Mistyczny upadek? O fenomenie „nocy ciemnej” w kontekście języka - STENCEL, Natalia (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2018)
Artykuł jest próbą ugruntowania refleksji naukowej nad mistycznym doświadczeniem „nocy ciemnej” w kontekście problemów związanych z językiem. Noc ciemna, którą opisywał św. Jan od Krzyża, a której cechy można odnaleźć w wielu tekstach mistycznych, została opisana jako doświadczenie upadku języka wobec niewypowiadalnego sacrum. Upadek ten – według przedstawionych rozważań – jest wpisany w morfologię doświadczenia mistycznego. Główne założenia artykułu nawiązują do kontekstualnej metody badania tekstów mistycznych zaproponowanej przez Stevena T. Katza. Najistotniejsza hipoteza odnosi się ściśle do możliwości funkcjonowania „morfologii sacrum” – „noc ciemna” jest nie tylko środkiem duchowo-moralnego postępu w drodze do świętości, ale jest jednocześnie sposobem realizacji określonej cechy, którą wykazuje doświadczenie mistyczne w swoim aspekcie epistemologicznym, ze względu na swoją istotę. Upadek języka jest więc jednym z najważniejszych elementów przeżywania mistycznej „nocy ciemnej”. Upadek ten nie jest jednak jednoznaczny ani całkowity – mistyk, musząc powrócić do świata, zwraca się ku językowi i próbuje wypowiedzieć niewypowiadalne mimo świadomości, że nigdy nie będzie to możliwe.