Volunteering as a Practice of Constructing the Meaning of Action: A Sociological Analysis of the Experiences of Caritas Volunteers
Abstract
The article analyses volunteering carried out within Caritas, treating it as a social practice rooted in meanings, identities and institutional frameworks of action. From a constructivist perspective, volunteering is not understood here as a temporary gesture of help, but as a relatively permanent pro-social orientation, sustained by the experience of community action, a sense of effectiveness and the repeatability of roles and patterns of activity. The results show consistency between the way volunteering is defined and the reasons for getting involved, which points to mechanisms that legitimise the meaning of the activity. Generational differences are also emerging: younger people are more likely to be motivated by development and exploration, while older people are more likely to be motivated by the relational and biographical dimensions of helping others. Caritas acts as an institutional "scaffolding", stabilising volunteering as a social practice.
Keywords:
volunteering, Caritas, meaning of action, social agency, institutionalization, social constructionismReferences
Berger, P.L., & Luckmann, T. (2010). Społeczne tworzenie rzeczywistości. Traktat z socjologii wiedzy (J. Niżnik, Tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Braun, K. (2025). Wolontariat jako przedmiot badań pedagogicznych. Facta Simonidis, 18(2), 99–121. https://doi.org/10.56583/fs.2857 (Crossref)
Buttler, D. (2018). Motywacje wolontariuszy w Polsce. Polityka Społeczna, 527(2), 29–36.
Feliksiak, M. (2023). Aktywności i doświadczenia Polaków w 2022 roku (Komunikat z badań nr 18/2023).Centrum Badania Opinii Społecznej. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_018_23.PDF
Dean, J. (2021). Informal Volunteering, Inequality, and Illegitimacy. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 51(3), 527–544. https://doi.org/10.1177/08997640211034580 (Crossref)
Dryja-Jurczak, E. (2011). Wolontariat w Polsce: analiza socjologiczna działalności ochotniczej [Rozprawa doktorska, Uniwersytet Jagielloński]. Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego. https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/d65837dc-0a07-4839-9769-36918327b76a
Dymarczyk, W. (2022). Procesualność zaangażowania w wolontariat – perspektywa symboliczno-interakcjonistyczna. Raport z badań. Polityka Społeczna, 578–579(5–6), 14–22. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8879 (Crossref)
Główny Urząd Statystyczny. (2024, 30 czerwca). Bank Danych Lokalnych: Koszalin – ludność. https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/teryt/jednostka/3857
Hustinx, L., Cnaan, R.A., & Handy, F. (2010). Navigating Theories of Volunteering: A Hybrid Map for a Complex Phenomenon. Journal for the Theory of Social Behaviour, 40(4), 410–430. https://doi.org/10.1111/j.1468-5914.2010.00439.x (Crossref)
Janoski, T., Musick, M., & Wilson, J. (1998). Being Volunteered? The Impact of Social Participation and Pro-Social Attitudes on Volunteering. Sociological Forum, 13(3), 495–519. (Crossref)
Kałużny, M. (2009). Różne oblicza wolontariatu. Czyli wszystko, co chcesz wiedzieć o wolontariacie w Nowym Sączu. Katolickie Centrum Edukacji Młodzieży KANA.
Kim, L.A., & Yusupov, D.S. (2021). Sociological Aspects of Volunteering. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 8(4), 345–352. http://dx.doi.org/10.18415/ijmmu.v8i4.2559 (Crossref)
Kotlarska-Michalska, A. (2005). Dobrowolność w działaniu jako forma zachowań prospołecznych. W B. Kromolicka (red.), Wolontariat w obszarze humanistycznych wyzwań opiekuńczych (s. 35–46). Wydawnictwo Edukacyjne Akapit.
Kromolicka, B. (red.). (2003). Wolontariusz w życiu społecznym środowiska lokalnego. Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.
Leszczyński, S. (2012). Wolontariat – definicja, typy, readaptacja społeczna. Ogrody Nauk i Sztuk, 2(2), 131–138. https://doi.org/10.15503/onis2012.131.138 (Crossref)
Maciuła, M. (red.). (2002). Barwy wolontariatu. Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Społecznych BORIS–Stowarzyszenie Centrum Wolontariatu.
Moroń, D. (2009). Wolontariat w trzecim sektorze. Prawo i praktyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Pawlus, T. (2012). Podstawy prawne i etyczne wolontariatu. Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy. Nauki Społeczne, (2), 59–74.
Piechota, K. (2014). Motywacja do pracy wolontariuszy. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zarządzanie, 41(2), 83–96. https://doi.org/10.12775/AUNC_ZARZ.2014.019 (Crossref)
Pituła, B., Grzyb, B., & Wrzeszcz, K. (2022). Volunteering as a Contemporary Social Phenomenon.Diagnostika a Poradenství v Pomáhajících Profesích, 6(1), 51–62. https://doi.org/10.58743/dap2022vol6no1.313 (Crossref)
Roszak, M. (2021). Wolontariusze pokolenia X i Y w Pokojowym Patrolu Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Praca Socjalna, 36(4), 97–117. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.3562 (Crossref)
Szczegielniak, M. (2023). Srebrny wolontariat jako narzędzie aktywizacji seniorów i budowy społeczeństwa obywatelskiego. Eunomia, 105(2), 103–114.
Szymańska-Palaczyk, A. (2016). Wolontariat w Polsce. Przykład projektu Polska Cyfrowa Równych Szans. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 78(1), 255–271. https://doi.org/10.14746/rpeis.2016.78.1.20 (Crossref)
Turska, E. (2020). Znaczenie wolontariatu w opiniach studentów pedagogiki. Dyskursy Młodych Andragogów, (21), 191–204. https://doi.org/10.34768/dma.vi21.535 (Crossref)
Więckiewicz, R. (2025). Młodzi Polacy a wolontariat – próba diagnozy. Studia Politologiczne, 78, 81–100. https://doi.org/10.33896/SPolit.2025.78.5 (Crossref)
Włodarczyk, E. (2011). Odcienie i cienie wolontariatu. Kultura i Edukacja, 82(3), 77–94. (Crossref)
University of Szczecin
ks., dr, Instytut Nauk Teologicznych
https://orcid.org/0000-0002-8332-6852License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This is an open access journal.
Beginning with Issue 1/2024, all texts published under a Creative Commons Attribution CC BY 4.0 licence.
The texts in Issues from 3/2018 to 4/2023 are published under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives CC BY-NC-ND 4.0 licence.
For aricles till 2/2018 your use is permitted by an applicable exception or limitation – see: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
