Teologia w przestrzeni społeczno-kulturowej - Rychlicki, Czesław (Studia Nauk Teologicznych PAN, 2020)
Teologia uprawiana w Kościele i pod jego kierownictwem musi być zawsze świadoma odpowiedzialności wobec wiary całego Ludu Bożego i dlatego musi przyjąć naukę, która nie przekracza doktryny wiary. Nie narusza to w żaden sposób swobody badań teologicznych. Wolność badań powinna być jednak realizowana w zakresie i w wierze Kościoła. Tak rozumiana integralność teologii może przyczynić się do chrześcijańskiej formacji studentów. Chociaż teologia zajmuje uprzywilejowane i odpowiedzialne miejsce w formacji kandydatów do kapłaństwa, nie może być dzisiaj traktowana jako przywilej zarezerwowany wyłącznie dla nich, dla sióstr zakonnych lub dla niektórych tylko świeckich, którzy przygotowują się do nauczania religii w szkołach publicznych. Akademicka, parafialna, diecezjalna, krajowa i międzynarodowa opieka duszpasterska w coraz bardziej jednoczącej się Europie oraz współpraca w dziedzinie badań na naszych wydziałach uniwersyteckich powinny być podstawą naszej wspólnej refleksji. Propozycja otwartych wykładów i konferencji dla wydziałów teologicznych, także dla studentów innych wydziałów uniwersyteckich, mogłaby być użyteczna dla zjednoczenia różnych klas społecznych, które niejednokrotnie pozostawały zamknięte we własnych kręgach. Nie można zapominać, że dzisiejsi odbiorcy orędzia chrześcijańskiego mają swoje rozumienie kulturowe i swój sposób myślenia ukształtowany przez mentalność naukową i techniczną, która ma tendencję do pogłębiającego się pluralizmu kultur, które twierdzą, że zaspokajają potrzeby człowieka. W tym kontekście teologia czuje się szczególnie wezwana do zajęcia się na poziomie krytyczno-naukowym dialogiem z kulturą i nauką, w przekonaniu, że przesłanie, które nie jest wcielone w kulturę historyczną, nie będzie traktowane poważnie. W ostatnich latach w Polsce, gdzie zauważa się otwarcie państwowych uczelni na teologię, tworzy się klimat akademickiego szacunku i realizuje się wiele konkretnych projektów współpracy. Wszystko to jest możliwe, ponieważ u podstaw obu instytucji leży głębokie przekonanie, że teologia, ze swoim szczególnym przedmiotem badań, wieńczy w pewien sposób ludzką, intelektualną i chrześcijańską formację człowieka.