Biblia w polskiej literaturze współczesnej - Sulikowski, Andrzej (Studia Nauk Teologicznych PAN, 2020)
Niniejszy artykuł zawiera refleksje na temat okresu 1945-2009, zwłaszcza na temat eseju o Biblii napisanego przez laików, pozostających na mniej lub bardziej katolickim stanowisku. Prawie wszyscy byli poetami: Roman Brandstaetter (1906-1987), Jan Dobraczyński (1910-1994), Anna Kamieńska (1920-1986), Czesław Miłosz (1911-2004), Marek Skwarnicki (+1930), Anna Świderkówna (1925-2008), Tadeusz Żychiewicz (1922-1994) i inni. Autorzy ci zaczęli studiować Biblię w połowie swojego życia, kiedy dojrzeli do dyskusji nad problemami teologicznymi i egzystencjalnymi Pisma Świętego. W przeciwieństwie do nich istnieją pisarze pozostający w pozycji ateistycznej lub agnostycznej: Zenon Kosidowski (1898-1978), Artur Sandauer (1913-1989). Tylko jeden z autorów, A. Świderkówna, był w rzeczywistości specjalistą w dziedzinie Biblii jako profesor archeologii starożytnego regionu Morza Śródziemnego na Uniwersytecie Warszawskim. Napisała ona serię swoich książek „Rozmowy o Biblii”, które stały się bestsellerem pod koniec XX wieku. Dla wszystkich esejów biblijnych bardzo ważnym zagadnieniem była kwestia filologiczna związana z językiem Biblii i „energią semantyczną" przekładu (Miłosz). W esejach biblijnych wykorzystano staropolskie tłumaczenie Biblii (1600) Jakuba Wujka SJ lub współczesne tłumaczenie zbiorowe dokonane w 1965 r. w Opactwie Benedyktynów w Tyńcu. Poza cenzurą komunistyczną w latach 1945-1989 wszyscy wspomniani pisarze mogli publikować swoje artykuły i książki. Najważniejszym ośrodkiem tych inicjatyw był Kraków („Tygodnik Powszechny” i miesięcznik „Znak”, również wydawnictwo), Warszawa (Wydawnictwo Pax), Poznań.