Na styku wiary i druku w bułgarskiej działalności wydawniczej katolików (1921-1949): komitet Dobar Pechat między wpływami Watykanu, francuskimi wzorcami a realiami narodowymi
Vasil Zagorov
University of Library Studies and Information Technologies, Sofia, Bulgaria , Bułgariahttps://orcid.org/0000-0001-9932-4520
Abstrakt
Niniejsze studium koncentruje się na działalności wydawniczej bułgarskiego wydawnictwa katolickiego Dobar Pechat, ukazując jego rolę zarówno jako ośrodka misyjnego, jak i przedsięwzięcia komercyjnego w Bułgarii w okresie międzywojennym. Mimo że wydawnictwo służyło stosunkowo niewielkiej wspólnocie wyznaniowej, zdołało stworzyć zróżnicowany i strategicznie wyważony katalog publikacji, uwzględniający zarówno ekonomiczne uwarunkowania działalności wydawniczej, jak i jej oddziaływanie na postawy moralne społeczeństwa. Dorobek wydawniczy Dobar Pechat odegrał istotną rolę w kształtowaniu tożsamości religijnej oraz spójności bułgarskiej wspólnoty katolickiej. Niepełna dokumentacja bibliograficzna jego działalności wskazuje jednak na potrzebę dalszych badań, które pozwolą w pełni ocenić skalę i charakter aktywności wydawnictwa.
Słowa kluczowe:
Dobar Pechat, katolicka działałność wydawnicza, Bułgaria, historia książki, okres międzywojennyInstytucje wspierające:
“The Bulgarian-Catholic Book in the System of Bulgarian Publishing (1878–1944)” with Contract No KP-06-M80/1 07.12.2023, financed by The Bulgarian National Science Fund (BNSF)Bibliografia
Studies
Angelova Gabriela, The Bulgarian Catholic book in the system of the Bulgarian publishing
(1878–1944). Geographic information systems as a tool in presenting and preserving literary cultural heritage, “Digital Presentation and Preservation of Cultural and Scientific Heritage”, 14 (2024) pp. 259–264. (Crossref)
Angelova Gabriela, Pechatnata Bŭlgaro-katolicheska knizhnina v sistemata na bŭlgarskoto knigoizdavane (1878–1944), in: Mezhdunarodna nauchna konferentsiya “Sŭvremenniyat sviat – postizheniya, riskove, inovatsii”, 23–25 april 2024 g., ed. n/a, Ruse 2024, pp. 352–358.
Chaplikov Vlas, Belezhki za knizhovnoto ni minalo, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 19 (1936) pp. 43–51.
Chaplikov Vlas, Gyurov Damyan, Niakogashna katolicheska knizhovna deĭnost v Bŭlgariia, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 12 (1929) pp. 182–194.
Cuchet Guillaume, Jean Chevrot. Une figure influente de l’Église parisienne du XXe siècle, Georges Chevrot (1879–1958), preface d’Étienne Fouilloux. Paris, Publisud, 2002, “Revue d’histoire de l’Église de France”, 89 (2003) n° 222, pp. 182–183.
Domushchieva Violeta, Otets d-r Damian Gyulov (1886–1962): ot Gregorianskiia universitet do sledstvieto na Dŭrzhavna sigurnost, “Hristiianstvo i kultura”, 13 (2014) br. 9, pp. 31–48.
Edna kniga ot Rim za katolicheskite bŭlgari v Thracia, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy »”, 14 (1931) pp. 51–62.
Eldŭrov Svetlozar, Katolitsite v Bŭlgariia 1878–1989: Istorichesko izsledvane, Sofia 2002.
Elenkov Ivan, Katolicheskata tsarkva i katolitsite v Balgariya, Sofiya 2004.
G. S., Katolicheskata propaganda i neinoto razvitie v nai-novo vreme v g. Plovdiv, Plovdiv 1909.
Giev Georgi, Bŭlgarska katolicheska knizhnina, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 19 (1936) pp. 147–156.
Giev Georgi, Bŭlgarska katolicheska knizhnina: Izdaniya propusnati ot minalogodishniya opis, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 19 (1938) p. 99–102.
Godfrin Jacqueline, Godfrin Philippe, Unecentrale de presse catholique: La Maison de la Bonne Presse et ses publications, Paris 1965.
Gyulov Damian, Pŭrviya kongres na Dobriya Pechat. 3 i 4 avgust 1921 god, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, (1922) pp. 31–35.
Gyulov Kozma, Misli vŭrkhu stradanietovna Isusa Hhrista, Sofia 1942.
Kempinski Toma, Podrazhanie na Isusa, Sofia 1921.
Kiril, patriarch bŭlgarski, Katolicheskata propaganda sred bŭlgarite prez vtorata polovina na XIX vek, t. I, 1859–1865, Sofia 1962/1963.
Kongres na frenskiya Dobŭr Pechat, “Istina”, 13 (1936) p. 2.
Kŭm bŭlgarite: Broshiura protiv katolicheskata propaganda v Bŭlgaria, [Tsarigrad: ca. 1863].
Kusevich Metodiy, Pokusheniyata na katolicheskata propaganda v gr. Stara Zagora: Borba za smŭrt ili zhivot na Bŭlgaria, Stara Zagora 1899.
Lenk Sabine, Majsova Natalija, Faith in a Beam of Light: Magic Lantern and Belief in Western Europe, 1860–1940, Turnhout 2022. (Crossref)
Nashata borba, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 10 (1927) pp. 112–114.
Opredelenie № 6559, “Dŭrzhaven vestnik”, (1924) br. 197, p. 9.
Pii XI, Entsiklika “Divini Redemptoris” na papa Pii XI protiv bezbozhniya kommunizŭm, Sofia 1937.
Pomognete ni, “Istina”, 1 (1924) br. 5, p. 4.
Proekto-Ustav na Sdruzhenieto za Dobriya pechat, “Istina”, 1 (1924) br. 10–11, p. 7.
Reydon German, Pechatnoto ni delo, “Kalendar «Sv. Sv. Kiril i Metodiy»”, 14 (1931) pp. 85–86.
Shapkalova Svetla, Kulturno-istoricheskoto nasledstvo v katolicheskoto kalendartche “Sveti Izidor”, “Obshchestvoto na znanieto i humanizmyt na XXI vek: natsionalna nauchna konferentsiya s mezhdunarodno uchastie”, (2015) pp. 253–261.
Statisticheski godishnik na Bŭlgarskoto Tsarstvo, Godina XXIV, Sofia 1932.
Taneva Krasimira, Rolyata na vestnik “Lǎch” za bǎlgarskata katolicheska obshtnost, “Biblioteka”, 1 (2025) pp. 64–73.
Ustav na Obshtoto rabotnichesko kooperativno druzhestvo “Osvobozhdenie”, Sofia 1919.
Véronneau Pierre, Le Fascinateur and Maison de la Bonne Presse: Catholic media for Francophone audiences, in: Faith in a Beam of Light: Magic Lantern and Belief in Western Europe, 1860–1940, eds. S. Lenk, N. Majsova, Turnhout 2022, pp. 39–55. (Crossref)
Yosifov-Bohaček Aleksandar, Episkop Filip Stanislavov 1612–1674: Lichnost, delo I negoviya Abagar, Sofia 1937.
Yosifov-Bohachek Aleksandar, Grad Nikopol prez vekovete: Kratka iliustrirana istoriya na gr. Nikopol, Sofia 1937.
Zagorov Vasil, Bŭlgarskoto knigoizdavane i ruskata literatura (1918–1944), Sofia 2019. Zhivotŭt na svettsite: Edno pokhvalno delo na „Dobriya Pechat“, “Istina”, 13 (1936) br. 2, pp. 1–2.
Netography
Crane Richard Francis, Père Merklen’s War: Editing France’s Catholic Newspaper During the Dark Years, “The Catholic Historical Review”, 107 (2021) no. 1, p. 50–77, https://doi.org/10.1353/cat.2021.0002 (access: 16.02.2026). (Crossref)
Malgeri Francesco, Dalla Torre del Tempio di Sanguinetto, Giuseppe, in: Dizionario Biografico degli Italiani, vol. 32, Rome 1986, https://www.treccani.it/enciclopedia/dalla-torre-del-tempio-di-sanguineto-giuseppe_(Dizionario-Biografico)/ (access: 16.02.2026).
Shapkalova Svеtla, Publications of the Synodal and Catholic Calendar for the Year 2023, Izdatel, 25 (2023) pp. 54–64, https://doi.org/10.70300/u9ypQWG8vdat6zoAs0QMt (access: 16.02.2026). (Crossref)
University of Library Studies and Information Technologies, Sofia, Bulgaria https://orcid.org/0000-0001-9932-4520
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
