Teoretyczny model wykorzystania budżetu partycypacyjnego we wdrażaniu polityki środowiskowej i przeciwdziałaniu zmianom klimatu - Baranowski, Jakub (Studia Prawnicze KUL, 2024)
Współczesne państwa mają obowiązek prowadzenia skutecznej polityki klimatycznej poprzez adaptację rozwiązań, które będą miały długofalowy i pozytywny wpływ na środowisko. Dotyczy to również porządku prawnego, który musi reagować na zmieniającą się rzeczywistość. Istotnym problemem badawczym podjętym w niniejszym opracowaniu jest pytanie, czy w polskim ustawodawstwie istnieje regulacja prawna umożliwiająca funkcjonowanie tzw. zielonego budżetu partycypacyjnego. Mając to na uwadze, przedstawiam następujące pytania badawcze: Czy budżet partycypacyjny jako narzędzie partycypacji społecznej może być podstawą skutecznego modelu angażowania mieszkańców w walkę ze zmianami klimatu? Czy polski system prawny przewiduje tworzenie budżetów partycypacyjnych związanych z klimatem? Czy polskie prawodawstwo potrzebuje nowej legislacji w zakresie tzw. zielonego budżetu partycypacyjnego, dzięki któremu powstawać będą wyłącznie projekty proklimatyczne? Udzielenie odpowiedzi na postawione pytania badawcze było możliwe dzięki przeprowadzonej analizie opartej na następującej metodzie badawczej – interpretacji obowiązującego prawa oraz analizie ewolucji prawa w czasie. Pozwoliło to na sformułowanie następujących wniosków: budżet partycypacyjny jest odpowiednią formą partycypacji społecznej, dzięki której mogą powstawać projekty proklimatyczne, zmieniające naszą rzeczywistość. Ponadto obecne regulacje prawne w polskim ustawodawstwie odnoszące się do budżetu partycypacyjnego należy określić jako ogólne, co na podstawie przeprowadzonej analizy uznano za niewystarczające i niedostosowane do obecnych realiów społecznych, których celem jest realizacja propozycji proklimatycznych. Niniejsze studium wieńczy konkluzja, iż polski ustawodawca musi interweniować i umożliwić obywatelom składanie takich projektów w ramach odrębnej procedury klimatycznego budżetu partycypacyjnego.