Zagadnienia etyczne w islamie


Abstrakt

Analogicznie do innych religii, islam – obok doktryny – zawiera obszerne przesłanie etyczne, które jest głęboko zakorzenione w wierze w Boga. W przekonaniu muzułmanów cała etyka wyrasta z Koranu, a przykład życia proroka Mahometa daje objaśnienie dla koranicznych nauk. W konsekwencji ludzkie czyny wyrażają posłuszeństwo bądź nieposłuszeństwo wobec Boga. Jednocześnie, zwłaszcza wskutek kontaktów z kulturą grecką, już w pierwszych wiekach islamu ukształtowało się odmienne, bo filozoficzne ujęcie zagadnień etycznych. W centrum etycznych pojęć islamu jest charakter (khuluq) rozumiany jako stan duszy. Tutaj kształtują się cnoty, ale i wady, które prowadzą człowieka odpowiednio do dobrego lub złego postępowania. Po zarysowaniu zagadnień podstawowych niniejszy artykuł analizuje i przedstawia niektóre kwestie szczegółowe, jak główne cnoty i wady, komplementarność kobiecości i męskości, tematyka małżeństwa i rodziny oraz świętość ludzkiego życia, implikująca niegodziwość moralną aborcji czy eutanazji.


Słowa kluczowe

islam, etyka, charakter, antropologia, rodzina, aborcja, eutanazja

Bauer K., Debates on Women’s Status as Judges and Witnesses in Post-Formative Islamic Law, „Journal of the American Oriental Society” 130 (2010), nr 1, s. 1–21.
Brockopp J.E., Islam and Bioethics: Beyond Abortion and Euthanasia, „The Journal of Religious Ethics” 36 (2008), nr 1, s. 3–12.
Brockopp J.E., The „Good Death” in Islamic Theology and Law, w: Islamic Ethics of Life: Abortion, War and Euthanasia, red. J.E. Brockopp, Columbia, S.C.: University
of South Carolina Press 2003, s. 177–193.
Daiber H., Islamic Thought in the Dialogue of Cultures: A Historical and Bibliographical Survey, Leiden-Boston: Brill 2012.
Davids N., Waghid Y., Ethical Dimensions of Muslim Education, Basingstoke: Palgrave Macmillan 2016.
Encountering the World of Islam, red. K.E. Swartley, Downers Grove: InterVarsity Press 2005.
Hashi A.A., Islamic Ethics: An Outline of Its Principles and Scope, „Revelation and Science” 1 (2011), nr 3, s. 122–130.
Issues in Islamic Law, t. 2, red. M.A. Baderin, London–New York: Routledge 2014.
Jackson R., What Is Islamic Philosophy?, London–New York: Routledge 2014.
Jeffery P., Jeffery R., Jeffery C., Disputing Contraception: Muslim Reform, Secular Change and Fertility, „Modern Asian Studies” 42 (2008), nr 2/3, s. 519–548.
Keslay J., Democratic Virtue, Comparative Ethics and Contemporary Islam, „The Journal of Religious Ethics” 33 (2005), nr 4, s. 697–707.
Kolig E., Conservative Islam: A Cultural Anthropology, Lanham: Lexington Books 2012.
Koran [Święty Quran] (b.m. i r.w.).
Marranci G., The Anthropology of Islam, Oxford-New York: Berg 2008.
Nanji A., Islam, w: Ethical Issues in Six Religious Traditions, red. P. Morgan, C.A. Lawton, Edinburgh: Edinburgh University Press 2007, s. 283–342.
Omar M.N., Ethics in Islam: A Critical Survey, „Islamiyyat” 32 (2010), s. 157–171.
Ramadan T., Introduction to Islam, Oxford–New York: Oxford University Press 2017.
Renard J., Islam and Christianity: Theological Themes in Comparative Perspective, Berkeley: University of California Press 2011.
Sartell E., Padela A.I., Adab and Its Significance for an Islamic Medical Ethics, „Journal of Medical Ethics” 41 (2015), nr 9, s. 756–761.
Yaran C.S., Understanding Islam, Edinburgh: Dunedin Academic Press 2007.
Pobierz

Opublikowane : 2019-12-29


Nowosad, S. (2019). Zagadnienia etyczne w islamie. Studia Nauk Teologicznych PAN, (14), 139-150. https://doi.org/10.31743/snt.2019.14.09

Sławomir Nowosad 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-6287-7938

Duchowny Kościoła Rzymskokatolickiego (diecezja zamojsko-lubaczowska);
doktor habilitowany nauk teologicznych, profesor Katolickiego Uniwersytetu
Lubelskiego Jana Pawła II , w latach 2008–2012 prorektor KUL; od 2016 r. dziekan Wydziału
Teologii KUL; członek AVEPR O (Watykan), członek Rady Naukowej Konferencji Episkopatu
Polski, Zespołu Ekspertów ds. nauki i szkolnictwa wyższego Konferencji Episkopatu
Polski, Komitetu Nauk Teologicznych PAN, Stowarzyszenia Teologów Moralistów. Prowadzi
badania naukowe w zakresie ekumenicznego kontekstu moralności chrześcijańskiej,

niekatolickich tradycji teologicznomoralnych, zwłaszcza tradycji anglikańskiej i innych
nurtów protestanckich. Niedawno wydał m.in. Moralne konsekwencje wiary. Szkice ekumeniczne
i protestanckie (2016) oraz Moralne konsekwencje wiary. Szkice anglikańskie (2016),
natomiast jako redaktor W poszukiwaniu człowieka w człowieku. Chrześcijańskie korzenie
nadziei (2012), V.A. Demant, Not One World but Two: A Miscellany of Preachments (2017)
oraz 100 lat teologii na KUL (2018; w wersji angielskiej: One Hundred Years of Theology at
the John Paul II Catholic University of Lublin, 2019). Adres do korespondencji: xsn@kul.pl.