The Old Church (Παλαιά) as the Oldest Known Place of Christian Worship in Antioch of Syria
Sławomir Bralewski
University of Łódź , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-4708-0103
Piotr Szczur
John Paul II Catholic University of Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-3011-3404
Abstract
The research objective of this article is to present and analyse historical accounts (mainly from the 4th and 5th centuries) concerning the Old Church (Παλαιά) / Apostolic Church located in Antioch on the Orontes. This issue is important, among other things, because in contemporary scientific studies on ancient Antioch, this church is only mentioned. First, the name of the church is explained, and historical accounts of its location are presented and discussed. Next, source information on its history is analysed in detail and subjected to historical criticism. The Old Church is also presented as a place of liturgy and preaching. The final part of the study addresses the question: was the Old Church the Antioch Cathedral? The research shows that the current state of knowledge does not allow us to determine the exact location of this church in the urban space of Antioch, nor its architectural form. It may have been built at the end of the first half of the 3rd century, but it certainly existed before 303. The study also shows that at the beginning of the 4th century (after 303) it was destroyed and then rebuilt between 313 and 324 by two bishops of Antioch – Vitalis and Philogonius. Until the construction and consecration (341) of the Great Church (Golden Church, Church of Concord), it was the cathedral of Antioch. Its history is also connected with the Antiochian Meletians (followers of Meletius). Sources confirm that John Chrysostom delivered several sermons in this church. Contemporary researchers suggest that this church may be identified with the church of Cassian, known from later sources.
Keywords:
Syrian Antioch, Old Church (Palaia), places of Christian worshipReferences
Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri, red. J.C. Rolfe, Ammianus Marcellinus, History, t. 2, LCL 315, Cambridge – London 1950, tł. I. Lewandowski, Ammianus Marcellinus, Dzieje rzymskie, t. 1, Biblioteka Antyczna, Warszawa 2002.
Athanasius Alexandrinus, De synodis Arimini in Italia et Seleucia in Isauria, wyd. grecko-polskie, tł. P. Szewczyk, Atanazy Wielki, O synodach w Rimini i Seleucji, w: Atanazy Wielki, O dekretach Soboru Nicejskiego, O wypowiedzi Dionizego, O synodach w Rimini i Seleucji, tł. P.M. Szewczyk, ŹMT 60, Kraków 2011, s. 55-106.
Athanasius Alexandrinus, Tomus ad Antiochenos, w: Acta synodalia ab anno 50 ad annum 381 = Dokumenty synodów od 50 do 381 roku, wyd. grecko polskie, tł. A. Gołda, Atamazy, List do Antiocheńczyków, ŹMT 37 = SCL 1, Kraków 2006, s. 249-255.
Cassius Dio Cocceianus, Historia Romana, red. E. Cary, Dio’s Roman History, t. 8, Loeb Classical Library 176, London – New York 1925.
Chronicon Paschale, red. L. Dindorf, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn 1832.
Concilium Antiochenum (ca. 263/264), w: Acta synodalia ab anno 50 ad annum 381 = Dokumenty synodów od 50 do 381 roku, wyd. grecko polskie, tł. A. Lisiecki, uwspółcześnienie A. Baron, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, ŹMT 37 = SCL 1, Kraków 2006, s. 43-44.
Concilium Antiochenum (ca. 268/269), Epistula synodalis, w: Acta synodalia ab anno 50 ad annum 381 = Dokumenty synodów od 50 do 381 roku, wyd. grecko polskie, tł. A. Lisiecki, uwspółcześnienie H. Pietras, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, ŹMT 37 = SCL 1, Kraków 2006, s. 44-47.
Eusebius Caesariensis, Chronicon [versio latina partis alterae aucta Hieronymi], red. R. Helm, GCS 47, Eusebius Werke 7, Berlin 1956.
Eusebius Caesariensis, Historia ecclesiastica, wyd. grecko-polskie, tł. A. Caba na podstawie tłumaczenia A. Lisieckiego, Euzebiusz z Cezarei, Historia kościelna, ŹMT 70, Kraków 2013.
Iohannes Chrysostomus, Ad populum Antiohenum hom. 1-21, PG 49, 15-222, tł. J. Iluk, Św. Jan Chryzostom, Mowy do Antiocheńczyków o posągach, Gdańsk 2017.
Iohannes Chrysostomus, In illud: in faciem ei restiti, PG 51, 371-388.
Iohannes Chrysostomus, In principium Actorum hom. 2, PG 51, 77-88, tł. J. Iluk, Św. Jan Chryzostom, Kazanie o godnym życiu we wspólnocie, „Vox Patrum” 29 (2009) t. 53-54, s. 626-636.
Iohannes Chrysostomus, In S. Lucianum, PG 50, 519-526.
Iohannes Chrysostomus, In Sancta Pentecoste hom. 1, PG 50, 453-464, tł. W. Kania, Św. Jan Chryzostom, Pierwsze kazanie na Zielone Świątki, w: Św. Jan Chryzostom, Homilie i kazania wybrane, tł. W. Kania, oprac. J.S. Bojarski, PSP 8, Warszawa 1971, s. 123-137.
Iohannes Damascenus, De sacris ieiuniis, PG 95, 64-77.
Libanius, Orationes, red. R. Foerster, Libanii Opera, t. 1/2: Orationes VI-XI, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Lipsiae 1903, tł. L. Małunowiczówna, Libanios, Wybór mów, Wrocław 2006.
Palladius, Dialogus de vita Iohannis Chrysostomi, red. A.M. Malingrey – P. Leclercq, SCh 341, Paris 1988.
Severus Antiochenus, Homilia 15, red. M. Brière – F. Graffin, Les „Homiliae Cathedrales” de Sévère d’Antioche (Homélies I à XVII), PO 38/2, Turnhout 1976, s. 418-434.
Socrates, Historia ecclesiastica, red. G.C. Hansen, GCS NF 1, Berlin 1995, tł. S.J. Kazikowski, Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła, Warszawa 1989.
Sozomenus, Historia ecclesiastica, red. J. Bidez – G.C. Hansen, GCS 50, Berlin 1960, tł. S. Kazikowski, Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, Warszawa 1989.
Theodoretus episcopus Cyri, Historia ecclesiastica, red. L. Parmentier – G.C Hansen – J. Bouffartigue, SCh 501, 530, Paris 2006, 2009, tł. H. Pietruszczak, Teodoret z Cyru, Historia Kościoła, Zgorzelec 2019.
Theodoretus episcopus Cyri, Historia religiosa, red. P. Canivet – A. Leroy-Molinghen, SCh 234, Paris 1977, tł. K. Augustyniak, Teodoret biskup Cyru, Dzieje miłości Bożej. Historia mnichów syryjskich, ŹM 7, Kraków – Tyniec 1994.
Theophanes Confessor, Chronographia, red. C. de Boor, t. 1, Lipsiae 1883.
Antioch on-the-Orontes, t. 1: The excavations of 1932, red. G.W. Elderkin, Princeton 1934.
Antioch on-the-Orontes, t. 2: The excavations of 1933-1936, red. G.W. Elderkin, Princeton – London 1938.
Antioch on-the-Orontes, t. 3: The excavations of 1937-1939, red. G.W. Elderkin, Princeton – London 1941.
Antioch on-the-Orontes, t. 4: Ceramics and Coins, Part 1: Ceramics and Islamic Coins, red. F.O. Waagé – D.B. Waagé, Princeton 1948.
Antioch on-the-Orontes, t. 4: Ceramics and Coins, Part 2: Greek, Roman, Byzantine and Crusader’s Coins, red. F.O. Waagé – D.B. Waagé, Princeton 1952.
Baur C., Johannes Chrysostomus und seine Zeit, t. 1: Antiochien, München 1929.
Brottier L., Introduction, w: Jean Chrysostome, Sermons sur La Genèse, SCh 433, Paris 1998, s. 11-70.
Browning R., The Riot of A.D. 387 in Antioch. The Role of the Theatrical Claques in the Later Empire, „The Journal of Roman Studies” 42 (1952) s. 12-20.
Cavallera F., Le schisme d’Antioche (IVe-Ve siècle), Paris 1905.
Coquin R.G., Le «bîma» des églises syriennes, „L’Orient Syrien” 10 (1965) s. 443-474.
Dauvillier J., L’ambon ou bêma dans les textes de l’Église chaldéenne et de l’Église syrienne au Moyen Âge, „Cahiers Archéologiques” 6 (1952) s. 11-30.
Downey G., A History of Antioch in Syria from Seleucus to the Arab Conquest, Princeton 1961.
Dresken-Weiland J., Cattedra, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 1, red. A. Di Berardino, Genova – Milano 2006, k. 965-969.
Elliott T., Was the „Tomus ad Antiochenos” a Pacific Document?, „Journal of Ecclesiastical History” 58/1 (2007) s. 1-8.
Eltester W., Die Kirchen Antiochias im IV. Jahrhundert, „Zeitschrift für Neutestamentliche Wissenschaft” 36 (1937) s. 251-286.
Filipczak P., Antiochia nad Orontesem. Funkcjonowanie miasta i życie jego mieszkańców w IV wieku, w: Świat rzymski w IV wieku, red. P. Filipczak – R. Kosiński, Kraków 2015, s. 253-306.
Filipczak P., Bunty i niepokoje w miastach wczesnego Bizancjum (IV wiek n.e.), Byzantina Lodziensia 12, Łódź 2009.
Fraser M.A., The Feast of the Encaenia in the Fourth Century and in the Ancient Liturgical Sources of Jerusalem, Durham 1995.
French D., Rhetoric and the Rebellion of A.D. 387 in Antioch, „Historia” 47 (1998) s. 468-484.
Giorgi A.U. De – Eger A., Antioch. A History, Cities of the Ancient World, London – New York 2021.
Gordini G.D., Stefano, protomartire, santo, w: Bibliotheca Sanctorum, red. F. Caraffa, t. 11, Roma 1968, k. 1376-1387.
A Greek – English Lexicon, red. H.G. Liddell – R. Scott, Oxford 1958.
Gregoire H., Deux champs de bataille: «Campus Ergenus» et «Campus Ardiensis», "Byzantion" 13 (1938) s. 585-586.
Iluk J., Wstęp, w: Św. Jan Chryzostom, Mowy do Antiocheńczyków o posągach, Gdańsk 2017, s. VII-XXIII.
James E., Constantine the Great: Warlord of Rome, Barnsley 2012.
Kalinowski L., Katedra, w: Encyklopedia katolicka, t. 8, red. B. Migut et al., Lublin 2000, k. 1063-1064.
Kelly J.N.D., Złote usta. Jan Chryzostom – asceta, kaznodzieja, biskup, tł. K. Krakowczyk, Bydgoszcz 2001.
Leszczyński R.M., Paweł z Samosaty, w: Encyklopedia katolicka, t. 15, red. E. Gigilewicz et al., Lublin 2011, k. 137-138.
Liebeschuetz J.H.W.G., Antioch. City and Imperial Administration in the Later Roman Empire, Oxford 1972.
Lucjan z Antiochii, w: M. Starowieyski – J.M. Szymusiak, Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 20222, s. 671-672.
Marcos M., Portrait of a Persecutor: The Defeat and Death of Maximinus Daia in Christian Historiography, w: Polidoro. Studi offerti ad Antonio Carile, a cura di G. Vespignani, Spleto 2013, s. 13-36.
Martin A., Des sources pour la topographie d’Antioche. Les histoires ecclésiastiques de la première moitié du Ve siècle, „Topoi” 17/2 (2011) s. 403-420.
Martin A., La topographie d’Antioche dans les Histoires ecclésiastiques de la première moitié du Ve siècle, w: Les sources de l’histoire du paysage urbain d’Antioche sur l’Oronte. Actes des journées d’études des 20 et 21 septembre 2010, Paris 2012, s. 101-118.
Mayer W. – Allen P., The Churches of Syrian Antioch (300–638 CE), Late Antique History and Religion 5, Leuven 2012.
Mayer W., The Homilies of St John Chrysostom: Provenance. Reshaping the Foundations, OCA 273, Rome 2005.
Mayer W., The Topography of Antioch Described in the Writings of John Chrysostom, w: Les sources de l’histoire du paysage urbain d’Antioche sur l’Oronte. Actes des journées d’études des 20 et 21 septembre 2010, Paris 2012, s. 81-86.
Navascués P. de, Paolo di Samosata, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 3, red. A. di Berardino, Genova – Milano 2008, k. 3858-3861.
A Patristic Greek Lexicon, red. G.W.H. Lampe, Oxford 1961.
Paweł z Samosaty, w: M. Starowieyski – J.M. Szymusiak, Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 20222, s. 795.
Paverd F. van de, St. John Chrysostom, The Homilies on the Statues. An Introduction, OCA 239, Roma 1991.
Saliou C., À propos de quelques églises d’Antioche sur l’Oronte, „Topoi” 19/2 (2014) s. 629-661.
Sauget J.-M., Luciano di Antiochia, w: Bibliotheca Sanctorum, t. 8, red. F. Caraffa, Roma 1967, k. 262-265.
Saxer V., Stefano protomartire, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 3, red. A. di Berardino, Genova – Milano 2008, k. 5124-5125.
Sewer z Antiochii, w: M. Starowieyski – J.M. Szymusiak, Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 20222, s. 878-880.
Simonetti M., Luciano di Atiochia, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 2, red. A. Di Berardino, Genova – Milano 2007, k. 2930-2932.
Simonetti M., Severo di Antiochia, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 3, red. A. di Berardino, Genova – Milano 2008, k. 4913-4916.
Słownik grecko-polski, t. 1-4, red. Z. Abramowiczówna, Warszawa 1958-1965.
Szczur P., Problematyka społeczna w późnoantycznej Antiochii na podstawie nauczania homiletycznego Jana Chryzostoma, Lublin 2008.
Szczur P., Rewolta podatkowa w Antiochii (387) w świetle przekazów Jana Chryzostoma i Libaniusza. Retoryka i fakty historyczne, „Roczniki Historii Kościoła” 56/1 (2009) s. 49-75.
Tiersch C., Johannes Chrysostomus in Konstantinopel (398-404). Weltsicht und Wirken eines Bischofs in der Hauptstadt des Oströmischen Reiches, Studien und Texte zu Antike und Christentum 6, Tübingen 2002.
Wysocki M., Sewer z Antiochii, w: Encyklopedia katolicka, t. 18, red. E. Gigilewicz et al., Lublin 2013, k. 73-74.
John Paul II Catholic University of Lublin https://orcid.org/0000-0003-3011-3404
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Papers published in Vox Patrum are covered by the Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) licence. Authors and users can use published works licensed under the CC-BY-ND since 2018. For earlier publications, copyrights are available under fair use rights in accordance with the Act of February 4, 1994 on copyrights and related rights.
