The validity of the baptism of heretics according to Cyprian of Carthage, pope Stephen and Firmilian of Caesarea - Grzywaczewski, Joseph (Vox Patrum, 2015)
Artykuł dotyczy debaty nad ważnością chrztu, jaka toczyła się w 2. poł. III w. pomiędzy biskupem Rzymu Stefanem a Cyprianem z Kartaginy i Firmilianem z Cezarei. Stefan przyjmował obiektywną skuteczność sakramentów (ex opere operato) i prezentował pogląd, że chrzest udzielany w sektach jest ważny. Wymienieni biskupi temu przeczyli. Według biskupa Rzymu w rycie sakramentalnym działa sam Chrystus. Według Cypriana i Firmiliana chrzest stanowi wprowadzenie do Kościoła. Heretyk nie może nikogo wprowadzić do Kościoła, skoro sam do niego nie należy. Obradowano nad tym zagadnieniem z Rzymie, w Kartaginie oraz w Ikonium. Pomimo rozbieżności opinii nie doszło do formalnego rozłamu w Kościele. Później zwyciężyła w chrześcijaństwie tradycja rzymska, według której chrzest udzielany poza Kościołem jest ważny.