Arriane sectae subiecti? Not everyone – a few comments about the circumstances of the baptism of the Burgundies


Abstract

The earliest source testimonies of the Burgundian baptism contradict Gregory of Tours' claim that the entire Burgundian tribe accepted the Arian heresy.  Accounts of Orosius and Socrates Scholastic about the early adoption of Catholic baptism by at least part of the Burgundian tribe has been and is being criticized by some historians. Nevertheless, the reliability of the information contained therein cannot be rejected, at least in terms of the truthfulness of baptism itself.  The subsequent religious diversity of the Burgundian courts and examples from the history of other Germanic states of the 5th century show that the generally assumed ethnic and religious uniformity of tribal groups did not always exist, and that other heterogeneous groups could also function within tribal communities. This assumption should be the basis of modern research on the transition period of the 4th - 6th centuries.


Keywords

late antiquity; Germanic tribes; Burgundians; baptism; Catholicism; Arian heresy

Acta synodalia ab anno 50 ad annum 381, opr. A. Baron – H. Pietras, Synodi et collectiones legum 1, Kraków 2006.
Acta synodalia ab anno 506 ad annum 553, opr. A. Baron – H. Pietras, Synodi et collectiones legum 8, Kraków 2014.
Ammianus Marcellinus, Res gestae, w: Ammien Marcellin, Histoire, t. 5: Livres XXVI – XXVIII), ed. M.-A. Marié, Société d’ Édition „Les Berlles Lettres”, Paris 1984.
Cassiodorus Aurelius, Chronica, ed. T. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi 11, Berolini 1894.
Chronica Gallica, Gallische Chroniken, ed. J.-M. Kötter – C. Scardino, Paderborn 2017.
Concilium Bracarense Secundum, w: Martini episcopi bracarensis opera omnia, ed. C.W. Barlow, New Haven 1950.
Gregorius Turonensis, Historia Francorum II 32, w: Gregori Episcopi Turonensis, Historiarum Libri X, ed. B. Krusch – W. Levison, MGH Scriptores Rerum Merovingicarum 1/1, Hannoverae 1951.
Hydatius, Chronica, w: Chronik des Hydatius, Fortführung der spanischen Epitome, ed. J.-M. Kötter – C. Scardino, Paderborn 2019.
Hieronymus, Epistula, CSEL 61, ed. I. Hilberg, Lipsiae 1918, s. 72-95.
Jordanes, De origine actibusque Getarum, ed. T. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi 5/1, Berolini 1882, s. 53-138.
Olympiodor, Historiarum librorum XXII fragmenta, w: R.C. Blockley, The Fragmentary Classicising Historians of the Later Roman Empire. Eumapius, Olympiodorus, Priscus and Malchus, Text, Translation nd Historiographical Notes, ARCA Classical and Medieval Texts, Papers and Monographs 10, Liverpool 1983.
Orosius Paulus, Historiae adversus paganos, w: Orose, Histoires (Contre les Païens), t. 3/7, ed. M.P.A. Lindet, Paris 1991.
Prosper Tiro, Chronica, w: Chronik, ed. M. Becker – J.-M. Kötter, Paderborn 2016.
Socrates Scholasticus, Ekklesiastike historia, w: Sokrates, Kirchengeschichte, ed. G.Ch. Hansen – M. Širinjan, Berlin 1995.
Victor Vitensis, Historia persecutionis Africanae provinciae sub Geiserico et Hunirico regibus Wandalorum, ed. C. Halm, MGH, Auctores Antiquissimi 3/1, Berolini 1879.
Anton H.H., Burgunden II. Historisches, Reallexikon der Germanischen Altertumskunde 4, Berlin 1981.
Bralewski S., Siła i bezsilność cesarza Walensa, gorliwego chrześcijanina z zarazem wroga chrześcijan w ujęciu Sokratesa z Konstantynopola, „Przegląd Nauk Historycznych” 18/2 (2019) s. 175-188.
Bralewski S., Symmachia cesarstwa rzymskiego z Bogiem chrześcijan (IV – VI wiek), t. 2: Jedna religia w jednym cesarstwie. Rzymscy imperatorzy sprzymierzeni z Bogiem na straży jedności Kościoła od Konstantyna I do Justyniana I, Byzantina Lodziensia 32, Łódź 2018.
Brennecke H.CH., Introduction: Framing the Historical and Theological Problems, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 1-19.
Brennecke H.CH., Deconstruction of the So-called Germanic Arianism, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 117-130.
Castritius H., Die Völkerlawine der Silvesternacht 405 oder 406 und die Gründung des Wormser Burgunderreichs, w: Die Burgunder. Ethnogenese und Assimilation eines Volkes, red. V. Gallé, Worms 2009, s. 31-47.
Díaz P.C., El reino suevo (411 – 585), Madrid 2011.Favrod J., Historire politique du royaume burgonde (443-534), Bibliothèque Historique Vaudoise No 113, Lausanne 1997.
Favrod J., Les Burgondes. Un royaume oublié au cœur de l’Europe, Lausanne 2011.
Gliściński J., Arianizm jako narodowa religia Germanów, „Collectanea Theologica” 61/1 (1991) s. 81-87.
Heil U., Avitus von Vienne und die homöische Kirche der Burgunder, Patristische Texte und Studie 66, Berlin – Boston 2011.
Heil U., The Homoians, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 85-115.
Heil U., The Homoians in Gaul, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 271-296.
Hughes I., Attila the Hun. Arch – enemy of Rome, Yorkshire – Philadelphia 2019.
Kaiser R., Die Burgunder, Stuttgart 2004.
Kaiser R., Zur Problematik einer Quellensammlung zur Geschichte der Burgunder, w: Die Burgunder. Ethnogenese und Assimilation eines Volkes, red. V. Gallé, Worms 2009, s. 49-81.
Kampers G., Caretena – Königin und Asketin. Mosaiksteine zum Bild einer burgundischen Herrscherin, „Francia” 27 (2000) s. 1-32.
Kasprzak D., Polityczne i kulturowe konsekwencje sporów ariańskich w IV wieku, w: Rozwój dogmatu trynitarnego. Perspektywa historiozbawcza, red. A. Baron – J. Kupczak – J.D. Szczurek, Kraków 2015, s. 35-59.
Kelly Ch., Neither Conquest Nor Settlement: Attila’s Empire and Its Impact, w: Age of Attila, red. M. Maas, Cambridge 2015, s. 193-208.
Martin M., Zur Entstehung des ersten burgundischen Königreichs (413-436), w: Cum grano salis. Beiträge zur europäischen Vor – und Frügeschichte. Festschrift für Volker Bierbrauer zum 65. Geburtstag, red. B. Päffgen – E. Pohl – M. Schmauder, Freiberg 2005, s. 237-248.
Martindale J.R., The Prosopography of the Later Roman Empire, t. 2: A.D. 395 – 527, Cambridge 1980.
Mathisen R.W., Barbarian „Arian” Clergy, Chrch Organization and Church Practices, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 145-191.
Mathisen R.W., Barbarian Bishops and the Churches „in Barbaric Gentibus” During Late Antiquity, „Speculum” 72/3 (1997) s. 664-697.
Meier M., Geschichte der Völkerwanderung. Europa, Asien, Afrika vom 3. Bis zum 8. Jahrhundert n. Chr., München 2019.
Pawlak M., Konflikty Rzymian z barbarzyńcami nad Renem w latach 365 – 425, w: Barbarzyńcy u bram imperium, red. S. Turlej, Kraków 2007, s. 51-100.
Pietras H., Początek „kontrowersji ariańskiej”, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, Studia Religiologica” 39 (2006) s. 57-79.
Pietras H., Spór o wyznanie wiary w IV wieku, „Teologia Patrystyczna” 4 (2007) s. 35-50.
Pietras H., Sobór Nicejski (325). Kontekst religijny i polityczny. Dokumenty. Komentarze, Kraków 2013.
Rouche M., Attila. La violence nomade, Paris 2009.
Saitla B., I Burgundi (413 – 534), Rome 2006.
Schäferdieck K., Ulfila und der sogenannte gotische Arianismus, w: Arianism: Roman Heresy and Barbarian Creed, red. G.M. Berndt – R. Steinacher, London – New York 2014, s. 21-43.
Sivan H., Ulfila’s Own Conversion, „The Harvard Theological Review” 89/4 (1996) s. 373-386.
Spychała D., Cesarze rzymscy a arianizm od Konstantyna Wielkiego do Teodozjusza Wielkiego (312 – 395), Xenia Posnaniensia Monografie 7, Poznań 2007.
Spychała D., Anomeizm (arianizm, neoarianizm, eunomianizm) na Zachodzie Imperium Rzymskiego od zaistnienia do IV w. po Chr. Problem teologiczny i filozoficzny, Bydgoszcz 2020.
Stickler T., Aëtius. Gestaltungsräume eines Heermeisters im ausgehenden Weströmischen Reich, München 2002.
Wilczyński M., Królestwo Swebów – regnum in extremitate mundi, Kraków 2011.Wilczyński M., Germanie w służbie zachodniorzymskiej w V w. n.e., Oświęcim 2018.
Zołoteńki D., Galia u schyłku panowania rzymskiego. Administracja cywilna i wojskowa oraz jej reprezentanci w latach 455-486, Kraków 2011.

Published : 2021-09-15


Wilczyński, M. (2021). Arriane sectae subiecti? Not everyone – a few comments about the circumstances of the baptism of the Burgundies. Vox Patrum, 79, 469-484. https://doi.org/10.31743/vp.12415

Marek Wilczyński  wilczynski.m@wp.pl
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie  Poland
https://orcid.org/0000-0002-0792-9395




Most read articles by the same author(s)