Mobilisation law status of the clergy under the martial law legal regime in Ukraine - Bilash, Oleksandr; Karabin, Tetyana (Studia z Prawa Wyznaniowego, 2025)
Artykuł stanowi analizę statusu prawnego duchownych w świetle ustawy mobilizacyjnej podczas stanu wojennego na Ukrainie. W czwartym roku pełnoskalowej wojny na Ukrainie nadal kształtowane są ramy prawne regulujące sposób realizacji obowiązku wojskowego przez osoby duchowne. Obecnie jednak – w zależności od wieku, stanu zdrowia, przynależności do określonych wspólnot wyznaniowych, poziomu wykształcenia oraz osobistych przekonań – status mobilizacyjny duchownych może się znacząco różnić. W związku z tym artykuł identyfikuje, na podstawie wspólnych cech, kilka możliwych form realizacji obowiązku mobilizacyjnego przez duchownych. W szczególności obejmują one: służbę zastępczą (niemilitarną) dla przedstawicieli wspólnot religijnych, których doktryna zabrania użycia broni; posługę kapelańską; przenoszenie duchownych do rezerwy (czyli ich wyłączania spod obowiązku mobilizacji), a także podstawowe szkolenie wojskowe dla studentów uczelni wyższych prowadzonych przez organizacje religijne. Poza literaturą naukową, w artykule przeanalizowano również akty normatywne, indywidualne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz sądów krajowych, opinię amicus curiae Komisji Weneckiej, a także dane statystyczne i informacje pochodzące ze środków masowego przekazu.