXXVI/3, Kraków 2020.

Filek Otto OCD, Nauka i nauczanie w zakonach karmelitańskich, w: Dzieje teologii katolickiej w Polsce, t. II, Od Odrodzenia do Oświecenia, cz. 2, Teologia neoscholastyczna i jej rozwój w akademiach i szkołach zakonnych, red. M. Rechowicz, Lublin 1975, s. 367-390.

Flaga Jerzy, Formacja kandydatów do zakonów w XVII i XVIII wieku, „Roczniki Humanistyczne”, 38 (1990) z. 2, s. 79-117.

Franczyk-Cegła Agnieszka, Księgozbiór karmelitów dawnej obserwancji w Sąsiadowicach,

„Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi”, 14 (2020) z. 4, s. 537-601.

Grzanka Bartłomiej, Inwentarz klasztoru Ojców Karmelitów w Kłodawie z 1709 r., „Rocznik Kolski”, 4 (2011) s. 23-40.

Grzanka Bartłomiej, Inwentarz klasztoru Ojców Karmelitów w Kłodawie z 1709 r. Biblioteka klasztorna, „Rocznik Kolski”, 5 (2012) s. 9-23.

Jerzego Kalksteina pamiętnik o rewolucji w Polszcze 1794 roku, wyd. W. Kętrzyński, Poznań 1873.

Jocher Adam, Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce, t. III, Wilno 1857.

Kętrzyński Wojciech, Pan Walenty Wolski, „Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, 1 (1908) nr 3, s. 65-66.

Ki. F. [Jakub Fankidejski], Gdańsk, w: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 2, Warszawa 1881, s. 513-532.

Kloskowski Grzegorz, Karmelici trzewiczkowi prowincji wielkopolskiej w XVII-XIX wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 98 (2012) s. 149-271. (Crossref)

Kolak Wacław, Katalog Archiwum oo. Karmelitów w Krakowie „na Piasku” 1398-1945 (1988), Kraków 1997.

Kościelak Sławomir, Katolicy w protestanckim Gdańsku od drugiej połowy XVI do końca XVIII wieku, Gdańsk 2012.

Kościelak Sławomir, Księgozbiory wybranych bibliotek klasztornych w Gdańsku w XVI-XVIII wieku, w: Książka w Prusach Królewskich, red. W. Zawadzki, Pelplin 2023, s. 335-360.

Kowalkowski Jacek, Wybiccy herbu Rogala od XVI do XX wieku. Studium genealogiczno-majątkowe, Warszawa 2015.

Łaszewski Heliodor, Walenty Wolski z Niestępowa i jego potomkowie, „Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, 1 (1908) nr 2, s. 33-40.

Mańkowski Alfons, Dzieje drukarstwa i piśmiennictwa polskiego w Prusiech Zachodnich wraz z szczegółową bibliografią druków polskich zachodniopruskich, „Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, 18 (1911) s. 79-152.

Marciniak Ryszard, Józef Lissner (1805-1862). Antykwariusz poznański, „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej”, 26 (2003) s. 147-160.

Marciniak Ryszard, Pomorski bibliofil Walenty Wolski z Niestępowa (1750-1829) i losy jego zbiorów w Wielkopolsce, „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej”, 29 (2009) s. 173-197.

Menteufflowa Maria, Dembek Konstanty Tomasz (1772-1828), w: Polski słownik biograficzny, t. V, red. W. Konopczyński i in., Kraków 1939-1946, s. 62-63.

Milewska-Waźbińska Barbara, Herostrates i bluźnierca. Sylwetki dwóch polskich szlachciców w kalendarzu gdańskim na rok 1759, w: Kalendarze staropolskie, red. I.M. Dacka-Górzyńska, J. Partyka, Warszawa 2013, s. 197-204.

Murawiec Wiesław OFM, Idliński Eliasz od św. Franciszka (1658-1748), w: Słownik polskich teologów katolickich, t. 2, red. H. Wyczawski, Warszawa 1982, s. 86.

Murawiec Wiesław OFM, Jan od św. Władysława (2 poł. XVIII w.), w: Słownik polskich teologów katolickich, t. 2, red. H. Wyczawski, Warszawa 1982, s. 129-130.

Murawiec Wiesław OFM, Joachim od św. Franciszka (2 poł. XVIII w.), w: Słownik polskich teologów katolickich, t. 2, red. H. Wyczawski, Warszawa 1982, s. 213.

Nowicki Tomasz, Słownik biograficzny rządców parafii Archidiakonatu Pomorskiego w XVIII wieku, Lublin 2003.

Puziak Marcin, Lista przeorów karmelitów gdańskich w XVIII i XIX wieku, „Studia Gdańskie”, 50 (2022) s. 66-79.

Puziak Marcin, Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 120 (2023) s. 401-430. (Crossref)

Puziak Marcin, O wielkopolskich kazaniach ojca Szymona od św. Antoniego, karmelity. Przyczynek do historii kaznodziejstwa w Wielkopolsce czasów saskich, „Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski”, 13 (2018) s. 27-49. (Crossref)

Puziak Marcin, Obraz zakonu karmelitańskiego w mowach kapitulnych Kantego od św. Juliana, „Studia Gnesnensia”, 34 (2020) s. 95-136.

Puziak Marcin, Przeorzy karmelitańskiego konwentu w Bydgoszczy w latach 1728-1816 w świetle akt kapituł prowincjalnych, „Studia Bydgoskie”, 10 (2016) s. 267-294.

Puziak Marcin, Przyczynek do historii karmelitów „strictior observantia” w Markowicach w XVIII wieku, „Studia Gnesnensia”, 33 (2019) s. 163-190.

Puziak Marcin, Szymon od św. Antoniego – karmelitański kaznodzieja w Bydgoszczy i okolicy w czasach saskich, „Materiały do Dziejów Kultury i Sztuki Bydgoszczy i Regionu”, 19 (2018) s. 23-42.

Puziak Marcin, Uwagi o prowincjałach karmelitańskiej Wielkopolskiej Prowincji Najświętszego Sakramentu w XVIII w., „Studia Bydgoskie”, 11 (2017) s. 165-194.

Puziak Marcin, Uwagi o składzie osobowym konwentu karmelitów bydgoskich w XVIII i XIX wieku w świetle akt prowincjalnych, „Kronika Bydgoska”, 40 (2019) s. 17-53.

Stolarczyk Tomasz, Biblioteka klasztoru karmelitów trzewiczkowych w Kłodawie i jej księgozbiór w świetle inwentarza z 1681 roku, w: Tractu temporis. Ludzie – regiony –fakty, red. T. Grabarczyk, A. Kowalska-Pietrzak, Łódź-Wieluń 2018, s. 315-324.

Sułecki Szymon, Księgozbiór klasztoru karmelitów na Piasku w Krakowie, Kraków 2014.

Szudrowicz Alojzy, Biblioteka klasztoru karmelitów w Kcyni, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 78 (2002) s. 243-274. (Crossref)

Netografia

Katalog rękopisów Biblioteki Książąt Czartoryskich w Krakowie. Sygnatury 2301-2600, pod red. J. Nowaka, oprac. J. Nowak, P. Prokop, Kraków 2005, s. 68, https://mnk.pl/images/upload/oddzialy/czartoryscy/biblioteka/pliki/Katalog_rekopisow_Biblioteki_Czartoryskich_sygn_2300-2600.pdf (dostęp: 20.09.2024).

Wilczewski Tadeusz, Metrykalna baza danych parafii Żukowo 1701-1750, cz. 2, Źródła, Gdańsk 2015, https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/51564/edition/45464?language=pl (dostęp: 18.03.2026).