Biblia Lutra. Biblia w literaturze niemieckojęzycznej - Górecka, Marzena (Studia Nauk Teologicznych PAN, 2020)
W niemieckiej historii literackiej można wyróżnić pięć głównych faz wzajemnych powiązań między Biblią a literaturą. W średniowieczu, kiedy Kościół i wiara chrześcijańska odgrywały dominującą rolę, Biblia była traktowana w kręgach literackich jako dzieło samo w sobie. Autorzy obfitej poezji epickiej biblijnej, afirmatywnie parafrazującej teksty Pisma Świętego, zainicjowali powstanie i rozwój literatury narodowej. Dzieła tego okresu miały charakter propagandowy i służyły chrystianizacji oraz pogłębianiu wiary. Pierwotny sens i znaczenie Biblii zostało zakwestionowane - w imię nauki i idei społecznej – w okresie Oświecenia. Biblia, postrzegana jako poezja obdarzona wspaniałym rytmem, o silnym wpływie wyobraźni, zawierająca elementy folkloru wschodniego, stała się popularna i cieszyła się renesansem w XIX wieku, głównie za sprawą Herdera. Współczesna literatura wykorzystuje język Biblii nie jako ornamentację, ale jako kluczowy element poetyckiego wyrazu, a postacie biblijne służą albo autorefleksji, albo prezentacji archetypów archeologicznych. Literatura niemiecka XX wieku ma tendencję do krytycznej i negującej stylizację biblijną. Stylizacja taka powstaje wtedy, gdy intencje autora i system wartości nie zgadzają się z tym, co zawiera tekst biblijny, oraz gdy słowo Boże jest używane w celu alienacji i parodii. W literaturze współczesnej zdarzają się sporadycznie przypadkowe stylizacje biblijne. Najczęstszym rodzajem stylizacji biblijnej, typowym dla modernistycznej i postmodernistycznej poezji lirycznej, jest stylizacja częściowa, służąca celom polemicznym lub alternatywnym rozwiązaniom.