Skutki wojny w dekanacie bieckim w latach 1914-1915 w świetle sprawozdań duszpasterzy rzymskokatolickich do konsystorza biskupiego w Przemyślu
ks. Bogdan Stanaszek
Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie , Polskahttps://orcid.org/0000-0001-6288-6298
Abstrakt
Artykuł przedstawia sytuację panującą na terenie dekanatu bieckiego (diecezja przemyska obrządku łacińskiego) w okresie działań wojennych w latach 1914-1915. Oparto go na sprawozdaniach proboszczów. To na tym terenie rozegrały się ciężkie walki w ramach bitwy gorlickiej w maju 1915 roku. Duchowni opisywali zmagania zbrojne, zniszczenia i straty materialne poniesione przez parafian, odnotowywali ofiary wśród ludności, ukazywali trudności pracy duszpasterskiej w warunkach wojennych oraz wpływ tej sytuacji na postawy moralne ludności. Opisywali też rabunki mienia, sytuację bytową ludności po inwazji oraz problemy z odbudową ze zniszczeń wojennych.
Słowa kluczowe:
I wojna światowa w Galicji, Diecezja przemyska, Bitwa gorlicka a społeczeństwoBibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Archidiecezjalne w Przemyślu (AAP)
sygn. TDS XXXVI/1, Teczka dekanatu bieckiego.
Źródła drukowane
Schematismus universi venerabilis cleri saecularis et regularis dioecesie rit. lat. premisliensis pro anno domini 1914, Premisliae 1913.
Świeykowski B., Z dni grozy w Gorlicach: od 15 IX 1914 do 2 V 1915, Kraków 1919, https://pbc.rzeszow.pl/dlibra/publication/1101/edition/1031/content?ref=aHR-0cHM6Ly9wYmMucnplc3pvdy5wbC9kbGlicmEvc2ltaWxhcm9iamVjdHM_YWN0aW9uPVNpbXBsZVNlYXJjaEFjdGlvbiZpZD0xODY1OQ (dostęp: 1.03.2025).
W sprawie zniszczonych kościołów, „Kronika Diecezji Przemyskiej”, 15 (1915) z. 3, s. 27.
Opracowania
Bator Juliusz, Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914-1915, Kraków 2008.
Bitwa pod Gorlicami. Studia z perspektywy stulecia, red. J. Centek, S. Kułacz, K. Ruszała, Gorlice 1915.
Gaczoł Andrzej, Szydłowski Tadeusz Andrzej, w: Polski słownik biograficzny, t. 49, red. A. Romanowski, Warszawa 2013-2014, s. 616-618.
Korczyk Henryk, Skrzyński Aleksander, w: Polski słownik biograficzny, t. 38, red. H. Markiewicz, Warszawa 1997-1998, s. 453-460.
Ruszała Kamil, Wielka wojna w małym mieście. Gorlice w latach 1914-1918, Kraków 2015.
Netografia
Kn. Dolgorukij Sergej Aleksandrowič, http://www.grwar.ru/persons/person/4425?page=13&number=29 (dostęp: 8.04.2026).
Mikruta Szczepan, Siary, Sękowa, Sokół w cieniu gorlickiego przełomu. Tym, którzy przeżyli grozę tych dni… X 1914 – 3 V 1915, Gorlice 2021, https://szkicdomonografiisiar.pl/wp-content/uploads/2022/09/szczepan-mikruta_siary-secca8kowa-sokocc81l-w-cieniu-gorlickiego-przelomu.pdf (dostęp: 17.02.2025).
William Henry McGarvey – przemysłowiec naftowy, https://bobrka.pl/wystawy/william-henry-mcgarvey-przemyslowiec-naftowy/ (dostęp: 25.07.2024).
Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie https://orcid.org/0000-0001-6288-6298
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
