From Simplicity to Madness for Christ. A Look at One of the Currents of Early Monasticism


Abstract

Among the Christian ascetics some wanted to be considered simple, uneducated, but above all „fools for God”. In this way, the group of „fools for Christ” (saloi) was formed. Their spirituality had its roots in the doctrine of the apostle Paul (l Cor 3:18; 4:10). The spiritual feat of foolishness for Christ was especially widespread in ancient Syria, Egypt and Byzantium. The „blessed fool” took on an unusual style of life, appearing as someone bereft of his mental faculties, thus bringing upon himself the ridicule of others. Their outrageous and provocative behaviour masked a deeper sanctity. Madness for Christ was a radical form of asceticism and its forms and manifestations have varied, including eccentricity, self-imposed poverty, unlettered simplicity, perpetual vagrancy and public self-humiliation. The „holy fool” – salos took this ascetic endeavour upon himself to more effectively preach and witness to the Gospel.


Keywords

foolishness for Christ; divine idiocy; monastic tradition; ascetic Christian life; ancient literature

Acta Sanctorum, t. 2, ed. S. Bollandiani, Paris – Bruxelles 1863-1940, w: https://archive.org/details/actasanctorum02unse (dostęp: 29.04.2017).
Apophthegmata Patrum, ed. J. C. Guy, SCh 387, Paris 1993, tł. M. Kozera, Apoftegmaty Ojców Pustyni, t. 2: Kolekcja systematyczna, opr. M. Starowieyski, ŹM 9, Kraków – Tyniec 2006.
Apophthegmata Patrum, PG 65, 71-440, tł. M. Borkowska, Apoftegmaty Ojców Pustyni, t. 1: Gerontikon, Księga Starców, opr. M. Starowieyski, ŹM 4, Kraków – Tyniec 2004.
Athanasius, Vita S. Antonii, ed. G.J.M. Bartelink, SCh 400, Paris 1994, tł. Z. Brzostowska, Św. Atanazy Aleksandryjski, Żywot świętego Antoniego. Św. Antoni Pustelnik, Pisma, Warszawa 1987.
Basilius Caesariensis, Epistulae, ed. Y. Courtonne, Saint Basile. Lettres. Texte établi et traduit, t. 1-3, Les Belles Lettres, Paris 1957-1966, tł. W. Krzyżaniak, Św. Bazyli Wielki, Listy, Warszawa 1972.
Basilius Caesariensis, Regulae fusius tractatae, PG 31, 889-1052, tł. J. Naumowicz, Bazyli Wielki, Pisma ascetyczne, t. 2, ŹM 6, Kraków 2011, s. 45-203.
Cecaumenus, Strategikon et incerti scriptoris de Officiis Regiis Libellus, ed. B. Wassiliewsky – V. Jernsedt, Amsterdam 1965.
Clemens Alexandrinus, Paedagogus, ed. O. Stählin, Die griechischen christlichen Schriftsteller der ersten drei Jahrhunderte 12, Leipzig 1905, tł. M. Szarmach, Klemens Aleksandryjski, Wychowawca, Toruń 2012.
Decretum Gratiani, ed. E. Richter, w: Corpus iuris canonici, Lipsiae 1879.
Detti inediti dei Padri del deserto, ed. L. Cremaschi, Magnano 1986.
Evagrius Ponticus, Rerum monachalium rationes, PG 40, 1251-1262, tł. K. Bielawski et al., Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, t. 1, ŹM 18, Kraków 1998.
Evagrius Ponticus, Tractatus ad Eulogium monachum, PG 79, 1094-1140, tł. M. Grzelak, Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, t. 2, ŹM 36, Kraków 2008, s. 79-130.
Evagrius Scholasticus, Historia ecclesiastica, ed. J. Bidez – L. Parmentier, Amsterdam 1964, tł. S. Kazikowski, Ewagriusz Scholastyk, Historia Kościoła, Warszawa 1990.
Gregorius Magnus, Dialogi de vita et miraculis Patrum Italicorum, ed. A. de Vogüé, SCh 251; 260; 265, Paris 1978-1980, tł. E. Czerny – A. Świderkówna, Grzegorz Wielki, Dialogi, ŹM 23, Kraków 2007.
Hieronymus Stridonensis, Epistulae, ed. I. Hilberg, CSEL 54, Wien – Leipzig 1910, tł. J. Czuj – M. Ożóg, Hieronim, Listy, t. 1-5, opr. H. Pietras, ŹMT 54-55, 61; 63; 68, Kraków 2010-2013.
Irenaeus, Adversus haereses, ed. A. Rousseau – L. Doutreleau – B. Hemmerdinger – Ch. Mercier, SCh 293-294, Paris 1982.
Leontius Neapolitanus, Vita S. Symeoni Sali Confessoris, ed. L. Rydén, Das Leben des heiligen Narren Symeon, Uppsala 1963, tł. A. J. Festugière, Vie de Syméon le Fou et Vie de Jean de Chypre, Bibliothèque archéologique et historique 95, Paris 1974.
Libri Graduum, ed. R. Graffin – M. Kmoskó, PSyr 3, Parisiis 1926, s. 285-304, 433-444.
Maximus Confessor, Epistulae, PG 91, 364-649.
Maximus Confessor, Opuscula theologica et polemica ad Marinum, PG 90, 9-286.
Meterikon. I detti delle madri del deserto, ed. L. Coco, Milano 2002.
Minucius Felix, Octavius, ed. B. Kytzler, Minucius Felix, Octavius, München 1965, tł. M. Szarmach, Minucjusz Feliks, Apologie, PSP 44, Warszawa 1988.
Nicephorus Constantinopolitanus, Vita S. Andreae Sali, ed. L. Rydén, The Life of St. Andrew the Fool, t. 1-2, Acta Universitatis Upsaliensis, Uppsala 1995.
Pachomius Tabennensis, Praecepta, ed. A. Boon, Pachomiana Latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, s. 13-52, tł. A. Bober, Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, s. 128-155.
Palladius, Historia Lausiaca, ed. G.J.M. Bartelink, Palladio. La storia Lausiaca, tł. M. Barchiesi, Vite dei Santi, Verona 1974; tł. S. Kalinkowski, Palladiusz, Opowiadania dla Lausosa, ŹM 12, Kraków 1996.
S. Antonii Vitae versio Sahidica, ed. G. Garitte, CSCO 117, Paris 1949.
Sozomenus, Historia ecclesiastica, ed. G. Sabbah, SCh 306, Paris 1983, tł. S. Kazikowski, Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, Warszawa 1989.
Sulpicius Severus, Dialogorum libri II, ed. C. Halm, CSEL 1, Vindobonae 1866, tł. J.P. Nowak, Sulpicjusz Sewer, Pisma o Św. Marcine z Tours. Żywot, Listy, Dialogi, ŹM 8, Kraków 1995.
Vita Danielis Scetiotae, ed. B. Dahlman, Saint Daniel of Sketis. A Group of Hagiographic Texts edited with Introduction, Translation and Commentary, Studia Byzantina Upsaliensia 10, Uppsala 2007.
Vitae Patrum, PL 73, 89-708.
Bellanger A., Folie et renoncement à soi. L’apparition du saint homme dans l’Orient chrétien, w: Adam et l’astragale. Essais d’anthropologie et d’histoire sur les limites de l’humain, red. G. Bartholeyns et al., Paris 2009, s. 45-85.
Bianchi E., La sapienza della croce nei folli in Cristo, „Parola, Spirito e Vita” 18 (1988) s. 235-253.
Bibliotheca Sanctorum Orientalium. Enciclopedia dei Santi. Le Chiese Orientali, t. 1-2, Roma 1998.
Chialà S., Lettura e cultura negli ambienti monastici siro-orientali, w: Le vie del sapere in ambito siro-mesopotamico dal III al IX secolo. Atti del convegno internazionale tenuto a Roma nei giorni 12-13 maggio 2011, PIO, Roma 2013, OCA 293, Roma 2013, s. 177-190.
Colombás G.M., Il monachesimo delle origini, t. 1: Uomini, fatti, usi e istituzioni, Milano 1984.
Déroches V., Syméon Salos le fou en Christ, Paris 2000.
Derville A., Folie de la croix, w: Dictionnaire de Spiritualité et mystique doctrine et histoire, t. 5, red. M. Villera – F. Cavallera – J. De Guibert, Paris 1937, s. 635-650.
Dybski H., Początki anachoretyzmu w Egipcie w świetle nauczania Ojców Kościoła IV i V wieku, „Studia Teologiczne Białystok – Drohiczyn – Łomża” 27 (2009) s. 203-229.
Elli A., Storia della chiesa copta. Egitto romano-bizantino e cristiano. Nascita e splendore del cristianesimo egiziano, t. 1, Studia Orientalia Christiana Monographiae 12, Cairo – Jerusalem 2003.
Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej, tł. W. Zakrzewska – P. Pachciarek – R. Turzyński, Warszawa 1990.
Gagliardi I., I saloi, ovvero „le forme paradigmatiche” della santa follia, „Rivista di ascetica e mistica” 4 (1994) s. 361-411.
Gagliardi I., La ricerca della disuguaglianza. La santa follia come via d’accesso allo spazio pubblico, w: Mai praticamente uguali. Studi e ricerche sulla disuguaglianza nelle tradizioni religiose, red. F. Squarcini, Firenze 2007, s. 179-194.
Gorecka-Kalita J., Pustelnik na czworakach. Żywot Świętego Jana Paulusa. Studium legendy, Kraków 2017.
Gribomont J., Le renoncement au monde dans l’idéal ascétique de saint Basile, „Irénikon” 31 (1958) s. 282-307, 460-475.
Guillaumont A., Études sur la spiritualité de l’Orient chrétien, Spiritualité orientale 66, Abbaye de Bellefontaine 1996.
Guillaumont A., La Folie simulée, une forme d’anachorèse, „Revue des historiens d’art, des archéologues, des musicologues et des orientalistes de l’Université d’État de Liège” 1 (1984) s. 81-82.
Krueger D., Symeon the Holy Fool. Leontius’ „life” and the Late Antiquity, Berkeley – Los Angeles – London 1996.
Lampe G.W.H., A Patristic Greek Lexikon, Oxford 1976.
Larchet J.C., Thérapeutique des maladies mentales, L’expérience de l’orient chrétien des premiers siècles, Paris 1992.
Mango C., The life of St. Andrew The Fool reconsidered, „Rivista di Studi Bizantini e Slavi” 2 (1982) s. 297-313.
Pennington B.M., La vocazione di Abramo nella spiritualità monastica, „Rivista di ascetica e mistica” 8 (1963) s. 148-160.
Rocheau V., Que savons-nous des Fous-pour-le-Christ?, „Irénikon” 53 (1980) s. 352-353.
Ruggiero F., Szaleństwo chrześcijan. Poganie wobec chrześcijaństwa w pierwszych pięciu wiekach, tł. E. Łukaszyk, Kraków 2007.
Ryden L., Das leben des heilingen Narren Symeon von Leontios von Neapolis, Studia Graeca Upsallensia 4, Upsala 1963.
Rydén L., The Holy Fool, w: The Byzantine Saint, red. S. Hackel, London 1981, s. 106-113.
Saward J., Dieu à la folie. Histoire des saints fous pour le Christ, Paris 1983.
Spidlik T. – Leclercq J., Pazzi per Cristo, DIP VI 1300-1303.
Spiteris Y., Francesco e l’Oriente cristiano. Un confronto, Bibliotheca ascetico-mystica 8, Roma 1999.
Viciano A., Corona, NCPAC II 1190-1193.
Vie (et récits) de l’Abbé Daniel le Scétiote, red. L. Clugnet, „Revue de l’Orient Chrétien” 5 (1900) s. 67-70.
Vogt K., La Moniale folle du monastère des Tabbenésiotes. Une interprétation du chapitre 34 de l’Historia Lausiaca de Pallade, „Symbolae Osloenses” 62 (1987) s. 95-108.
Welborn L., Paul’s appropriation of the role of the fool in 1 Corinthians 2-4, „Biblical Interpretation” 10 (2002) s. 420-435.
Witness to holiness. Abba Daniel of Scetis, red. T. Vivian, Cistercian studies series 219, Kalamazoo 2008.
Wortley J., The Political Significance of the Andreas-Salos next hit Apocalypse, „Byzantion” 43 (1973) s. 248-263.
Wortley J., The Vita Sancti Andreae Sali as a Source of Byzantine Social History, „Societas” 4 (1974) s. 1-20.

Published : 2021-09-15


Paczkowski, M. (2021). From Simplicity to Madness for Christ. A Look at One of the Currents of Early Monasticism. Vox Patrum, 79, 321-346. https://doi.org/10.31743/vp.12627

Mieczysław Paczkowski  celestyn@umk.pl
Nicolaus Copernicus University in Toruń  Poland
https://orcid.org/0000-0002-4045-2314




Most read articles by the same author(s)