Prawne aspekty działalności publicznej duchownych


Abstrakt

W polskim systemie prawnym pojęcie „duchownego” jest ustalane na podstawie wewnętrznych regulacji kościołów i innych związków wyznaniowych. Duchowni, będący obywatelami polskimi, mają identyczne prawa jak wszyscy inni obywatele. Ograniczenie praw duchownych w przedmiotowym zakresie, byłoby złamaniem konstytucyjnych zasad, postanowień ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz przepisów ustawowych. Kodeks Prawa Kanonicznego Kościoła Katolickiego zawiera bezwzględny zakaz sprawowania przez duchownych publicznych urzędów, z którymi łączy się udział w wykonywaniu władzy świeckiej (kan. 285 §3 KPK), zakaz takiego uczestnictwa w stowarzyszeniach, które pozostają w kolizji z obowiązkami duchownych (kan. 278 §3 KPK) oraz względny zakaz czynnego udziału w partiach politycznych albo w kierowaniu związkami zawodowymi (kan. 287 §2 KPK). Wszelkie ograniczenia dotyczące działalności publicznej duchownych można rozpatrywać wyłącznie na gruncie prawa kanonicznego. Wynika to z obowiązującego porządku prawnego, w tym z konstytucyjnej zasady autonomii Kościoła i państwa.


Słowa kluczowe

duchowni; kościoły i inne związki wyznaniowe; wolność religijna; Kościół katolicki; autonomia Kościoła i państwa; funkcje publiczne; prawa konstytucyjne; wolność sumienia i religii; Kodeks Prawa Kanonicznego; prawo kanoniczne

Abramowicz, Aneta. 2007. „Przedmiotowy zakres wolności religijnej”. Studia z Prawa Wyznaniowego 10: 325-352.

Bielecki, Marek. 2014a. „Uzewnętrznianie przekonań religijnych”. W: Leksykon prawa wyznaniowego 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, 490-497. Warszawa: C.H. Beck.

Bielecki, Marek. 2014b. „Wolność religijna”. W: Leksykon prawa wyznaniowego 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, 513-520. Warszawa: C.H. Beck.

Dudziak, Jan. 2002. Gwarancje wolności religijnej w Konkordacie zawartym między Stolicą Apostolską a Rzeczypospolitą Polską w 1993. Tarnów: Biblos.

Krukowski, Józef. 2003. „Religia i wolność religijna w prawie Unii Europejskiej. Doświadczenia i perspektywy”. W: Kultura i prawo. Materiały III Międzynarodowej Konferencji na temat „Religia i wolność religijna w Unii Europejskiej”, Warszawa, 2-4 września 2002, red. Józef Krukowski, Otto Theisen, 217-230. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Krukowski, Józef. 2008. Polskie prawo wyznaniowe. Warszawa: Lexis Nexis.

Krukowski, Józef (red.). 2005. Komentarz do kodeksu prawa kanoniczego, tom II/I. Poznań: Pallotinum.

Mezglewski, Artur. 2005. „Nieścisłości terminologiczne w przepisach prawa polskiego a zawieranie małżeństw wyznaniowych ze skutkami cywilnymi i ich praktyczne konsekwencje”. Ius Matrimonaile 10: 193-206.

Mezglewski, Artur. 2001. „Pojęcie «duchownego» w przepisach prawa polskiego o zawieraniu małżeństw”. Studia Prawa Wyznaniowego 2: 3-26

Mezglewski, Artur, Henryk Misztal, Piotr Stanisz. 2011. Prawo wyznaniowe. Warszawa: C.H. Beck.

Misztal, Henryk. 1993. „Kościelne pojęcie wolności religijnej, a ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania”. Kościół i Prawo 11: 103-122.

Orzeszyna, Krzysztof. 2002. „Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej a wartości religijne”. Prawo–Administracja–Kościół 2-3(10-11): 175-195.

Rincón-Pérez, Tomás. 2011. W: Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz, red. Piotr Majer. Kraków: Wolters Kluwer.

Tunia, Anna. 2014. „Duchowny”. w: Leksykon prawa wyznaniowego 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, 62-69. Warszawa: C.H. Beck.

Warchałowski, Krzysztof. 2004. „Ochrona prawa do wolności religijnej w prawie traktatowym Unii Europejskiej. Studia z Prawa Wyznaniowego 7: 5-18.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-18


Grabowski, M. (2018). Prawne aspekty działalności publicznej duchownych. Studia Z Prawa Wyznaniowego, 21, 51-74. https://doi.org/10.31743/spw.197

Mariusz Grabowski 
Wydział Prawa Kanonicznego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,  Polska
https://orcid.org/0000-0003-3783-6867

Dr, Katedra Prawa Polskiego i Międzynarodowego, Wydział Prawa Kanonicznego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, ul. Dewajtis 5, 01-815 Warszawa.




CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

  1. Zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autor publikacji przenosi na wydawcę autorskie prawa majątkowe do utworu na wszelkich polach eksploatacji znanych w chwili zawarcia umowy.
  2. Teksty składane do publikacji w „Studiach z Prawa Wyznaniowego" nie mogą naruszać praw autorskich osób trzecich. Oryginalność publikacji naukowej autor potwierdza w składanym oświadczeniu i w podpisywanej umowie wydawniczej.
  3. Za zgodą redakcji opublikowane w czasopiśmie teksty mogą być przedrukowywane w innych publikacjach (ze wskazaniem miejsca ich pierwotnej publikacji). 
  4. Redakcja nie pobiera od autorów żadnych opłat za zgłoszenie tekstu, jego opracowanie oraz publikację, ani nie wypłaca honorariów autorskich. 
  5. Autorzy mają prawo zamieszczać swoje prace (w wersji udostępnionej przez wydawcę) w Internecie (np. w repozytoriach instytucjonalnych lub na własnej stronie internetowej) dopiero po ich opublikowaniu w niniejszym czasopiśmie.
  6. Redakcja zapewnia bezpłatny i otwarty dostęp (ang. open access) do całej zawartości czasopisma, zgodnie z definicją otwartego dostępu BOAI (Budapest Open Access Initiative), co czyni wyniki badań bardziej dostępnymi i wspiera wymianę wiedzy na poziomie krajowym i międzynarodowym.
  7. Teksty opublikowane w tomach 1-13 udostępniane są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND 4.0). Obecnie, od tomu 14, teksty opublikowane w "Studiach z Prawa Wyznaniowego" są udostępniane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa CC BY 4.0.