Orygenes i hebrajski tekst Pisma Świętego


Abstrakt

Origen is the exegete and Old Christian writer whose influence on the under­standing of the Bible has always been determinative. Undoubtedly, for ecclesiasti­cal reasons he deemed the Septuagint superior and regarded it as the Christian Old Testament. He thought highly of Hebrew text as well, which he often used for his research. An expression of this belief was among others the Hexapla worked out by Origen, which can be regarded as an exceptional manifestation of esteem towards the Old Testament and its Hebrew version. Origen’s attitude towards the Bible can be characterized by two approaches: on the one hand it is the ecclesiastical approach which gives the first place to the text commonly accepted in the Church namely the Septuagint, but on the other hand he is open to every other text Hebrew or Greek, trying to understand it and take it into account in his commentary.


Słowa kluczowe

Biblia; Septuaginta; Orygenes; Heksapla; tekst biblijny; język grecki; język hebrajski

Eusebius Caesariensis, Historia ecclesiastica, ed. i tłum. ŹMT 70 [wyd. grecko-polskie, oprac. H. Pietras, tłum. A. Caba na podstawie tłum. A. Lisieckiego], Kraków 2013.
Irenaeus, Adversus haereses III, éd. A. Rousseau – L. Doutreleau, t. 2: Livre III, SCh 211, Paris 1974.
Origenes, Commentarium in Evangelium Matthaei, PL 13, 835-1600, tłum. K. Augustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewangelii według Mateusza, ŹMT 10, Kraków 1998.
Origenes, Epistula ad Iulium Africanum, éd. N. de Lange, SCh 302, Paris 1983, 522-573.
Origenes, Homiliae in Lucam, éd. H. Crouzel – F. Fournier – P. Périchon, SCh 87, Paris 1962, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Ewangelii św. Łukasza, PSP 36, Warszawa 1986.
Origenes, Philocalia, éd. M. Harl, SCh 302, Paris 1983, 161-468.
Balthasar H.U. von, Parole et Mystère chez Origène, Paris 1957.
Bammel C.P., Law and Temple in Origen, w: Templum amicitiae. Essays on the Second Temple Presented to E. Bammel, Sheffield 1991.
Barthélemy D., Origène et le texte de l’Ancien Testament, w: Epektasis. Mélanges patristiques offerts au Cardinal Daniélou, Paris 1972, 247-261.
Bietenhard H., Caesarea, Origenes und die Juden, Stuttgart 1974.
Botte B. – Bogaert P.-M., Septante et versions grecque, w: Supplément au Dictionnaire de la Bible, t. 12, Paris 1993, 536-692.
Boulluec A. Le, L’«école» d’Alexandrie. II. Origène, w: Histoire du christianise, t. 1: Le Nouveau Peuple (des origines à 250), sous la derection de J.-M. Mayeur – Ch. et L. Pietri – A. Vauchez – M. Venard, Paris 2000, 557-576.
Crouzel H., Orygenes, tłum. J. Margański, Kraków 2004.
Harl M., La langue de Japhet. Quinze études sur la Septante et le grec des chrétiens, Paris 1992.
Harl M. – Dorival G. – Munnich O., La Bible Grecque des Septante, Paris 1988.
Heine R., Reading the Bible with Origen, w: The Bible in Greek Christian Antiquity, Notre Dame 1997, 131-148.
Królikowski J., Początki chrześcijańskiego tekstu Pisma Świętego, "Vox Patrum" 67 (2017) 259-276.
Lange N. de, Origen and the Jews, Cambridge 1976.
Lubac H. de, Histoire et Esprit. L’intelligence de l’Écriture d’après Origène, Paris 1950.
Munnich O., Les Hexaples d’Origène à la lumière de la tradition manuscrite de la Bible grecque, w: Origeniana sexta. Origène et la Bible / Origen and the Bible. Actes du Colloquium Origenianum Sextum, Chantilly, 30 août – 3 septembre 1993, ed. G. Dorival – A.L. Boulluec, Louvain 1995, 167-185.
Origen’s Hexapla and Fragments. Papers Presented at the Rich Seminar on the Hexapla. Oxford Center for Hebrew and Jewish Studies 25th July – 3th August 1994, ed. A. Salvesen, Tübingen 1998.
Paul A., Genèse et avènement des «Écritures» chrétiennes, w: Histoire du christianise, t. 1: Le Nouveau Peuple (des origines à 250), sous la derection de J.-M. Mayeur – Ch. et L. Pietri – A. Vauchez – M. Venard, Paris 2000, 673-758.
Tov E., The Greek and Hebrew Bible. Collected Essays on the Septuagint, Leiden 1999.
Ulrich E., Origen’s Old Testament Text. The Transmission History of the Septuagint to the Third Century C.E., w: Origen of Alexandria. His World and His Legacy, ed. Ch. Kannengiesser – W.L. Peterson, Notre Dame 1988, 3-33.
Veltri G., Die Novelle 146 „peri Hebraiôn”. Das Verbot des Targumvortrags in Justinians Politik, w: Die Septuaginta zwischen Judentum und Christentum, hrsg. M. Hengel – A.M. Schwemer, Tübingen 1994, 116-130.
Veltri G., Eine Tora für König Talmai. Untersuchungen zum Übersetzungsverständnis in der jüdisch-hellenistischen und rabbinischen Literatur, Tübingen 1994.
Würthwein E., The Text of the Old Testament. An Introduction to the Biblia Hebraica, Grand Rapids 1995.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Królikowski, J. (2018). Orygenes i hebrajski tekst Pisma Świętego. Vox Patrum, 69, 393-404. https://doi.org/10.31743/vp.3266

Janusz Królikowski 
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora