Wokół katastrofy ekologicznej - Zięba, Stanisław (Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Nauk Społecznych z siedzibą w Lublinie, 2020)
Czy czeka nas katastrofa ekologiczna? Jakie warunki muszą zaistnieć, aby można orzekać o tego typu katastrofie? Mass media i programy partii politycznych nagłaśniają wiadomości o katastrofie ekologicznej, rozpowszechniają twierdzenia o zmianie klimatu, o ociepleniu (czego skutkiem jest topnienie lodowców), o perturbacjach w ekosystemach, o znikaniu licznych gatunków roślin i zwierząt. Zagraża to także człowiekowi, który może przeminąć szybciej niż inne gatunki. W takiej atmosferze strachu, niepewności, apatii i stresu, szczególnie w przeżywanej pandemii, wyznacza się datę globalnej katastrofy ekologicznej na drugą połowę XXI wieku. Jedni mówią o zbliżającej się katastrofie, drudzy twierdzą, że to przesada, gdyż człowiek nadal się rodzi i umiera, jedne drzewa giną, a na ich miejsce pojawiają się inne. Jest to problem z punktu widzenia danych o przyrodzie bardzo złożony. Wydaje się, że orzekanie o wystąpieniu globalnej katastrofy ekologicznej nie ma silnych naukowych podstaw, ale widzimy już symptomy zaistnienia katastrof punktowych. Przyroda jest układem bardzo złożonym, a zachodzące w niej procesy nie są jeszcze do końca poznane. Wielowymiarowość systemu ma to do siebie, że jego zachowanie jest tylko prawdopodobne. Orzekanie o katastrofie ekologicznej jest bardzo trudne. Układ przyrody podlega zasadzie nieproporcjonalności przyczyny do skutku – mała przyczyna może wywołać duży skutek, i odwrotnie. Nie należy więc lekceważyć aktualnych symptomów. Przyjmujemy, że zagrożenia biosfery wynikają z wielu źródeł. Otaczająca nas rzeczywistość jest kompleksowa, systemowa, składającą się z wielu elementów i różnorodnych powiązań. Naprawa jednego elementu środowiska nie spowoduje wyraźnej naprawy przyrody, ale chodzi nie tyle o rozwiązanie kwestii, ile raczej o wysunięcie problemów.