Nowe perspektywy w badaniach nad twórczością Bolesława Micińskiego. Portret Kanta i trzy esseye o wojnie – studium przypadku
Paweł Panas
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-7611-1992
Abstrakt
Tom „Portret Kanta” i trzy esseye o wojnie Bolesława Micińskiego jest pośmiertnie wydanym zbiorem esejów przedwcześnie zmarłego autora. W artykule zostały poddane analizie dwa wstępy otwierające tom oraz autorskie komentarze do tytułowego szkicu Portret Kanta. Dokładne odczytanie tych paratekstów ujawnia towarzyszącą im potrójną motywację: upamiętnienie zmarłego autora, eksplikację jego idei wzajemnych relacji między filozofią a literaturą oraz ustalenie kanonu interpretacyjnego. Dalsze szczegółowe analizy autorskich decyzji dotyczących kompozycji poszczególnych tekstów oraz zrekonstruowana koncepcja wydawnicza mają istotny wpływ na interpretację eseistyki Micińskiego. Wszystko to każe na nowo przemyśleć zarówno ustalony obraz twórczości eseisty, jak i modelującą interpretację rolę paratekstów.
Słowa kluczowe:
Bolesław Miciński, esej, interpretacjaBibliografia
Ambrożewicz, Zbigniew. Esej filozoficzny Bolesława Micińskiego jako sposób poszukiwania podstaw realności świata. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2003.
Bobkowski, Andrzej. Szkice piórkiem. Warszawa and Stare Groszki: Wydawnictwo CiS, 2014.
Burek, Tomasz. “Bolesław Miciński: Zwycięstwo nad rozpaczą.” In Burek, Dalej aktualne. Warszawa: Czytelnik, 1973.
Dybciak, Krzysztof. “Specyfika gatunkowa i poetyka eseju.” In Dybciak, Wokół czy w centrum literatury? Studia o krytyce i eseju. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2016.
Herling-Grudziński, Gustaw. “Portret Kanta.” Wiadomości, no. 13–14 (1948): 4.
Instytut Literacki. Korespondencja Jerzego Giedroycia z Konstantym Regameyem. Kultura Paryska, https://www.kulturaparyska.com/pl/collection/letters/person/konstanty-regamey/correspondent/jerzy-giedroyc.
Instytut Literacki. “Stanisław Gliwa.” Kultura Paryska, https://www.kulturaparyska.com/pl/people/show/stanislaw-gliwa/biography.
Jabłoński, Henryk. Henryk Jabłoński to Anna Micińska. May1975. In Materiały dotyczące twórczości Bolesława Micińskiego. Vol. 3. Biblioteka Narodowa w Warszawie. Rps akc. 16787.
Jakubisiak, Augustyn. “Słowo wstępne.” In Bolesław Miciński. “Portret Kanta” i trzy esseye o wojnie. Rzym: Instytut Literacki, 1947.
Kozłowski, Krzysztof. Podróże do piekieł: O eseistyce Bolesława Micińskiego. Poznań: Wydawnictwo WiS, 1996.
Krakowiak, Małgorzata. Mierzenie się z esejem: Studia nad polskimi badaniami eseju literackiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012.
Mancewicz, Stanisław. Papier, litera, kolor, kreska. Kultura Paryska, https://kulturaparyska.com/pl/topic-article/papier-litera-kolor-kreska.
Miciński, Bolesław. Pisma: Eseje, artykuły, listy. Edited by Anna Micińska, Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 1970.
Miciński, Bolesław. Podróże do piekieł. Warszawa: Biblioteka “Prosto z mostu”, 1937.
Miciński, Bolesław. “Portret Kanta” i trzy esseye o wojnie. Rzym: Instytut Literacki, 1947.
Miciński, Bolesław. Uwagi o polityce. In Rękopisy z Buqueron / Bolesław Miciński, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Rps akc. 16783/1.
Regamey, Konstanty. “Bolesław Miciński 1911–1943.” In Bolesław Miciński, “Portret Kanta” i trzy esseye o wojnie. Rzym: Instytut Literacki, 1947.
Sendyka, Roma. Nowoczesny esej: Studium historycznej świadomości gatunku. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas,” 2006.
Zajączkowski, Ryszard. “Filozof do filozofa: Wokół listu Bolesława Micińskiego do ks. Augustyna Jakubisiaka”. Roczniki Filozoficzne nr 2 (2021):159–78.
Zawadzki, Andrzej. Nowoczesna eseistyka filozoficzna w piśmiennictwie polskim pierwszej połowy XX wieku. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas,” 2001.
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II https://orcid.org/0000-0002-7611-1992
