Zachodni buddyzm a opresja społeczna - SZYMAŃSKI, Marek (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2018)
W ostatnich dziesięcioleciach miał miejsce dynamiczny wzrost liczby buddystów i sympatyków buddyzmu na Zachodzie. Typowe cechy zachodniego buddyzmu to: indywidualizm wyznawców (muszą oni wykroczyć poza własne dziedzictwo kulturowe), powszechne zainteresowanie medytacją, zasadnicza równość wyznawców, podejście racjonalistyczne, ważna rola ideału społecznego zaangażowania, afirmatywny stosunek do natury oraz orientacja uniwersalistyczna. Taka postać buddyzmu pozostaje pod wpływem zachodnich systemów wartości i wyraźnie odbiega od buddyzmu tradycyjnego. Ma jednak swoje odpowiedniki w modernistycznych ruchach buddyjskich w Azji. U ich początków leży oddziaływanie zachodnich kultur na buddyzm w skolonizowanych krajach azjatyckich. Zdaniem Davida L. McMahana zachodni buddyzm jest formacją hybrydalną, na którą silny wpływ wywierają idee reformacji, rewolucji naukowej, oświecenia i romantyzmu. Zachodni buddyści wiele uwagi poświęcają prawom człowieka oraz eliminacji społecznych źródeł ludzkiej krzywdy. Aktywność, która służy tej eliminacji, jest często uznawana za moralny obowiązek lub za integralną część praktyki religijnej. Podejście takie charakterystyczne jest dla buddyzmu społecznie zaangażowanego. Odbiega ono od tradycyjnych postaw buddyjskich, które opierały się na przekonaniu, że opresja społeczna i związane z nią cierpienie stanowią sprawiedliwą odpłatę za wcześniejsze winy cierpiącego. Powinności niesienia ulgi w cierpieniu nie rozumiano jako obowiązku zabiegania o strukturalne zmiany w społeczeństwie. W buddyzmie zaangażowanym opresji społecznej nadano status krzywdy. Rozwój tej postaci buddyzmu stanowi przykład międzykulturowej interakcji i tendencji o charakterze globalnym. Buddyzm zaangażowany narodził się w Azji pod wpływem zachodniej myśli społecznej i szybko się tam rozprzestrzenił. Stał się również modelem, który zdominował buddyzm na Zachodzie.