Ideał uczonego na podstawie Księgi Syracha - Brzegowy, Tadeusz (Studia Nauk Teologicznych PAN, 2020)
Biblia hebrajska daje nam pewne informacje na temat mędrców i mędrców żyjących przy królu lub w społeczeństwie. Mimo to trudno jest określić rolę i miejsce mędrców w społeczeństwie izraelskim, a także historię środowiska mądrościowego na przestrzeni wieków. Ben Syrach, żyjący pod koniec Starego Testamentu, jest świadomy, że jest ostatnim z nich i dłużnikiem wszystkich tych, którzy żyli i pracowali przed nim. Jest on bardzo świadomy tego, kim jest we współczesnym społeczeństwie i szkicuje bardzo widoczny portret mędrca (Syr 38,24 – 39,11). Według niego wszystkie zawody są użyteczne i potrzebne dla funkcjonowania miasta. Ale rola człowieka mądrego w społeczeństwie jest wyjątkowa i niezbędna. Tylko mądry człowiek jest w stanie udzielić dobrej rady w trudnych przypadkach i zabierać głos wobec rządzących państwem. Człowiek mądry to człowiek, który studiuje z szacunkiem dziedzictwo przeszłości, a zwłaszcza pisma natchnionych autorów. Ale tak samo pragnie on wzbogacić to dziedzictwo poprzez rozumowanie, obserwację życia, asymilację filozofii. Myśl hellenistyczna przeniknęła głęboko w życie i myślenie ludności żydowskiej w ostatnich wiekach Starego Testamentu. Mądry człowiek systematycznie buduje swoją mądrość poprzez studia, poprzez podróże, poprzez kontakt z ludźmi i przede wszystkim poprzez modlitwę. To Duch Boży daje w końcu mądrość i to dzięki mocy Ducha Świętego mądry człowiek formułuje swoje myśli jako prorok. Jak inni mędrcy, Ben Syrach uczył mądrości ustnie w szkole jerozolimskiej. Swoją doktrynę przedstawił również w księdze dla tych, którzy chcą się uczyć. Pisał w języku hebrajskim i w formie poetyckiej, ale też w zwykłym języku i formie właściwej dla żydowskich książek sapiencjalnych. Ten ideał przedstawiony przez osobę Bena Syracha i przez jego pracę jest aktualny również dzisiaj: wszyscy ci, którzy chcą uczyć ludzi, propagować swoje idee poprzez radio, prasę i książki, muszą najpierw starannie opracować i ocenić swoje koncepcje, a następnie przedstawić je w najbardziej eleganckiej formie.