Przegląd Prawno-Ekonomiczny

Filozoficzno-prawne ujęcie myśli Hipokratesa

Marta Golowska — 2026-03-31

Medycyna oraz prawo medyczne już od czasów starożytnych są zagadnieniami budzącymi zainteresowanie wśród filozofów, lekarzy i prawników. To ujęcie historyczne pozwala zaś lepiej zrozumieć istotę medycyny. Przysięga Hipokratesa jest istotnym fundamentem etyki medycznej stanowiącej nieodłączną podstawę rzetelnego wykonywania zawodu lekarza. Składa się z dziewięciu części, które dotyczą przymiotów, wartości i postawy lekarza, jak również konkretnych obowiązków wobec pacjenta oraz etycznego charakteru relacji między pacjentem a lekarzem. Celem artykułu jest analiza myśli filozoficznej „ojca medycyny” – Hipokratesa. Koncepcja racjonalno-empiryczna praktykowana przez lekarza z Kos stała się podstawą medycyny. Jego myśl oparta jest na holistycznym podejściu do człowieka, pacjenta oraz jego zdrowia. Etos hipokratejski zawiera zbiór zasad etycznych, którymi powinien kierować się lekarz. Interpretacja przysięgi Hipokratesa i jej ujęcie w kontekście współczesnej praktyki medycznej pozwoli na ukazanie nowych wyzwań, przed którymi postawieni zostali przedstawiciele zawodów medycznych.

Polski przemysł obuwniczy, sytuacja gospodarcza oraz problemy branży po pandemii COVID-19 i skutkach wojny, w obliczu najważniejszych zmian podatkowych i ubezpieczeniowych wprowadzonych w 2022 roku

Krzysztof Kleszcz — 2026-03-31

Artykuł przedstawia wyniki badań empirycznych przeprowadzonych wśród przedstawicieli polskiego sektora obuwniczego w okresie pandemii COVID-19 oraz na początku 2023 r. Głównym celem było zbadanie sytuacji branży i ocena wyzwań, z jakimi mierzyli się przedsiębiorcy w trakcie i po pandemii, zwłaszcza w obliczu dodatkowych obciążeń, jakimi były trwająca wojna w Ukrainie oraz istotne reformy podatkowo-składkowe wprowadzone w ramach programu Polski Ład w 2022 r. Badanie potwierdza, że pandemia wywarła silny i trwały wpływ na przemysł obuwniczy, powodując znaczący spadek produkcji, sprzedaży i zatrudnienia. Jednocześnie przedsiębiorcy wyrazili obawy dotyczące negatywnych skutków zmian regulacyjnych, w szczególności w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne i systemów podatkowych. W badaniu zastosowano metody ilościowe i jakościowe, w tym ankiety oraz analizę statystyczną opartą na teście chi-kwadrat. Wyniki wskazują, że większość respondentów doświadczyła poważnych redukcji zatrudnienia (do 65%), znacznych spadków popytu oraz zakłóceń w kanałach sprzedaży. Chociaż środki wsparcia rządowego były szeroko wykorzystywane, większość firm oceniła je jako niewystarczające. Ponadto konsekwencje wojny w Ukrainie, takie jak wzrost cen energii i materiałów, spadek eksportu i utrata rynków wschodnich, dodatkowo pogłębiły kryzys w branży. Artykuł podkreśla konieczność projektowania ukierunkowanych programów pomocowych dla sektora obuwniczego i zwraca uwagę na ryzyka strukturalne zagrażające ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstw. Ustalenia mogą posłużyć jako cenne źródło informacji dla decydentów, stowarzyszeń branżowych oraz badaczy zainteresowanych odpornością sektorów produkcyjnych w czasach kryzysu.

Crowdfunding jako nowe podejście w dostępie do kapitału: systematyka, typologia oraz analiza rynku w Europie

Andrzej Kuciński — 2026-03-31

We współczesnej gospodarce obserwuje się rosnące znaczenie finansowania alternatywnego, a crowdfunding stanowi jego istotny element. Crowdfunding to metoda

pozyskiwania kapitału na realizację różnego rodzaju przedsięwzięć przez przedsiębiorców, organizacje non-profit, artystów czy osoby prywatne. W praktyce wykształciły się cztery główne rodzaje crowdfundingu: donacyjny, pożyczkowy, udziałowy oraz z nagrodami, pozwalając uczestnikom rynku dostosować różne modele finansowania do ich oczekiwań. Celem artykułu jest ukazanie istoty crowdfundingu oraz przeprowadzenie oceny rozwoju rynku finansowania alternatywnego (crowdfundingu) w Europie w latach 2015–2023. Do realizacji przyjętego celu wykorzystano metody badawcze: przegląd i krytyczną analizę literatury przedmiotu oraz desk research. Przeprowadzona analiza pozwala na identyfikację kluczowych trendów i wyzwań stojących przed rynkiem finansowania alternatywnego w Europie, będącym źródłem kapitału dla różnych podmiotów.

Wpływ poziomu kosztów pracy na decyzje przedsiębiorców dotyczące ztrudnienia

Halina Rechul — 2026-03-31

Koszty pracy stanowią w wielu podmiotach gospodarczych najważniejszą pozycję w strukturze ponoszonych kosztów działalności. Dlatego niezwykle istotne jest określenie wszystkich elementów kształtujących koszty pracy. Celem artykułu jest wskazanie elementów kosztów pracy oraz przedstawienie poziomu kosztów pracy w Polsce na tle krajów unijnych. W artykule przedstawiono także wyniki badań, których celem była ocena wiedzy respondentów w zakresie głównych elementów kształtujących koszty pracy w organizacjach oraz poznanie planów dotyczących wielkości zatrudnienia w obliczu rosnących kosztów pracy. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w opinii przedsiębiorców, najważniejszym elementem kosztów pracy pozostają wynagrodzenia wraz z pochodnymi. W Polsce wpływ przedsiębiorców na ten składnik kosztów pracy jest ograniczony poprzez ustawowe wprowadzenie wynagrodzenia minimalnego. Mimo wzrastającego w ostatnich latach poziomu wynagrodzeń, a co za tym idzie kosztów pracy, przedsiębiorcy w zdecydowanej większości deklarują utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Pomocą dla przedsiębiorców mogłyby być narzędzia racjonalizacji kosztów pracy, jednak z badań wynika, że brakuje wiedzy o możliwych rozwiązaniach oraz czasu i środków finansowych na ich poszukiwanie.

Fundamentalistyczne grupy mormońskie w Polsce a polskie prawo karne – analiza potencjalnych zagrożeń i regulacji

Martyna Świetlińska — 2026-03-31

Artykuł analizuje, w jakim stopniu polski system prawny jest przygotowany na ewentualne pojawienie się fundamentalistycznych grup mormońskich, takich jak Fundamentalistyczny Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (FLDS). Szczególny nacisk położono na kwestie ochrony dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym (art. 200 i 200a Kodeksu karnego), przeciwdziałania bigamii (art. 206 k.k.) oraz ograniczeń wynikających z wolności wyznania. Polskie przepisy karne zapewniają narzędzia do ścigania nielegalnych praktyk, takich jak małżeństwa z nieletnimi czy poligamia, jednak ich skuteczność może być ograniczona w przypadku grup funkcjonujących w sposób zamknięty i izolujący członków od społeczeństwa. Artykuł zwraca uwagę na potencjalne luki w prawie, szczególnie w kontekście nieformalnych wieloosobowych związków oraz trudności w monitorowaniu działalności takich wspólnot. Celem publikacji jest ocena adekwatności polskich regulacji w zakresie ochrony praw człowieka i porządku publicznego wobec działalności grup fundamentalistycznych, a także wskazanie możliwych kierunków dostosowania prawa w celu skuteczniejszego przeciwdziałania ewentualnym nadużyciom.

Spis treści 1/2026

Aleksandra Urban — 2026-03-31