The Most Significant Musical Source of the Premonstratensian Abbey in Jasov: An Adiastematic Fragment of an Unknown Breviary, Shelfmark KF of Inc 164 - Bednáriková, Janka (Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, 2023)
Słowacka muzykologia średniowieczna przeżyła niezwykłe odrodzenie na początku trzeciego tysiąclecia. Mogłaby czerpać z podstawowych badań nad średniowiecznymi źródłami łacińskimi, które przeprowadził kodykolog Július Sopko w latach 80. XX wieku oraz ze specjalistycznych artykułów muzykologów Konštantína Hudeca, Richarda Rybariča, Ľubomíra Vajdički i Zuzany Czagányovej. Systematyczne, dogłębne badania średniowiecznych źródeł pisanych, przechowywanych w słowackich archiwach, muzeach i bibliotekach rozpoczęła muzykolog Eva Veselovská z Instytutu Muzykologii Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie we współpracy z Rastislavem Adamko i autorką niniejszego opracowania, wykładowcami Katedry Muzyki Wydziału Pedagogicznego Katolickiego Uniwersytetu w Rużomberku. Dzięki dwudziestoletnim badaniom – wyszukiwaniu, digitalizacji, badaniu źródeł i udostępnianiu ich – opublikowano na ten temat szereg monografii, katalogów, opracowań naukowych i artykułów specjalistycznych. W niniejszej publikacji przybliżono niedawno odkryty fragment z notacją bezkropkową, zdeponowany w archiwum opactwa Norbertanów w Jasovie we wschodniej Słowacji. Oryginalny rękopis był używany w środowisku diecezjalnym. Analiza tekstowa i neumatyczna oraz porównanie śpiewów fragmentu z Jasova i źródeł porównawczych wykazało wysoki procent ich wzajemnego podobieństwa, w związku z czym można przypuszczać, że oryginalny brewiarz, z którego usunięto odpowiednie bifolio, pochodził z regionu południowoniemieckiego i prawdopodobnie później został sprowadzony na terytorium Słowacji.