The attitude of Christians towards the ‘Plague of Cyprian’ in light of sources of the era

Tomasz Skibiński

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
https://orcid.org/0000-0001-5509-0865

Maciej Piotr Książyk

Wyższe Seminarium Duchowne w Ołtarzewie - Wydział Teologiczny - Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
https://orcid.org/0000-0002-2578-1427


Abstract

In the 3rd century AD, the Roman Empire was undergoing major transformations. The most recent research shows that one of the challenges it was to face during this period was the so-called ‘Plague of Cyprian’. It began in 249 in Egypt and lasted intermittently until 262, recurring presumably again in 270. During this period, virtually all of the regions of the Roman state were struck by the plague. Its impact on the Empire’s position was very big and it is believed to be an important element in the Empire’s crisis and a transformation motivator. The Plague of Cyprian was not less of a challenge for the Church too, which also had to endure the Decian persecution at that time. The article analyses the attitude and acts of Christians in the face of this pandemic in light of the preserved sources contemporary with the events. The paper discusses sources concerning the subject, and the state of knowledge of the identification of the pathogen. The following are identified as essential elements of the Christian attitude: attempting to understand and reveal the meaning of present experiences, actively helping the sick and caring for a proper burial of the dead, defending against accusations on the part of pagans, for whom Christians were to blame for the cessation of pax deorum and infliction of disasters.

Keywords:

Cyprian of Carthage, Plague of Cyprian, Christianity, ancient Church, crisis of the 3rd century

AUGUSTINUS HIPPONENSIS, Retractationes, ed. A. Mutzenbecher, CCL 57, Turnholti 1984, tłum. W. Kornatowski, w: Augustyn, O państwie Bożym przeciw poganom ksiąg XXII, t. 1, Warszawa 1977, 85-86.
CYPRIANUS CARTHAGINENSIS, Ad Demetrianum, ed. J.-C. Fredouille, SCh 467, Paris 2003, tłum. J. Czuj, Św. Cyprian, Do Demetriana, w: Św. Cyprian, Pisma, I. Traktaty, POK 19, Poznań 1937 [reprint: Poznań 2015], 304-323.
CYPRIANUS CARTHAGINENSIS, De mortalitate, ed. G. Hartel, CSEL 3/1, Vindobonae 1868, 295-314, tłum. J. Czuj, Św. Cyprian, O śmiertelności, w: Św. Cyprian, Pisma, I. Traktaty, POK 19, Poznań 1937 [reprint: Poznań 2015], 255-271.
CYPRIANUS CARTHAGINENSIS, Epistularium, ed. G.F. Diercks, CCL III B-D, Turnholti 1994, tłum. W. Szołdrski, Św. Cyprian, Listy, PSP 1, Warszawa 1969.
EUSEBIUS CAESARIENSIS, Historia ecclesiastica, ed. G. Bardy, Historie Ecclésiastique. Livres V-VII, SCh 4, Paris 1955, tłum. A. Caba, Euzebiusz z Cezarei, Historia Kościelna, opr. H. Pietras, Kraków 2013.
PONTIUS DIACONUS, Vita Cypriani, ed. A.A.R. Bastiaensen, w: Vite dei Santi, ed. Ch. Mohrmann, Milano 1975, 4-49, tłum. J. Czuj, Poncjusz Diakon, Żywot Cecyliusza Cypriana, w: Św. Cyprian, Pisma, I. Traktaty, POK 19 Poznań 1937 [reprint: Poznań 2015], Poznań 56-75.
PSEUDO-CYPRIANUS, De laude martyrii, ed. G. Hartel, CSEL 3/3, Vindobonae 1871, 26-52.
BRENT A., Cyprian and Roman Carthage, Cambridge 2010.
COLISH M. L., The Stoic Tadition from Antiquity to the Early Middle Ages, vol. II. Stoicism in Christian Latin Thought through the Sixth Century, Leiden 1985.
Cyprian, bp Kartaginy, w: Nowy Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, W. Stawiszyński, Poznań 2018, 243-248.
Cyprian, Ps.-, w: Nowy Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, W. Stawiszyński, Poznań 2018, 248-250.
DEVORE D. J., “The only event mightier than everyone’s hope”. Classical Historiography and Eusebius’ plague narrative, “Histos” 14 (2020) 1–34, https://research.ncl.ac.uk/histos/documents/2020AA01DeVoreEusebiusPlagueNarrative.pdf, dostęp: 22 I 2021.
Dionizy Aleksandryjski Wielki, w: Nowy Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, W. Stawiszyński, Poznań 2018, 274-276;
FAVEZ CH., La consolation latine chrétienne, Paris 1937.
HAMMAN A., Oracoli Sybillini, w: NDPAC 2, 3637-3640.
HARPER K., Pandemics and Passages to Late Antiquity. Rethinking the Plague of c. 249-70 Described by Cyprian”, „Journal of Roman Archaeology” 28 (2015) 223-60.
HARPER K., Another eyewitness to the plague described by Cyprian with notes on the “Persecution of Decius”, „Journal of Roman Archaeology” 29 (2016) 473-476.
HARPER K., The Fate of Rome. Climate, Disease, and the End of an Empire, Princeton - Oxford 2017.
JONES CH. P., Dexippus and the Third-Century Plague, w: Empire in Crisis. Gothic Invasions and Roman Historiography, ed. F. Mitthof, G. Martin, J. Grusková, Wien 2020, 159-164.
KAMIMURA N., North African Way of Approaching to Medical Healing and the ‘Plague of Cyprian, APECSS 12th Annual Conference ‘Health, Well-Being, and Old Age in Early Christianity’ 13–15 September 2018, Okayama University, https://www.academia.edu/38149311/North_African_Way_of_Approaching_to_Medical_Healing_and_the_Plague_of_Cyprian_, dostęp: 22 I 2021.
KEARNS A. L., A Plague in a Crisis. Differential Diagnosis of the Cyprian Plague and its Effects on the Roman Empire in the Third Century CE, A Thesis Submitted to the Faculty of the Department of Religious Studies and Classics, University of Arizona 2018, http://hdl.handle.net/10150/628104, dostęp: 22 I 2021.
KOCH H., Cyprianische Untersuchungen, Bonn 1926.
LIEBESCHUETZ W., Was there a crisis of the third century, w: Crisis and the Roman empir. Proceedings of the Seventh Workshop of the International Network Impact of Empire (Nijmegen, June 20-24, 2006), ed. O. Hekster, G. de Kleijn, D. Slootjes, Leiden 2007, 11-20.
ŁAWIŃSKA-TYSZKOWSKA J., Philostratos, w: Słownik Pisarzy Antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1999, 360-361.
NAUTIN P., Prinzivalli E., Dionigi di Alessandria, w: NDPAC 1, 1431-1432.
PIETRAS H., Wprowadzenie, w: Euzebiusz z Cezarei, Historia Kościelna, tłum. A. Caba na podst. tłum. A. Lisieckiego, opr. H. Pietras, Kraków 2013, 5-9.
Poncjusz, w: Nowy Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, W. Stawiszyński, Poznań 2018, 809-810.
Roman Imperial Coinage, vol. IV, part 3: Gordian III – Uranius Antoninus, ed. H. Mattingly, E.A. Sydenham, C.H.V. Sutherland, London 1945.
SAXER V., Cipriano di Cartagine, w: NDPAC 1, 1028-1034.
SAXER V., HEID S., Ponzio, w: NDPAC 3, 4226.
SCOURFIELD J. H. D., The De Mortalitate of Cyprian. Consolation and Context, “Vigiliae Christianae” 50(1996) 1, 12-41.
STROBEL K., Das Imperium Romanum im “3. Jahrhundert”. Modell einer historischen Krise? Zur Frage mentaler Strukturen breiterer Bevölkerungsschichten in der Zeit von Marc Aurel bis zum Ausgang des 3. Jh. n.Chr., Stuttgart 1993.
Sybillińskie Księgi, w: Nowy Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, W. Stawiszyński, Poznań 2018, 886-888.
ŚWIDERKÓWNA A., Deksippos, w: Słownik Pisarzy Antycznych, red. A. Świderkówna, Warszawa 1999, 155.
VERONESE M., “Tacere ultra non oportet”. Aspetti della polemica cristiana nell’Ad Demetrianum, w: Lessico, argomentazioni e strutture retoriche nella polemica di età cristiana (III- V sec.), ed. A. Capone, Turnhout 2012, 67-84.
WYSOCKI M., Eschatologia okresu prześladowań na podstawie pism Tertuliana i Cypriana, Lublin 2010.
ZOCCA E., La „senectus mundi”. Significato, fonti e fortuna di un tema Ciprianeo, „Augustinianum” 35 (1995) 641-677.

Published
2021-06-15


Skibiński, T., & Książyk, M. P. (2021). The attitude of Christians towards the ‘Plague of Cyprian’ in light of sources of the era. Vox Patrum, 78, 121–140. https://doi.org/10.31743/vp.12239

Tomasz Skibiński 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego https://orcid.org/0000-0001-5509-0865
Maciej Piotr Książyk 
Wyższe Seminarium Duchowne w Ołtarzewie - Wydział Teologiczny - Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego https://orcid.org/0000-0002-2578-1427



License

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Most read articles by the same author(s)