Sharenting jako wymiar współczesnego rodzicielstwa. Analiza praktyk i świadomości cyfrowej

Szymon Żyliński

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie , Polska
https://orcid.org/0000-0003-2886-3388

Amelia Zuzanna Zalewska

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie , Polska


Abstrakt

Wielu współczesnych rodziców bezrefleksyjnie publikuje zdjęcia i inne materiały dotyczące swoich dzieci w Internecie, co określa się mianem sharentingu. Rodzice wyrażają w ten sposób swoje uczucia do dziecka, chwalą się jego postępami w rozwoju lub gromadzą wspomnienia. Do niedawna zdjęcia czy filmy dotyczące dzieci przechowywano we własnym archiwum, w albumach czy na kasetach. Dzisiaj rodzice często prowadzą wirtualny pamiętnik fotograficzny, udostępniając go innym osobom. W celu scharakteryzowania zjawiska sharentingu, sformułowano następujące problemy badawcze: (1) Problem główny: W jaki sposób rodzice kreują wizerunek dziecka w sieci, czy w ogóle go kreują i gdzie najczęściej go zamieszczają? (2) Problemy dodatkowe: Jaka jest docelowa grupa odbiorców umieszczanych treści i w jakim celu są one zamieszczane na portalach internetowych? Czy rodzice pytają dziecko o zgodę na publikację wizerunku? Czy opiekunowie są świadomi zagrożeń wynikających z publikacji wizerunku dziecka w sieci? W badaniu posłużono się kwestionariuszem zawierającym 16 pytań (w tym 5 pytań metrykalnych). Kwestionariusz stworzono za pomocą aplikacji Google Forms i przesłano do respondentów jako link przez aplikacje Messenger i Instagram. Badanie przeprowadzono w grupie 50 osób zróżnicowanych pod względem płci, wieku, liczby posiadanych dzieci i ich wieku oraz struktury rodziny. Dane zbierano w dniach 13-15 kwietnia 2024 roku.

Słowa kluczowe:

sharenting, wizerunek dziecka, e-rodzicielstwo, media społecznościowe



Battersby, Lucy. “Millions of Social Media Photos Found on Child Exploitation Sharing Sites.” The Sydney Morning Herald. Sunday Morning Herald, https://www.smh.com.au/national/millions-of-social-media-photos-found-on-child-exploitation-sharing-sites-20150929-gjxe55.html.

Bezpieczeństwo dzieci online: Kompendium dla rodziców i profesjonalistów. Warszawa: Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa and Fundacja Dzieci Niczyje, 2014. Saferinternet, https://www.saferinternet.pl/images/artykuly/projekty-edukacyjne/Kompendium_www.pdf.

Bierca, Marta, and Alicja Wysocka-Świtała. “Sharenting po polsku, czyli ile dzieci wpadło do sieci? Pierwszy raport w Polsce na temat wizerunku dzieci w Internecie na zlecenie Clue PR.” Clue PR, https://cluepr.pl/wp-content/uploads/2019/10/Sharenting-czyli-dzieci-w-sieci-pierwszy-raport-w-Polsce.pdf.

Bieszczad, Maciej. “Dobro dziecka jako klauzula generalna – ustalenie pojęcia dobra dziecka w 21 w.” Monitor Prawniczy, no. 17 (2019): 946–950.

Blum-Ross, Alicja. “‘Sharenting’: Parent Bloggers and Managing Children’s Digital Footprints: Parenting for a Digital Future.” LSE Research Online, https://researchonline.lse.ac.uk/id/eprint/63324/13/Sharenting_parent_bloggers_2015.pdf.

Błasiak, Anna. “Narracje rodziców w przestrzeni mediów społecznościowych – zarys problematyki na przykładzie zjawiska sharentingu.” Biografistyka Pedagogiczna 4, no. 1 (2019): 374–84.

Błeszyński, Jan. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 27 lutego 2003 r. Orzecznictwo Sądów Powszechnych, 6, poz. 94, 2004, s. 310.

Bochyńska, Nikola. “Dzieci influencerów narzędziem zarobku: ‘Pracują 24h na dobę.’” CyberDefance24, https://cyberdefence24.pl/social-media/dzieci-influencer-praca.

Borysiak, Witold. “Komentarz do art. 48. Konstytucji RP.” In Konstytucja RP. Vol. 1. Komentarz: Art. 1–86. Edited by Marek Safjan and Leszek Bosek. Warszawa: C. H. Beck, 2016.

Browne, Kevin, and Martin Herbert. Preventing Family Violence. Chichester: J. Wiley, 1997.

Brosch, Anna. “Sharenting – nowy wymiar rodzicielstwa?” In Świat małego dziecka: Przestrzeń instytucji, cyberprzestrzeń i inne przestrzenie dzieciństwa. Edited by Hanna Krauze-Sikorska and Michał Klichowski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2017.

Brosch, Anna. “When the Child is Born into the Internet: Sharenting as a Growing Trend Among Parents on Facebook.” The New Educational Review 43, no. 1 (2016): 225–35.

Chrostowska, Bożena. “Sharenting – skala i wielowymiarowość zjawiska (nierozważnego) ujawniania przez rodziców informacji o dzieciach w mediach społecznościowych.” Problemy Wczesnej Edukacji 43, no. 4 (2018): 58–68.

Dąbrowska-Cydzik, Justyna. “Norweska partia chce zakazać pokazywania dzieci w Internecie w celach reklamowych.” Wirtualnemedia.pl, https://www.wirtualnemedia.pl/norweska-partia-chce-zakazac-pokazywania-dzieci-w-internecie-w-celach-reklamowych,7169717604087425a.

Duggan, Maeve, Amanda Lenhart, Cliff Lampe, and Nicole B. Ellison. “Parents on Social Media.” Pew Research Center, http://www.pewinternet.org/2015/07/16/parents-and-social-media/.

Fish, Tony. Digital Birth – Is Before Birth Too Early? 37% of UK Mothers Think It Is OK. My Digital FootPrint, https://www.mydigitalfootprint.com/2010/10/digital-birth-is-before-birth-to-early_7.html?

Grzeszak, Teresa. “Reklama a ochrona dóbr osobistych: Naruszenie praw osobistych wykorzystanych w reklamie żyjących osób fizycznych.” Przegląd Prawa Handlowego, no. 2 (2000): 7–13.

Haberko, Joanna. “Udostępnianie i publikowanie wizerunku nasciturusa, noworodka i małego dziecka w świetle zasady dobra dziecka.” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 75, no. 3 (2013): 59–70.

Hamm, Michele P., et al., “Social Media Use among Patients and Caregivers: A Scoping Review.” BMJ Open, no. 3 (2013): e002819.

Hernacka-Janikowska, Anna. “(Nie)bezpieczeństwo dziecka w sieci – analiza krytyczna zjawiska sharentingu, troll parentingu i monetyzacji wizerunku dziecka.” Studia Prawnoustrojowe 61 (2023): 77-92.

J. D. “Rodzice-influencerzy ukarani za pracę dziecka w social mediach.” WirtualneMedia.pl, https://www.wirtualnemedia.pl/rodzice-influencerzy-ukarani-za-prace-dziecka-w-social-mediach-gdzie-slowenia-jaka-kara,7169735027259521a.

J. D. “Wstrząsający deepfake z dzieckiem w roli głównej: Mocna kampania właściciela T-Mobile.” WirtualneMedia.pl, https://www.wirtualnemedia.pl/wstrzasajacy-deepfake-dziecko-t-mobile,7169504706373761a.

Kamińska, Magdalena. “‘Madki’ kontra trolle: Użytkownicy mediów społecznościowych przeciwko oversharentingowi.” Media i Społeczeństwo, no. 11 (2019): 251–69.

Keith, Bahareh E., and Stacey Steinberg. “Parental Sharing on the Internet: Child Privacy in the Age of Social Media and the Pediatrician’s Role.” JAMA Pediatrics 171, no. 5 (2017): 413–14.

Kiebus, Matt. 28 Parents Who Are Trolls at Heart. What’s the Use of Having Children unless You Can Mess with Them Constantly? Buzzfeed.com, https://www.buzzfeed.com/mjkiebus/parents-who-are-trolls-at-heart-6ygq.

Kicior, Bartosz. Prof. Magdalena Szpunar: Żyjemy w erze cyfrowego narcyzymu. Interia Tygodnik, https://tygodnik.interia.pl/tygodnik/news-prof-magdalena-szpunar-zyjemy-w-erze-cyfrowego-narcyzmu,nId,5246468.

Kołodziejski, Stanisław. “Dobro wspólnych małoletnich dzieci – jako przesłanka odmowy orzeczenia rozwodu.” Palestra 9, no. 9 (93) (1965): 19–30.

Lesman, Urszula. “Producent prezerwatyw walczy ze zdjęciami dzieci.” Rzeczpospolita Cyfrowa, https://cyfrowa.rp.pl/it/art16918491-producent-prezerwatyw-walczy-ze-zdjeciami-dzieci.

Majak, Krzysztof. “Troll Parenting, czyli rodzice wyśmiewają własne dzieci w Internecie.” natemat.pl, natemat.pl, https://natemat.pl/60525,troll-parenting-czyli-rodzice-wysmiewaja-wlasne-dzieci-w-internecie.

Martindale, Sarah. “Obsessive ‘Sharenting’ Could Be More Than Digital Narcissism.” The Conversation, https://theconversation.com/obsessive-sharenting-could-be-more-than-digital-narcissism-30331.

Matlak, Andrzej. “Cywilnoprawna ochrona wizerunku.” Kwartalnik Prawa Prywatnego 13, no. 2 (2004): 317–58.

Mironiuk, Anna. “Instarodzicielstwo, czyli media społecznościowe jako przestrzeń rozwoju kompetencji rodzicielskich.” Wychowanie w Rodzinie 31, no. 2 (2024): 255–81.

Ouvrein, Gaëlle, and Karen Verswijvel. “Sharenting: Parental Adoration or Public Humiliation? A Focus Group Study on Adolescents’ Experiences with Sharenting against the Background of Their Own Impression Management.” Children and Youth Services Review 99 (2019): 319–27.

Pająk, Maciej, and Filina Sztandera. “Wybrane prawne aspekty zjawiska parental trollingu w sieci Internet.” In Problemy Nauk Prawnych. Vol. 12. Edited by Klaudia Pujer. Wrocław: Exante Wydawnictwo Naukowe 2019.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Urząd Ochrony Danych Statystycznych, https://uodo.gov.pl/pl/404/224.

Ryńska, Natalia. O publikacji zdjęć dziecka na facebooku decydują oboje rodzice. gazetaprawna.pl, https://www.gazetaprawna.pl/twoje-prawo/artykuly/10816277,o-publikacji-zdjec-dziecka-na-facebooku-decyduja-oboje-rodzice.html.

Gadamska-Kyrcz, Magdalena. “Sharenting jako jedno z niebezpieczeństw dla dzieci.” Ochrona Ludności i Dziedzictwa Kulturowego, no. 3 (2023): 75-94. https://ejournals.eu/czasopismo/olidk/artykul/sharenting-jako-jedno-z-niebezpieczenstw-dla-dzieci.

Stachura, Krzysztof. “Nowe media i technologie tożsamości: Lifestreaming jako praktyka społeczno-kulturowa.” Toruńskie Studia Bibliograficzne, no. 1 (12) (2014): 137–51.

Steinberg, Stacey. “Sharenting: Children’s Privacy in the Age of Social Media.” Emory Law Journal 66, no. 4 (2017): 839–84. Emory Law Scholarly Commons, https://scholarship.law.ufl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1796&context=facultypub.

Szpunar, Magdalena. Kultura cyfrowego narcyzmu. Kraków: Wydawnictwo AGH, 2016.

Świder, Jacek. “Sąd zajmie się fundacją znanej influencerki: Wniosek złożył resort rodziny.” Interia Biznes, https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-sad-zajmie-sie-fundacja-znanej-influencerki-wniosek-zlozyl-r,nId,22427507.

Thimm, Caja. “Mediatized Families: Digital Parenting on Social Media.” In Families and New Media: Comparative Perspectives on Digital Transformations in Law and Society. Edited by Nina Dethloff, Katharina Kaesling, and Louisa Specht-Riemenschneider. Wiesbaden: Springer Fachmedien, 2023.

Tosuntaş, Şule Betül, and Mark D. Griffiths. “Sharenting: A Systematic Review of Empirical Literature.” Journal of Family Theory and Review 6, no. 3 (2024): 525–62.

Trojanowska, Paulina. “Seksualizacja dzieci i młodzieży – przyczyny, przejawy, konsekwencje i propozycje przeciwdziałania.” Dziecko Krzywdzone: Teoria, Badania, Praktyka 13, no. 2 (2014): 55–78.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Dziennik Ustaw 16, no. 93 (1964). ISAP, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19640160093.

Uram, Patrycja, Małgorzata Reiter, and Olga Graf. “Sharenting – kreowanie i ochrona wizerunku dzieci w sieci.” Pedagogika Społeczna 19, no. 2 (76) (2020): 153–63.

Wojtasik, Łukasz. Zagrożenia związane z publikowaniem wizerunku dziecka w sieci: Wystąpienie wygłoszone 9 czerwca 2015 roku w Warszawie w Faktycznym Domu Kultury podczas seminarium eksperckiego “Między dzieleniem się radością a trollowaniem. Zagrożenia związane z publikowaniem przez rodziców treści dotyczących ich dzieci w Internecie.” YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=ISXgsut4dsI.

Wójcik, Szymon. “Zagrożenia dzieci i młodzieży w internecie.” Dziecko Krzywdzone: Teoria, Badania, Praktyka 16, no. 1 (2017): 270–87.

Zychma, Aneta. Niebezpieczne zachowania rodziców w sieci – sharenting, oversharenting i troll parenting. Natuli: Dzieci są ważne, https://dziecisawazne.pl/sharenting-oversharenting-i-troll-parenting-czyli-niebezpieczne-zachowania-rodzicow-w-sieci.

Pobierz

Opublikowane
2026-06-26


Żyliński, S., & Zalewska, A. Z. (2026). Sharenting jako wymiar współczesnego rodzicielstwa. Analiza praktyk i świadomości cyfrowej. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 39(2), 177–205. https://doi.org/10.12887/ethos.18602

Szymon Żyliński  szymon.zylinski@uwm.edu.pl
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie https://orcid.org/0000-0003-2886-3388
Amelia Zuzanna Zalewska 
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.