The Holy Spirit in the Preaching of St. Caesarius of Arles († 543)
Abstract
This article examines Caesarius of Arles's preaching on the Holy Spirit, drawing primarily from his extant sermons. Caesarius focused chiefly on the divinity of the Holy Spirit, referencing selected scriptural passages and quoting the Quicumque creed. In contrast, he devoted limited attention to the Holy Spirit's role in the life of Christians, noting only that the Holy Spirit bestows gifts according to divine will and purifies individuals by eradicating evil. The article further demonstrates that Caesarius's preaching continues the tradition established by earlier Church Fathers, particularly reflecting the influence of St. Ambrose and St. Augustine.
Keywords:
Caesarius of Arles, Holy Spirit, profession of faith, preaching, purification from sinsReferences
Sancti Caesarii Arelatensis Sermones, ed. G. Morin, CCL 103-104, Turnhout 1953, tł. S. Ryznar (kazania 1-55) – J. Pochwat (kazania 56-80), Św. Cezary z Arles, Kazania do ludu, ŹMT 57, Kraków 2011; Kazania 81-105, tł. J. Pochwat, Cezary z Arles, Kazania o Piśmie Świętym, ŹM 88, Tyniec 2020, s. 145-365; Kazanie 211, tł. L. Gładyszewski, Starożytne teksty chrześcijańskie, t. 1, Lublin 1976, s. 251-254; Kazanie 212, tł. L. Gładyszewski, Starożytne teksty chrześcijańskie, t. 1, Lublin 1976, s. 255-259; Kazanie 213, tł. L. Gładyszewski, Starożytne teksty chrześcijańskie, t. 1, Lublin 1976, s. 260-264; Mowy 233-238, tł. J. Piłat, Cezary z Arles, Pisma monastyczne, ŹM 2, Kraków 2018, s. 111-161.
Ambrosius Mediolanensis, De Spiritu Sancto, PL 16, 703-816, tł. A. Strzelecka, Ambroży z Mediolanu, O Duchu Świętym, POK 31, Poznań 2015.
Augustinus Hipponensis, De Trinitate, CCL 50, Turnhout 2001, tł. M. Stokowska, Św. Augustyn, O Trójcy Świętej, Kraków 1996.
Basilius Magnus, Epistolae, PG 32, 220-112, tł. W. Krzyżaniak, w: Św. Bazyli Wielki, Listy, Warszawa 1972.
Faustus, Epistolae, PL 58, 835-868.
Fulgentius, De Trinitate, CCL 91, Turnhout 1968, s. 277-308.
Hilarius Pictaviensis, De Trinitate, CCL 62-62A, ed. P. Smulders, Turnhout 1979-1980, tł. E. Stanula, Św. Hilary z Poitires, O Trójcy Świętej, PSP 64, Warszawa 2005.
Iustinus, Dialogus cum Tryphone, PG 6, 472-800, tł. L. Misiarczyk, Justyn Męczennik, 1 i 2 Apologia, Dialog z Żydem Tryfonem, Warszawa 2012, s. 159-318.
Balter L., Atanazjański symbol wiary, w: Encyklopedia katolicka, t. 1, Lublin 1989, k. 1024-1025.
Bujak J., Kwestia „Filioque” w doktrynalnym dialogu katolicko-prawosławnym, „Teologia w Polsce” 2/2 (2008) s. 307-328.
Clifford J.R. – Murphy R.E., Księga Rodzaju, w: Katolicki komentarz biblijny, Warszawa 2001, s. 16.
Częsz B., Duch Święty został nam dany. Nauczanie Ojców i wiara starożytnego Kościoła, Gniezno 1998.
Częsz B., Pneumatologia Ojców Kościoła, w: Duch, który jednoczy. Zarys pneumatologii, red. M. Marczewski, Lublin 1998, s. 73-117.
Dorenkemper M., The Trinitarian Doctrine and Sources of St Caesarius of Arles, Fribourg 1953.
Kasprzak D., Pneumatologia św. Ambrożego z Mediolanu, w: Duc in Altum, t. 6: Odkrywanie Ducha świętego w katechezie gimnazjalistów. Materiały z XXXVII Sympozjum katechetycznego Międzyzakonnego Wyższego Instytutu Katechetycznego w Krakowie (24 marca 2007 r.), red. A.E. Klich, Kraków 2007, s. 99-114.
Kelly J.N.D., The Athanasian Creed, New York 1964.
Kołosowski T., Nauka Ojców Kościoła o Duchu Świętym: wybrane zagadnienia, „Seminare. Poszukiwania Naukowe” 13 (1997) s. 249-264.
Liszka P., Pochodzenie Ducha Świętego w tradycji wschodniej i zachodniej, „Wrocławski Przegląd Teologiczny” 7/1 (1999) s. 75-96.
Łach S., Księga Rodzaju, Poznań 1962.
Paczkowski M., „Uczyńmy człowieka”. Historia interpretacji teologicznej Rdz 1,26 od Filona Aleksandryjskiego po początek IV wieku, „Biblica et Patristica Thoruniensia” 4 (2011) s. 273-308.
Pochwat J., Św. Cezary z Arles jako nauczyciel modlitwy na podstawie studium jego „Kazań do ludu”, „Studia Salettensia” 5 (2012) s. 73-97.
Pochwat J., Aniołowie (dobrzy i źli) w alegorycznej interpretacji Ksiąg Rodzaju, Wyjścia i Kapłańskiej w homiliach, „Vox Patrum” 88 (2023) s. 163-182.
Sesboüé B., Bóstwo Syna i Ducha Świętego (IV wiek), w: Historia dogmatów, t. 1: Bóg Zbawienia, red. B. Sesboüé, tł. P. Rak, Kraków 1999, s. 211-249.
Sesboüé B., Misterium Trójcy: Refleksja spekulatywna i opracowanie języka „Filioque”. Relacje trynitarne. (Począwszy od IV wieku), w: Historia dogmatów, t. 1: Bóg Zbawienia, red. B. Sesboüé, tł. P. Rak, Kraków 1999, s. 252-300.
Tripp H., La théologie trinitaire dans les Sermons de Césaire, w: Césaire d’Arles et les cinq continents, t. 2, Venelles 2018, s. 183-194.
Adam Mickiewicz University in Poznań https://orcid.org/0000-0001-7790-7864
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Papers published in Vox Patrum are covered by the Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) licence. Authors and users can use published works licensed under the CC-BY-ND since 2018. For earlier publications, copyrights are available under fair use rights in accordance with the Act of February 4, 1994 on copyrights and related rights.





