Wkład Polski w rozwój teologii duchowości - Misiurek, Jerzy (Studia Nauk Teologicznych PAN, 2020)
Polscy autorzy dzieł religijnych wnieśli znaczący wkład w powstanie i rozwój teologii duchowości, która od 1931 roku stała się odrębnym przedmiotem studiów teologicznych. W średniowieczu wybitnymi polskimi teologami byli Mateusz z Krakowa (+1410) i Jakub z Paradyża (+1464). Dotarli oni do Niemiec i Czech, gdzie ich dzieła zyskały pewne uznanie. Confessio Fidei Catholicae Christiana (Moguntiae 1557) Stanisława Hozjusza (+1579) to jedno z najważniejszych dzieł nowożytnych, napisane po łacinie i wydane 39 razy w ciągu życia autora. Treść dzieła miała znaczny wpływ na postawy ówczesnych ludzi. Duchowość ukierunkowaną chrystocentrycznie reprezentują Stanisław Sokołowski (+1593) i Kasper Drużbicki (+1662). Wiele ważnych myśli o życiu duchowym, zwłaszcza o mistyce katolickiej, pochodzi od Mikołaja z Mościsk (+1632). Pierwszym traktatem o teologii ascetycznej i mistycznej jest Summarium Asceticae et Mysticae Theologiae (Cracoviae 1655). Grzegorz Terecki (+1659) w swoim Directorium Spiritualis Vitae Fratrum Eremitarum Ordinis Sancti Pauli Eremitae (Cracoviae 1649) również umiejętnie połączył ascetyzm i mistycyzm. Znaczącą rolę w propagowaniu i rozwoju teologii duchowości odegrali cystersi: Michał Antoni Hacki (+1703) i Feliks Simplex Łącki (+ok.1700) wraz ze Stanisławem Papczyńskim (+1701) i Florianem Jaroszewiczem (+1771). Niezależnie od tego, pisma polskich zmartwychwstańców, zwłaszcza Piotra Semenenki, znacznie wzbogaciły duchowość katolicką. Wiele dzieł istotnych dla rozwoju teologii duchowości powstało w ostatnim czasie, w tym w XX wieku. Józef Sebastian Pelczar (+1924), Aleksander Żychliński (+1945), Józef Puchalik (1958), Antoni Słomkowski (+1982) i Stanisław Witek (+1987) to ważni autorzy, których prace rzucają nowe światło na problemy życia duchowego i zapewniają teologii duchowości zasłużoną pozycję wśród dyscyplin teologicznych.