“Fuit deus et hyle”. Theology in the Dialogue "Asclepius, sive dialogus Hermetis Trismegisti" as an Element of the Religious Message of Hermes Trismegistus

Corpus Hermeticum, t. 1, ed. A.D. Nock, tł. A.J. Festugière, Paris 1945; Corpus Hermeticum, ed. A.D. Nock – A.J. Festugière, Milano 2014, tł. A. Tylak, Bóg – świat – człowiek w traktatach Corpus Hermeticum na tle greckiej tradycji filozoficznej, Łódź 2021.

Hermetica. The Greek Corpus Hermeticum and the Latin Asclepius in a new English translation, tł. B.P. Copenhaver, Cambridge 1992.

Hermetica II. The Excerpts of Stobaeus, Papyrus Fragments, and Ancient Testimonies in an English Translation with Notes and Introductions, tł. M.D. Litwa, Cambridge 2018.

Apulei Platonici Madaurensis, Opera quae supersunt, t. 3: De philosophia libri, Stuttgart 1991.

Asclepius, w: C. Moreschini, Dall’ ‘Asclepius’ al ‘Crater Hermetis’. Studi sull’ermetismo latino tardo-antico e rinascimentale, tł. C. Moreschini, Pisa 1985, s. 120-201.

Ermete Trismegisto. Corpo Ermetico e Asclepio, tł. B.M. Tordini Portogalli, Milano 1997.

Hermetica. The Ancient Greek and Latin Writings which contain Religious or Philosophic Teachings ascribed to Hermes Trismegistus, t. 1, tł. W. Scott, Oxford 1924.

Hermetica. The Ancient Greek and Latin Writings which contain Religious or Philosophic Teachings ascribed to Hermes Trismegistus, tł. W. Scott, Boston 1993.

Apulejusz z Madaury, O Bogu Sokratesa i inne pisma, tł. K. Pawłowski, Warszawa 2002.

Alkinous, Wykład nauk Platona (Didaskalikos), tł. K. Pawłowski, Kraków 2008.

Pseudo-Apuleius, Asclepius, w: Die Göttliche Weisheit des Hermes Trismegisos, tł. D. Gall, Tübingen 2021, s. 30-92.

Amersfort J. van, Hermes, das Thomas-Evangelium und das Judenchristentum, w: Die Hermetische Gnosis im Lauf der Jahrhunderte, red. G. Quispel, Haarlem – Birnbach 2000, s. 188-227.

Bernabé A., Aristotle and the Mysteries, w: Greek Philosophy and Mystery Cults, red. M.J. Martín-Velasco – M.J. García Blanco, Newcastle upon Tyne 2016, s. 27-42.

Broek R. van den, Hermetism, w: Dictionary of Gnosis & Western Esotericism, red. W.J. Hanegraaff et al., Leiden – Boston 2006, s. 558-570.

Bull C.H., The Notion of Mysteries in the Formation of Hermetic Tradition, w: Mystery and Secrecy in the Nag Hammadi Collection and Other Ancient Literature: Ideas and Practices. Studies for Einar Thomassen at Sixty, red. Ch.H. Bull et al., Leiden 2012, s. 399-426.

Casel O., De philosophorum Graecorum silentio mystico, Berlin 1967.

Colli G., La Sapienza greca, t. 1, Milano 1978.

Eliade M., Mefistofeles i androgyn, tł. B. Kupis, Warszawa 1994.

Festugière A.J., La Révélation d’Hermés Trismégiste, t. 1-4, Paris 1949-1954.

Fowden G., The Egiptian Hermes. A Historical Approach to the Late Pagan Mind, Princeton 1993.

Gómez Iglesias M.R., The Echoes of Eleusis: Love and Initiation in Platonic Philosophy, w: Greek Philosophy and Mystery Cults, red. M.J. Martín-Velasco – M.J. García Blanco, Newcastle upon Tyne 2016, s. 61-102.

Jonas H., Religia gnozy, tł. M. Klimowicz, Kraków 1994.

Meyer M.W., The Ancient Mysteries. A Sourcebook. Sacred text of the Mystery Religions of the Ancient Mediterranean World, San Francisco 1999.

Moreschini, C., Dall’ ‘Asclepius’ al ‘Crater Hermetis’. Studi sull’ermetismo latino tardo-antico e rinascimentale, Pisa 1985.

Moreschini, C., Storia dell’ermetismo cristiano, Brescia 2000.

Mylonas G.E., Eleusis and the Eleusinian Mysteries, Princeton 1961.

Quispel G., Gnoza, tł. B. Kita, Warszawa 1988.

Quispel G., A Reading of the Discourse on the Ogdoad and the Ennead (Nag Hammadi Codex VI.6), w: Gnosis and Hermeticism from Antiquity to Modern Times, red. R. van den Broek – W.J. Hanegraaf, New York 1998, s. 69-78.

Parri I., La via filosofica di Ermete. Studio sull’Asclepius, Firenze 2005.

Parri I., Tra ermetismo antico ed ermetismo medievale: l’Asclepius, w: Adorare caelestia, gubernare terrena: Atti del Colloquio Internazionale in onore di Paolo Lucentini (Napoli, 6-7 Novembre 2007), red. P. Arfé et al., Instrumenta Patristica et Mediaevalia 58, Turnhout 2011, s. 43-58.

Pawłowski K., Magnum miraculum est homo. The Phenomenon of Man in Asclepius sive dialogus Hermetis Trismegisti, „ΣΧΟΛΗ” 18/1 (2024) s. 24-43.

Pawłowski K., Motywy kosmologiczne i teologiczne w Poimandresie. Religijne przesłanie Poimandresa w aspekcie duchowym, „Vox Patrum” 95 (2025) s. 539-586.

Pawłowski K., Philosophy as ‘Holy Religion’ (Sancta Religio). The Essence of Hermetic Philosophy in ‘Asclepius, sive Dialogus Hermetis Trismegisti’, „ΣΧΟΛΗ” 17/1 (2023) s. 70-86.

Reitzenstein R., Poimandres. Studien zur griechisch-ägyptischen und frühchristlischen Literatur, Stuttgart 1966.

Reitzenstein R., Hellenistische Mysterienreligionen nach ihren Grundgedanken und Virkungen, Darmstadt 1956.

Sfameni Gasparro G., La gnosi ermetica come iniziazione e mistero, „Studi e Materiali di Storia delle Religioni” 36 (1965) s. 43-62.

Sfamenti Gasparro G., Cosmo, male, salvezza nel ‘Poimandres’ (CH I): Tra apokalipsis e gnosis, w: Apocalittica e gnosticismo. Atti del Colloquio Internazionale Roma, 18-19 giugno 1993, red. M.V. Cerutti, Roma 1995, s. 107-138.

Sfameni Gasparro G., Il Logos demiurgo del Poimandres (CH I) e il Prologo del Vangelo di Giovanni. Un problema di comparizione storico-religiosa, w: Dal Logos dei Greci e dei Romani al Logos di Dio. Ricordando Marta Sordi, Temi metafisici e problemi del pensiero antico, red. R. Radice – A. Valvo, Studi e testi 122, Milano 2011, s. 179-209.

Sfameni Gasparro G., Tra scrittura e rytuale. Scrivere, dialogare, pregare: tre aspetti dell’ esperienza ermetica, w: Hierarchie und Ritual. Zur philosophischen Spiritualität in der Spätantike, red. C.O. Tommasi et al., Heidelberg 2018, s. 111-139.

Trzcińska I., Koncepcja logosu w Poimandresie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studia Religiologica” 39 (2006) s. 141-156.

Sowińska A., Magnum Miraculum est homo… The Phenomenon of Man in the Light of Hermetic Excerpts: Lactantius, Div.inst. 7.13.3, „Biblical Annals” 10/4 (2020) s. 707-733.

Sowińska A., [Hermes Trismegistos] O tym, że żaden z bytów nie ginie, lecz w błędzie są ci, którzy mówią, że przemiany są „zniszczeniem” i „śmiercią” (Corpus Hermeticum VIII), „Vox Patrum” 79 (2021) s. 541-552.

Tordini Portogalli B.M., Ermete Trismegisto. Corpo ermetico e Asclepio, Milano 1997.

Tornau C., Platonische Philosophie im Asclepius, w: Die göttliche Weisheit de Hermes Trismegistos. Pseudo-Apuleius, Asclepius, red. D. Gall, Tübingen 2021, s. 171-222.

Turchi N., Le religioni dei misteri nel mondo anticho, Genova 1987.

Tylak A., Bóg – świat – człowiek w traktatach Corpus Hermeticum na tle greckiej tradycji filozoficznej, Łódź 2021.

Tylak A., Pojęcie dobra i zła w traktatach Corpus Hermeticum, „Roczniki Humanistyczne” 70 (2022) s. 47-68.

Yates F., Giordano Bruno and the Hermetic Tradition, London – New York 2002.

Zandee J., Der Hermetismus und das alte Ägypten, w: Die hermetische gnosis im Laufe der Jahrhunderte, red. G. Quispel, Haarlem – Birnbach 2000, s. 97-176.