Przemoc jako problem filozoficzny - PIŁAT, Robert (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2014)
W artykule przedstawiam tezę o bliskim związku między przemocą a lękiem w rozumieniu Sørena Kierkegaarda. Nawiązuję krytycznie do interpretacji przemocy przez Hannah Arendt, podając w wątpliwość jej tezę, że przemoc jest ściśle związana z rozpadem systemu władzy. Komentuję znane tezy z książek Arendt Eichmann w Jerozolimie i O przemocy, a także niedawny film Margarethe von Trotta Hannah Arendt. Powiązanie lęku i przemocy widzę w tym, że na podstawie lęku buduje się samookreślenie podmiotu odwołujące się do poczucia mocy. Moc ta, w przeciwieństwie do siły czy władzy, wyraża się w przełamywaniu oporu innych podmiotów jako takich. Przemoc dąży do unicestwienia innej podmiotowości. Związek między przemocą w tym rozumieniu a zbrodniami przeciwko życiu jest przygodny, lecz bardzo silny. Droga do zredukowania przemocy prowadzi przez rezygnację z budowania tożsamości opartej na mocy, co jednak, jak dotąd, nie znajduje wsparcia w naszej cywilizacji i w zbyt małym stopniu obecne jest w kulturze.