Oblicza głupoty. O wiedzy niemądrej i roztropnej niewiedzy - ROTENGRUBER, Przemysław (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2021)
Czym jest głupota? Co odróżnia głupotę od twórczego szaleństwa? Czy bez niego możliwa jest mądrość? Pytania te od niepamiętnych czasów przykuwają uwagę naukowców, filozofów i poetów. Niestety, ich wysiłki są niezadowalające. Choć przybywa dysertacji dotyczących tego zagadnienia, nie czynimy (znaczących) postępów w kultywowaniu mądrości ani przynajmniej w unikaniu głupoty. Artykuł ma dwa cele. Pierwszym z nich jest przypomnienie, że ani nauka, ani filozofia nie są w stanie dać ostatecznej odpowiedzi na pytanie o to, jak mamy postępować, by uniknąć błędów dotyczących naszych życiowych wyborów. Owszem, nauka wyposaża nas we – wciąż nową – wiedzę o świecie, filozofia natomiast uczy konsekwencji w myśleniu. Tymczasem to nie wystarcza. Tak nauka, jak i filozofia oferują bowiem konkurencyjne rozwiązania. Dlatego drugim celem artykułu jest obrona twórczego szaleństwa, rozumianego jako zapomniany komponent życiowej mądrości. Mądrość ta, w przeciwieństwie do wiedzy książkowej, nie jest dostępna inaczej niż jako rezultat indywidualnych poszukiwań. Żaden naukowiec ani filozof jej za nas nie poszuka.