Jeff Wall i Andreas Gursky. Fotograficzne interpretacje nowoczesnej architektury w świetle teorii przestrzeni i miejsca - LACHOWSKI, Marcin (Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 2014)
Artykuł zawiera próbę analizy dwóch fotografii: Morning Cleaning (1999) Jeffa Walla oraz Paris, Montparnasse (1993) Andreasa Gursky’ego w świetle interpretacji kategorii przestrzeni i miejsca w dwudziestowiecznych teoriach architektury. Analizowane fotografie przedstawiają znane przykłady architektury modernistycznej: pawilon wystawowy Ludwiga Miesa van der Rohego w Barcelonie (1929) oraz budynek mieszkalny Maine-Montparnasse II, zaprojektowany i zrealizowany między rokiem 1959 a 1964 przez Jeana Dubuissona. W obu przypadkach fotograficzna prezentacja nie stanowi jednak bezpośredniej rejestracji, lecz wyraża szczególny sposób przedstawienia: mamy to do czynienia z „fotografią inscenizowaną” oraz ze starannym montażem detali w trakcie opracowania cyfrowego. Artykuł odwołuje się do różnorodnych koncepcji ujmujących architekturę w relacji do przestrzeni i miejsca (od Le Corbusiera do Kennetha Framptona) – interpretacje fotografii wykonanych przez współczesnych artystów zostały podjęte w tych właśnie kategoriach. Zestawienie wyobrażeń architektury modernistycznej i współczesnych konwencji fotograficznych prowadzi do odczytania szczególnych znaczeń wpisanych w fotografie. Kadr fotograficzny ujmuje w pierwszym przypadku precyzyjnie opracowaną kompozycję i ujawnia fenomenologiczne, „ucieleśnione spojrzenie” fotografa; w przypadku drugiej fotografii wyraża on zaś refleksję nad globalnym wymiarem obrazowania i „serialności przestrzeni”, możliwą dzięki starannej aranżacji. Artykuł jest próbą przedstawienia współczesnej fotografii, poszukującej wizualnego ekwiwalentu dla antropologicznych rozważań nad naturą „przestrzeni” i „miejsca”.