Starry Sky in the Isidore of Seville’s "Etymologies"
Abstract
The article focuses on fragments of Isidore of Seville’ Etymologies, devoted to the starry sky, primarily to the strictly astronomical chapters 29.-70. of the third book of the encyclopaedia. Isidore's presentation of astronomy consists of three parts. At the outset, the author introduces the reader to the history of the discipline and defines its object of study. Then he shows the world studied by astronomers, the sky, the heavenly bodies (planets, stars, constellations). In the most extensive chapter 70., he familiarizes the reader with the names of the latter. The description of the starry sky is artictis, vivid and varied. Drawing on the achievements of ancient scholars and poets, and combining messages from the biblical and classical traditions, Isidore achieves his goal. He reassures the reader that the vault of the starry sky suspended above his head is the work of God, fascinating and worthy of knowledge.
Keywords:
Isidore of Seville, Etymologies, liberal arts, astronomy, astrology, sky, stars, planets, ServiusReferences
Ambrosius, Exaëmeron, red. G. Banterle, SAEMO 1, Milano – Roma 1979.
Anonymi cuiusdam de vitiis et virtutibus orationis liber, w: Die lateinischen Figurenlehren des 5. bis 7. Jahrhunderts und Donats Vergilkommentar (mit zwei Editionen), ed. U. Schindel, Göttingen 1975, s. 204-241.
Aristoteles, Meteorologica, red. H.D.P. Lee, London – Cambridge 1952.
Augustinus, De doctrina christiana, red. J. Martin, CCL 32, Turnhout 1962, s. 1‑167.
Augustinus, De quantitate animae liber I, red. W. Hörmann, CSEL 89, Vindobonae 1986, s. 129-231.
Augustinus, Enarrationes in Psalmos, red. E. Dekkers – I. Fraipont, CCL 38-40, Turnhout 1956.
Aulus-Gellius, Noctes Atticae, w: Aulu-Gelle, Nuits attiques, t. 1-3, red. R. Marache, Paris 1967-1989.
Cassiodorus, Expositio Psalmorum, red. M. Adriaen, CCL 97-98, Turnhout 1958.
Cassiodorus, Institutiones, red. R.A.B. Mynors, Oxford 1937, tł. Kasjodor, Zasady muzyki, ed. L. Dyka, Rzeszów 2015.
Cicero, De natura deorum, w: Cicero, On the nature of the Gods, red. H. Rackham, London – Cambridge 1933, 2-398.
Eucherius, Instructiones, red. C. Wotke, CSEL 31, Vindobonae 1894.
Hyginus, Astronomia, w: Hygin, L’Astronomie, red. A. Le Boeuffle, Paris 1983.
Iosephus Flavius, Antiquitates Iudaicae, t. 1‑8, red. H.S.J. Thackeray – R. Marcus et al., London – Cambridge 1930-1965.
Isidorus Hispalensis, De ecclesiasticis officiis, red. C.M. Lawson, CCL 113, Turnhout 1989.
Isidorus, De rerum natura, w: Isidore de Séville, Traité de la Nature, red. J. Fontaine, Bordeaux 1960.
Isidorus, Differentiae, w: Isidoro de Sevilla, Diferencias. Libro I, red. C. Codoñer, Paris 1992.
Isidorus, Etymologiae, w: Isidore de Séville, Étymologies. Livre I. La grammaire, red. O. Spevak, Paris 2020; Isidore of Seville, Etymologies. Book II. Rhetoric, red. P.K. Marshall, Paris 1983; Isidore de Séville, Étymologies. Livre III. De mathematica, red. G. Gasparotto – J.‑Y. Guillaumin, Paris 2009; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Liber IV. De medicina, t. 1, red. J. Oroz Reta – M.‑A. Marcos Casquero, Madrid 1982, s. 482‑507; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Libro V. De legibus. De temporibus, red. V. Yarza Urquiola – V.J. Andres Santos, Paris 2013; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Libro VI. De las Sagradas Escrituras, red. C. Chaparro Gómez, Paris 2012; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Liber VIII. De ecclesia et sectis, red. J. Oroz Reta – M.‑A. Marcos Casquero, t. 1, Madrid 1982, s. 686‑737; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Libro X. Terminos relativos al ser humano, red. C. Codoñer Merino, Paris 2023; Isidore de Séville, Étymologies. Livre XII. Des animaux, red. J. André, Paris 1986; Isidoro di Siviglia, Etimologie. Libro XIII. De mundo et partibus, red. G. Gasparotto, Paris 2004; Isidore de Séville, Étymologies. Livre XIV. De Terra, red. O. Spevak, Paris 2011; Isidore de Séville, Étymologies. Livre XV. Les constructions et les terres, red. J.‑Y. Guillaumin – P. Monat, Paris 2004; Isidoro de Sevilla, Etimologías. Libro XVI. De las piedras y de los metales, red. J. Feáns Landeira, Paris 2011; Isidore de Séville, Étymologies. Livre XVII. De l’agriculture, red. J. André, Paris 1981.
Iuvencus, Evangeliorum libri IV, red. I. Huemer, CSEL 24, Pragae 1891.
Lactantius, Divinarum institutionum libri VII. Divinarum institutionum epitome, red. S. Brandt, CSEL 19, Vindobonae 1890.
Lucanus, Pharsalia, w: Lucain, La Pharsale, t. 1-2, red. A. Bourgery – M. Ponchont, Paris 1976-1993.
Lucius Afranius, Fragmenta, w: Scaenicae Romanorum poesis fragmenta, t. 2, red. O. Ribbeck, Lipsiae 1898, s. 193-265; Comoedia togata. Fragments, ed. A. Daviault, Paris 2002, s. 140-252.
Lucretius, De rerum natura, w: Lucrèce, De la Nature, t. 1-2, red. A. Ernout – C. Rambaux, Paris 1966-1985.
Macrobius, Commentarii in Somnium Scipionis, red. I. Willis, Leipzig 1994.
Ovidius, Metamorphoses, red. W.S. Anderson, Leipzig 1985.
Parmenides, Fragmente, w: Die Fragmente der Vorsokratiker, t. 1, red. H. Diels, Berlin 1906, s. 105-126.
Servius, In Vergilii carmina commentarii, t. 1-3, red. G. Thilo – H. Hagen, Lipsiae 1881-1887.
Statius, Thebais, w: Stace, Thébaïde, t. 1-3, red. R. Lesueur, Paris 1991-1994.
Tertullianus, Ad nationes libri II, red. J.G.PH. Borleffs, CCL 1, Turnhout 1954, s. 11‑75.
Tertullianus, De idololatria, red. A. Reifferscheid – G. Wissowa, CCL 2, Turnhout 1954, s. 1099-1124.
Varro, De linguae Latinae quae supersunt, red. G. Goetz – F. Schöll, Lipsiae 1910.
Vergilius, Aeneis, w: Virgile, Énéide, t. 1-2, red. H. Goelzer – A. Bellesort, Paris 1970-1974.
Vergilius, Eclogae, w: Virgile, Bucoliques, red. E. de Saint-Denis, Paris 1970.
Vergilius, Georgicae, w: Virgilio, Le Georgiche, red. F. Della Corte, Genova 1986.
Vitruvius, De architectura libri X, w: Vitruve, On Architecture, t. 1-2, F. Granger, London – Cambridge 1956-1962.
Albrecht M. von, A History of Roman Literature from Livius Andronicus to Boethius, Leiden 1997.
André J., Lexique des termes de botanique en latin, Paris 1956.
Chadwick H., Priscillian of Avila: the Occult and the Charismatic in the Early Church, Oxford 1976.
Cytowska M. – Szelest H., Literatura rzymska: okres augustowski, Warszawa 1990.
Doroszewski W., Słownik języka polskiego, s.v. ‘zawiasa’, w: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/zawiasa;5527942.html (dostęp 23.06.2024).
Eastwood B.S., Ordering the Heavens Roman Astronomy and Cosmology in the Carolingian Renaissance, Leiden 2007.
Fear A., Putting the pieces back together: Isidore and De Natura Rerum, w: Isidore of Seville and His Reception in the Early Middle Ages: Transmitting and Transforming Knowledge, red. A. Fear – J. Wood, Amsterdam 2016, s. 75‑92.
Ferraces Rodríguez A., Isidoro de Sevilla y los textos de medicina, w: Isidorus medicus. Isidoro de Sevilla y los textos de medicina, red. A. Ferraces Rodríguez – A Coruña 2005, s. 11-38.
Fontaine J., Isidore de Séville et la culture classique dans l’Espagne wisigothique, t. 1-3, Paris 1959-1983.
Fontaine J., Isidore de Séville: genèse et originalité de la culture hispanique au temps des Wisigoths, Turnhout 2000.
Guriewicz A., Kategorie kultury średniowiecznej, tł. J. Dancygier, Warszawa 1976.
Haritonov L.A., Kommentarij, w: Isidor Sevil’skij, Ètimologii, ili načala v XX knigah. Knigi I‑III: Sem› svobodnyh iskusstv, tł. i opr. L.A. Haritonov, Sankt‑Peterburg 2006, s. 233-308.
Hermann M., Obraz nieba gwiaździstego w literaturze rzymskiej epoki augustowskiej, Kraków 2001.
Hoskin M., Astronomia w starożytności, w: Historia astronomii, red. M. Hoskin, tł. J. Włodarczyk, Warszawa 2007, s. 29‑56.
Hoskin M. – Gingerich O., Średniowieczna astronomia Europy łacińskiej, w: Historia astronomii, red. M. Hoskin, tł. J. Włodarczyk, Warszawa 2007, s. 76‑99.
Huang Z., The Astronomy of Isidore of Seville: Transforming an Area of Knowledge from Late Antiquity into the Early Christian Middle Ages, „Journal of Astronomical History and Heritage” 27 (2024) s. 290‑302.
Kaster R., Macrobius and Servius: Verecundia and the Grammarian’s Function, „Harvard Studies in Classical Philology” 84 (1980) s. 219‑262.
Kirk G.S. – Raven J.E. – Schofield M., Filozofia przedsokratejska. Studium krytyczne z wybranymi tekstami, tł. J. Lang, Warszawa 1999.
Krynicka T., Izydor z Sewilli, Kraków 2007.
Krynicka T., Izydora z Sewilli „De ortu et obitu patrum”: studium źródeł traktatu, „Vox Patrum” 83 (2022) s. 285‑316.
Krynicka T., Literacki charakter botanicznej wiedzy Izydora z Sewilli („Etymologie”, księga XVII), „Studia Classica et Neolatina” 9 (2020) s. 23‑36.
Krynicka T., Świat roślin w XVII księdze „Etymologii” Izydora z Sewilli, Lublin 2007.
Krynicka T. – Wilczyński A., Siedem sztuk wyzwolonych w „Etymologiach” Izydora z Sewilli, „Vox Patrum” 87 (2023) s. 405‑430.
Lawson A.C., The Sources of the De Ecclesiasticis Officiis of S. Isidore of Seville, „Revue Bénédictine” 50 (1938) s. 26‑36.
Ledzińska A., Gramatyka wobec sztuk wyzwolonych w pismach Izydora z Sewilli. „Origo et fundamentum liberalium litterarum”, Kraków 2014.
Marshall P.K., Servius and Commentary on Virgil, New York 1997.
Olszewski E., W stulecie urodzin Konstantego Ciołkowskiego, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2 (1957) s. 637‑649.
Petrova M.S., Makrobij Feodosij i predstavleniâ o duše i o mirozdanii w pozdnej antičnosti, Moskva 2007.
Podbielkowski Z., Słownik roślin użytkowych: polski, łaciński, angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, Warszawa 1985.
Ruggles C. – Hoskin M., Astronomia prehistoryczna, w: Historia astronomii, red. M. Hoskin, tł. J. Włodarczyk, Warszawa 2007, s. 13‑28.
Skwara E., Historia komedii rzymskiej, Warszawa 2001.
Słownik łacińsko‑polski, t. 1‑5, red. M. Plezia, Warszawa 2000.
Starowieyski M. – Szymusiak J.M. – Stawiszyński W., Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 2020.
Tarn W.W., Cywilizacja hellenistyczna, tł. C. Kunderewicz, Warszawa 1957.
Turasiewicz R., Historiografia hellenistyczna, w: Literatura Grecji starożytnej, t. 2, red. H. Podbielski, Lublin 2005, s. 63-87.
Turkiewicz N., Chronologia astronomiczna w pismach Izydora z Sewilli, „Roczniki Humanistyczne” 71/1 (2023) s. 15‑36.
Wallis F., Isidore of Seville and Science, w: A Companion to Isidore of Seville, red. A. Fear – J. Wood, Leiden 2020, s. 182‑222.
Wąsowicz H., Chronologia średniowieczna, Lublin 2016.
Wróbel M., Geografia grecka, w: Literatura Grecji starożytnej, t. 2, red. H. Podbielski, Lublin 2005, s. 123-152.
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Papers published in Vox Patrum are covered by the Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) licence. Authors and users can use published works licensed under the CC-BY-ND since 2018. For earlier publications, copyrights are available under fair use rights in accordance with the Act of February 4, 1994 on copyrights and related rights.
