Utopie współczesnej prozy fantastyczno-naukowej - CHOMIUK, Aleksandra (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2014)
Artykuł jest opisem związków myśli utopijnej z trzema nurtami polskiej powojennej prozy fantastyczno-naukowej: fantastyką okresu socrealizmu, fantastyką społeczną oraz historiami alternatywnymi. Wszystkie one wyrastają z aktualnych w czasie ich powstania problemów społeczno-politycznych, a jednocześnie każdy z nich aktywizuje inny aspekt naukowości fantastyki literackiej. Dla nurtu socrealistycznego wiodąca w kreowaniu świata przedstawionego jest technika wspierana przez dokonania fizyki i astrofizyki. Dla modeli świata zawartych w powieściach nurtu społecznego punkt odniesienia stanowi socjologia, a także socjoinżynieria i bioinżynieria, jako odmiany praktycznej wiedzy o społecznym melioryzmie. Natomiast kontekstem opowieści o alternatywnych nurtach dziejów, stawiających pytania o determinanty procesu historycznego i demaskujących mechanizmy dziejotwórcze, jest filozofia historii.