Specific tax provisions for the Catholic Church in Hungary - Ujházi, Lóránd (Studia z Prawa Wyznaniowego, 2025)
Zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Sobór Watykański II (1962–1965) zrewidowany Kodeks Prawa Kanonicznego postrzega własność kościelną jako instrument służący uświęcaniu i nauczaniu Kościoła. Chociaż Kodeks Prawa Kanonicznego podtrzymuje konwencjonalnie przyjmowaną regułę, że Kościół ma niezbywalne prawo nabywania dóbr doczesnych wszystkimi sprawiedliwymi sposobami, przepisy prawne regulujące kwestie majątkowe Kościoła nie mają zbyt dużej wagi. Kwestia poboru podatków jest w tym kontekście zagadnieniem peryferyjnym. Specyfika tej instytucji wynika z jej publicznoprawnego charakteru. W związku z tym sfera ta podlegała jednocześnie jurysdykcji państwowej i kościelnej. W niniejszym studium potraktowano Kościół węgierski jako swego rodzaju model pozwalający na prześledzenie zmian, jakie zaszły w powszechnym prawie Kościoła do dnia dzisiejszego. Autor zwraca uwagę na podleganie tych kwestii systemom państwowym oraz na polityczne debaty dotyczące fiskalnych aspektów wspierania Kościoła. Wskazuje, że system węgierski był i jest naśladowcą szerzej stosowanych modeli europejskich. Akcentując różnicę pomiędzy kwestiami natury kościelnej i cywilnej, zwraca uwagę zarówno na zagadnienia związane z terminologią, jak i jurysdykcją. Przeprowadzone rozważania dowodzą istnienia czytelnych różnic w podejściu między bazującym na teologii prawie kanonicznym a nowoczesnymi systemami prawa świeckiego. Dotyczy to również, choć nie tylko, opodatkowania i zwolnień podatkowych.