Gwarancja dla odrobiny umysłu - CHABRAJSKA, Dorota (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2023)
W eseju podjęte zostało zagadnienie zmiany kulturowej zachodzącej w rezultacie coraz silniejszej obecności sztucznej inteligencji w świecie wartości ludzkich. W analizie odniesiono się do problemów, na które wskazują filozof nauki i matematyk John C. Lennox oraz inicjator badań nad sztuczną inteligencją Elon Musk. W szczególności podjęto zagadnienia zmiany statusu humanistyki w kulturze oraz formalizacji aktywności kulturowej i powszechnie przyjmowanego w związku z nią prymatu rozwiązań algorytmicznych nad doświadczeniem jednostkowym. W tym kontekście przedstawiono zagadnienie świadomości w odniesieniu do sztucznej inteligencji i „myślących” maszyn, a także wskazano, że praca tych maszyn jest zasadniczo różna od pracy umysłu ludzkiego, który nie podlega algorytmizacji i skutecznie funkcjonuje, dysponując nawet niewielką liczbą danych. Przywołano tezę Lennoxa o tendencji do stosowania w dyskursie na temat sztucznej inteligencji języka antropomorfizującego, który sprawia, że zatracamy pojęciowy dystans między rozumieniem umysłu a rozumieniem matematycznego konstruktu, którym są „myślące” maszyny. Wskazano również na – podkreślane przez Noama Chomsky’ego – różnice między nabywaniem języka przez człowieka, a uczeniem się go przez ChatGPT i zarysowano kulturowe oraz społeczne zagrożenia związane z zastosowaniem sztucznej inteligencji w celu prowadzenia inżynierii społecznej.