Proportional Protection of Animals in a Constitutional State
Abstract
Animal protection in the modern (model) constitutional state constitutes a complex constitutional issue that essentially boils down to the necessity of applying the constitutional mechanism of proportionality to this subject matter. Consequently, this requires a proper balancing of the relationship between constitutional values, primarily environmental protection and the animal welfare it encompasses, and constitutionally guaranteed individual rights, particularly economic freedom, the right to property, and freedom of religion. From this perspective, the principle of proportionality becomes an indispensable normative tool, allowing an assessment of the extent to which a constitutional state may limit its citizens' rights in the name of animal protection. This study addresses the theoretical aspects of this issue, illustrating them with selected examples from Polish and European legal practice. The aim of these considerations is to demonstrate that effective constitutional protection of animals, understood as an expression of humanitarianism and responsibility for the natural environment, is not only possible, but necessary within a constitutional state, while its specific form is primarily shaped by dynamically changing axiological conditions.
Keywords:
animal protection, constitutional state, principle of proportionality, constitutional axiology, multicentric legal orderReferences
Alexy, Robert. A Theory of Constitutional Rights. Reprint, Oxford: Oxford University Press, 2009. Dworkin, Ronald. Taking Rights Seriously. Cambridge: Harvard University Press, 1978.
Epstein, Yaffa, and Eva Bernet Kempers. “Animals and Nature as Rights Holders in the European Union.” Modern Law Review 86, no. 6 (2023): 1336–57. https://doi.org/10.1111/1468-2230.12816.
Garlicki, Leszek. “Umiędzynarodowienie Konstytucji.” Państwo i Prawo 77, no. 10 (2022): 156–69.
Jachnik, Ewelina. “Zasada dobrostanu zwierząt we Wspólnej Polityce Rolnej Unii Europejskiej.” Studia Iuridica Lublinensia 26, no. 1 (2017): 287–98. http://dx.doi.org/10.17951/sil.2017.26.1.287.
Knight, Andrew, Clive Phillips, and Paula Sparks, eds. Routledge Handbook of Animal Welfare. London: Routledge, 2023.
Kruk, Emil, Grzegorz Lubeńczuk, and Hanna Spasowska-Czarny, eds. Legal Protection of Animals. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press, 2020.
Łętowska, Ewa. “Dwa cywilnoprawne aspekty praw zwierząt: dereifikacja i personifikacja.” In Studia z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci Profesor Biruty Lewaszkiewicz-Petrykowskiej, edited by Adam Szpunar et al., 71–92. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1997.
Łętowska, Ewa. “Multicentryczność systemu prawa i wykładnia jej przyjazna.” In Rozprawy prawnicze. Księga Pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana, edited by Leszek Ogiegło, Wojciech Popiołek, and Marian Szpunar, 1127–48. Kraków: Zakamycze, 2005.
Micińska-Bojarek, Marta. Łowiectwo. Aspekt humanitarnoprawny. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Silva Rerum, 2014.
Peters, Anne. Animals in International Law. Leiden: Brill Nijhoff, 2021.
Piechowiak, Marek. “W sprawie aksjologicznej spójności Konstytucji RP. Dobro wspólne czy godność człowieka?.” In Jednolitość aksjologiczna systemu prawa w rozwijających się państwach demokratycznych Europy, edited by Stanisław L. Stadniczeńko, 111–23. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2011.
Pietrzykowski, Tomasz. Prawo ochrony zwierząt. Pojęcia, zasady, dylematy. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2022.
Schlink, Bernard. “Proportionality in Constitutional Law: Why Everywhere but Here?.” Duke Journal of Comparative & International Law 22 (2012): 291–302. https://scholarship.law.duke.edu/djcil/vol22/iss2/5.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. “Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz zmianie niektórych innych ustaw.” Accessed February 12, 2026. https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=700.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. “Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz niektórych innych ustaw.” Accessed February 12, 2026. https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=597.
Śledzińska-Simon, Anna. Analiza proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych praw i wolności. Teoria i praktyka. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019.
Sparks, Tom. “Protection of Animals Through Human Rights: The Case-Law of the European Court of Human Rights.” In Studies in Global Animal Law, edited by Anne Peters, 153–71. Berlin: Springer, 2020.
Marie Curie-Skłodowska University https://orcid.org/0000-0002-4802-3346
