Saint Anne in the New Testament apocrypha


Abstract

The contemporary hagiological research emphasises that the Saints point to Jesus Christ and lead to Him. Owing to them we are able to better recognise the Saviour in His divinity and His humanity. This particularly refers to those Saints who belonged to Jesus’s earthly family. They certify the historical truth of Christ and His submergence in the history of men. They authenticate Jesus Christ as a real man. The aim of the following work entitled Saint Anne in the New Testament apocrypha is the presentation of Saint Mary’s mother in the source materials: The Gospel of James, The Gospel of Pseudo-Matthew, Libellus de Nativitate Sanctae Mariae, The Armenian Gospel of the Infancy and the Transitus of John the Theologian. Reaching for the apocrypha seems reasonable due to the scarcity of information about her in the canonical texts. They signify the development of theological awareness among the believers in Christ and are fully-fledged sources of theological research. Saint Anne is not a leading character of the apocrypha. She is always shown in the context of her relation to Saint Mary. The way she is presented depends on the Mariological approach dominating in the given work. Anne is depicted above all as the mother of Mary, a person of noble simplicity, supporting people in need with prayer and alms. Her leading characteristics is absolute trust in God, even during trying times of suffering. Anne is a model wife and mother, worried about her husband and household. Her life calling was giving birth and raising the mother of the Saviour.


Keywords

Saint Anne; St. Joachim’s wife; mother of Saint Mary; New Testament apocrypha; apocryphal gospels

Evangelium infantiae armeniace, Ewangelia Dzieciństwa Ormiańska, tł. E. Nowak, opr. M. Starowieyski, w: Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie apokryficzne, cz. 1: Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, red. M. Starowieyski, Kraków 2009, s. 442-541.
Libellus de Nativitate Sanctae Mariae, Księga o narodzeniu świętej Maryi, tł. K. Obrycki, opr. M. Starowieyski, w: Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie apokryficzne, cz. 1: Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, red. M. Starowieyski, Kraków 2009, s. 331-341.
Pseudo-Matthaei Evangelium, Ewangelia Pseudo-Mateusza, tł. K. Obrycki, w: Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie apokryficzne, cz. 1: Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, red. M. Starowieyski, Kraków 2009, s. 293-316.
Protevangelium Jacobi, Protoewangelia Jakuba, tł. i opr. M. Starowieyski, w: Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie apokryficzne, cz. 1: Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, red. M. Starowieyski, Kraków 2009, s. 268-290.
Transitus Jana Teologa, tł. i opr. M. Starowieyski, w: Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie apokryficzne, cz. 2: Św. Józef i św. Jan Chrzciciel. Męka i zmartwychwstanie Jezusa. Wniebowzięcie Maryi, red. M. Starowieyski, Kraków
2008, s. 800-809.
Adamiak E., Traktat o Maryi, w: Dogmatyka, t. 2, red. E. Adamiak – A. Czaja – J. Majewski, Warszawa 2006, s. 17-287.
Altaner B. – Stuiber A., Patrologia. Życie, pisma i nauka Ojców Kościoła, tł. P. Pachciarek, Warszawa 1990.
Benedykt XVI, Bądźcie uczniami Chrystusa i głoście go ludziom. Homilia podczas nieszporów i spotkania z seminarzystami oraz osobami konsekrowanymi, Bazylika św. Anny w Altötting, 11.09.2006, „L’Osservatore Romano” 11 (2006) s. 21-22.
Cartlidge D.R. – Elliott J.K., Art and the Christian Apocrypha, London 2001.
Cullmann O., The Protoevangelium of James, w: New Testament Apocrypha, t. 1, red. W. Schneemelcher, Louisville 1991, s. 421-438.
Elliott J.K., The Apocryphal New Testament, Oxford 1993.Jan Paweł II, Homilia w czasie nieszporów maryjnych, Góra Świętej Anny, 21.06.1983, w: https://www.ekai.pl/dokumenty/homilia-w-czasie-nieszporow-maryjnych-gora-swietej-anny/ (dostęp: 28.05.2021).
Jezierski J., Maryja początkiem nowego świata. Zarys mariologii katolickiej, Kraków 2012.
Kelly J.N.D., Początki doktryny chrześcijańskiej, tł. J. Mrukówna, Warszawa 1988.
Libri de Nativitate Mariae. Pseudo-Matthaei Evangelium, textus et commentarius, red. R. Beyers – J. Gijsel, Turnhout 1997.
Ratzinger J./Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu. Dzieciństwo, tł. W. Szymona, Kraków 2012.
Słomkowski A., Teologia życia duchowego w świetle Soboru Watykańskiego II, opr. M. Chmielewski, Ząbki 2000.
Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świece współczesnym Gaudium et spes, Poznań 2005.
Święci w wierze, tradycji, literaturze i sztuce. Inspiracje do badań hagiologicznych, red. K. Parzych-Blakiewicz, Olsztyn 2017.
Werbiński I., Hagiologia a inne dyscypliny naukowe, „Studia Nauk Teologicznych” 1 (2006) s. 151-166.
Wojtowicz M., Święta Anna – ideał żony i matki w starożytnym i staropolskim piśmiennictwie apokryficznym, „Prace Literaturoznawcze” 4 (2016) s. 87-98.

Published : 2021-09-15


Rabczyński, P. (2021). Saint Anne in the New Testament apocrypha. Vox Patrum, 79, 363-378. https://doi.org/10.31743/vp.12339

Paweł Rabczyński  rabczynski@o2.pl
University of Warmia and Mazury in Olsztyn  Poland
https://orcid.org/0000-0002-8732-7019