Obraz i metafora morza w Homiliach na Ewangelię według św. Mateusza Jana Chryzostoma


Abstrakt

W artykule przeanalizowano wszystkie wypowiedzi Jana Chryzostoma z Ho­milii na Ewangelię według św. Mateusza, w których pojawiają się terminy: pšla­goj and q£lassa używane przez naszego autora na określenie morza. Analiza ta pozwoliła wyodrębnić kilka grup metaforyki morza. Chryzostom wskazuje na morze jako jeden z elementów wszechświata (obok nieba i ziemi). Opisuje je jako niebezpieczny i nieokiełznany żywioł, który jednak poddany jest Chrystusowi. Obraz morza, przerastającego swym ogromem inne elementy wszechświata, słu­ży też złotoustemu na określenie bezmiaru i powszechności, a nawiązanie do mor­skich zagrożeń (wiatry, prądy morskie, burze, mielizny) skłania go do określenia ludzkiego życia do żeglugi przez wzburzone morze.


Słowa kluczowe

Jan Chryzostom; morze; metafora morza; Homilie na Ewangelię według św. Mateusza

Joannes Chrysostomus, In Matthaeum hom. 1-90, PG 57, 13 - 58, 794, english transl.: St. Chrysostom, Homilies on the Gospel of Saint Matthew, ed. P. Schaff, NPNF I/10, New York 1888.
Libanius, Orationes, ed. R. Foerster: Libanii Opera, t. 1-4, [Bibliotheca Scriptorum Grae¬corum et Romanorum Teubneriana], Lipsiae 1903-1908.
Palladius, Dialogus de vita Iohannis Chrysostomi, éd. A.M. Malingrey – P. Leclercq, SCh 341, Paris 1988.
Słownik grecko-polski, red. Z. Abramowiczówna, I-IV, Warszawa 1958-1965.
Baron A., Twórcza przygoda spotkania ze Złotoustym, w: Św. Jan Chryzostom, Homilie na Ewangelię wdług św. Mateusza, cz. 1: homilie 1-40, ŹMT 18, Kraków 2000, 5-13.
Baur C., Johannes Chrysostomus und seine Zeit, t. 1: Antiochien, München 1929.
Bonsdorff M. von, Zur Predigttätigkeit des Johannes Chrysostomus, biographisch-chro¬nologische Studien über seine Homilienserien zu neutestamentlichen Büchern, Hels¬ingfors 1922.
Brottier L., Introduction, w: Jean Chrysostome, Sermons sur La Genèse, SCh 433, Paris 1998, 11-70.
Cavallera F., Le schisme d’Antioche (IVe – Ve siècle), Paris 1905.
Ceran W., Artisans et commerçants à Antioche et leur rang social (seconde moitié du IVe siècle de notre ère), traduction de la langue polonaise par E. Kolańska, édition revue, corrigée et mise à jour par P. Filipczak, Byzantina Lodziensia XVIII, Łódź 2013.
Ceran W., Rzemieślnicy i kupcy w Antiochii i ich ranga społeczna (II połowa IV wieku), Wrocław – Warszawa – Kraków 1969.
Downey G., A History of Antioch in Syria from Seleucus to the Arab Conquest, Princeton 1961.
Gryglewicz F., Genezaret, EK V 960.
Kelly J.N.D., Golden Mouth. The Story of John Chrysostom – Ascetic, Preacher, Bishop, New York 1995.
Lampe G.W.H., A Patristic Greek Lexikon, Oxford 1976.
Greek-English Lexicon, ed. H.G. Liddell – R. Scott, Oxford 1940.
Kołosowski T., Porównanie życia chrześcijańskiego do morskiej żeglugi w korespon¬dencji św. Hieronima, SACh 20 (2015) 155-163.
Lietzmann H., Johannes Chrysostomos, RE IX/2 1811-1828.
Montfaucon B. de, Sancti Patris Nostri Ioannis Chrysostomi Archiepiscopi Constantino¬politani Opera omnia quae exstant, vel quae eius nomine circumferentur, Ad MSS. Codices Gallicanos, Vaticanos, Anglicanos, Germanicosque; necnon ad Savilianam et Frontonianam editiones castigata, innumeris aucta, nova interpretatione ubi opus erat, praefationibus, monitis, notis, variis lectionibus illustrata, nova Sancti Doctoris vita, appendicibus, onomastico et copiosissimis indicibus locupletata, t. 7-8, Parisiis 1727-1728.
Nain de Tillemont L.S. Le, Mémoires pour servir à l’histoire ecclésiastique des six pre¬miers siècles, t. 11, Paris 1706.
Nieścior L., Motyw pomyślnej żeglugi u Ojców Kościoła, w: Mare nostrum. Morze w his¬torii i kulturze krajów śródziemnomorskich, red. T. Kołosowski, Warszawa 2015 = SACh 20:2015, 109-122.
Quasten J., St. John Chrysostom, w: Patrology, t. 3: The Golden Age of Greek Patristic Literature From the Council of Nicaea to the Council of Chalcedon, Utrecht-Antwerp 1960.
Rauschen G., Jahrbücher der christlichen Kirche unter dem Kaiser Theodosius dem Gros¬sen. Versuch einer Erneuerung der Annales Ecclesiastici des Baronius für die Jahre 378-395, Freiburg im Breisgau 1897.
Retzleff A., John Chrysostom’s Sex Aquarium: Aquatic Metaphors for Theater in Homily 7 on Matthew, JECS 11 (2003) 195-207.
StiltingJ., De S. Joanne Chrysostomo, Episcopo Constantinopolitano et Ecclesiae Doc¬tore, prope Comana in Ponto, commentarius historicus, w: Acta Sanctorum Septem¬bris, t. 4: Quo dies duodecimus, decimus tertius et decimus quartus continentur, Ant¬verpiae 1753, 401-700.
Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski, J.M. Szymusiak, Poznań 1971.
Szczur P., Ojcowie greccy o żołnierzach i służbie wojskowej, w: Kościół i dar pokoju, red. M. Chojnacki – J. Morawa – A.A. Napiórkowski, Kraków 2016, 307-332.
Śliwka E., Symbolika morska w języku Ojców Kościoła, w: Morze w cywilizacji kul¬turze i stosunkach międzynarodowych, red. E. Haliżak – W. Lizak – L. Łukaszuk – E. Śliwka, Warszawa – Pieniężno 2006, 51-58.
Tiersch C., Johannes Chrysostomus in Konstantinopel (398-404). Weltsicht und Wirken eines Bischofs in der Hauptstadt des Oströmischen Reiches, Studien und Texte zu Antike und Christentum 6, Tübingen 2002.
Voicu S.J., Flaviano di Antiochia, NDPAC II 1979.
Wodecki B., Morze w Piśmie Świętym, w: Morze w cywilizacji kulturze i stosunkach międzynarodowych, red. E. Haliżak – W. Lizak – L. Łukaszuk – E. Śliwka, Warszawa – Pieniężno 2006, 31-50.
Zarzeczny R., Mare Nostrum – Mare Rubrum, w: Mare nostrum. Morze w historii i kul¬turze krajów śródziemnomorskich, red. T. Kołosowski, Warszawa 2015 = SACh 20 (2015) 9-24.

Opublikowane : 2018-12-12


Szczur, P. (2018). Obraz i metafora morza w Homiliach na Ewangelię według św. Mateusza Jana Chryzostoma. Vox Patrum, 70, 527-544. https://doi.org/10.31743/vp.3220

Piotr Szczur 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 3 4 5 6 > >>