Poza metafizyką jednoznaczności i wieloznaczności. Wokół ontologii Gilles’a Deleuze’a - WRÓBEL, Szymon (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2022)
Główne pytanie, jakie stawia autor artykułu, dotyczy nie tyle możliwości metafizyki dwudziestym pierwszym wieku, ile sposobu jej realizacji. Jaka metafi zyka możliwa jest w kulturze postmetafi zycznej i postfundamentalnej? Autor odpowiada na to pytanie, porównując ontologią wieloznaczności Martina Heideggera z ontologia jednoznaczności Gilles’a Deleuze’a. Paradygmat sformułowany przez Deleuze’a wydaje się przeciwieństwem paradygmatu Heideggerowskiego. Deleuze, uznając filozoficzną wagę myśli Heideggera, postrzega własną twórczość jako swego rodzaju refutację ontologii wieloznaczności. W ontologii Heideggera bycie poprzedza różnicę, w ontologii Deleuze’a – różnica poprzedza bycie. Chociaż wiele łączy Heideggera i Deleuze’a, dzieli ich program radykalnej filozofi i immanencji. Według Heideggera byt jest wieloznaczny w tym sensie, byt jest jednoznaczny, zjednoczony w produkcji różnic. W rezultacie hiperpolityczna ontologia Deleuze’a przeciwstawia się odpolitycznionej ontologii Heideggera. Autor artykułu stara się zbadać możliwości wyjścia poza te dwie propozycje, testując między innymi filozofię Giorgia Agambena i Alaina Badiou oraz Claude’a Leforta. Wszystkie one okazują się reakcyjne wobec paradygmatu ontologii jednoznaczności i ontologicznie ograniczone. Prezentowanyartykuł jest ostatecznie, mimo wielu krytycznych argumentów, obroną ontologii jednoznaczności jako najbardziej obiecującego programu ontologicznego.