Nowotestamentalny paradoks mocnej słabości w egzegezie biblijnej Orygenesa



Abstrakt

The subject of the article is the extraction and systematization of the basic aspects of Origen’s exegesis of biblical texts on the paradox of strong weakness (Mt 5, 10-11; 2Cor 12, 8-9) and embedding them in the realities of the epoch. According to Origen all human weakness – resulting both from man’s own sins and from the oppression experienced from outside – is a situation that should be used as an opportunity to take up spiritual fight and to accept God’s power, wit­hout which man is unable to overcome any difficulties. This interpretation reflects several circumstances of that era: martyr’s piety, consisting in a desire to become like Christ suffering; the necessity of finding a theological justification for various experiences that make a person in a situation of extreme weakness, such as: per­secution for faith or the practice of slavery; and finally, the conviction that the final victory is close, resulting from literally understood words of Christ about His return and the end of the world, before this generation passes away (cf. Mt 23, 34). The model of spirituality, developed on the basis of the biblical paradox of strong weakness and consisting in enduring suffering in connection with Christ and with the help of His divine power, has become an indispensable component of Christian piety also in later epochs. It could be a kind of medicine for being too attached to the own human capabilities in spiritual struggle with passions, which was the legacy of extremely conceived stoic ethics and could influence the deve­lopment of later movements limiting the power of God’s grace in the fight against own weaknesses, such as Pelagianism.


Słowa kluczowe

Orygenes; egzegeza biblijna; słabość; moc

Clemens Alexandrinus, Quis dives salvetur, ed. L. Fruchtel, GCS 17, Klemens Werke 3, Berlin 1970, 159-191, tłum. J. Czuj: Klemens Aleksandryjski, Który człowiek bogaty może być zbawiony?, MBOK 2, Kraków – Ząbki 1995.
Clemens Alexandrinus, Stromata, ed. L. Fruchtel, I-VI, GCS 52(15), Klemens Werke 2, Berlin 1960; VII-VIII, GCS 17, Klemens Werke 3, Berlin 1970, tłum. J. Niemirska¬-Pliszczyńska: Klemens Aleksandryjski, Kobierce zapisków filozoficznych dotyczą¬cych prawdziwej wiedzy, t. 1-2, Warszawa 1994.
Ignatius Antiochenus, Epistulae, ed. P.-Th. Camelot, SCh 10, Paris 1969, tłum. A. Świ¬derkówna: Św. Ignacy Antiocheński, Listy, PSP 45, Warszawa 1990, 66-95.
Irenaeus, Adversus haereses, ed. A. Rousseau – L. Doutreleau – B. Hemmerdinger – Ch. Mercier, I, SCh 263-264, Paris 1979; II, SCh 293-294, Paris 1982; III, SCh 210-211, Paris 1974; IV, SCh 100/1-2, Paris 1965; V, SCh 152-153, Paris 1969.
Minucius Felix, Octavius, ed. C. Halm, CSEL 2, Vindobonae 1867, 1-56, tłum. M. Szar¬mach: Minucjusz Feliks, Oktawiusz, PSP 44, Warszawa 1988, 20-77.
Origenes, Commentarii in Evangelium Ioannis, ed. C. Blanc, I-V, SCh 120, Paris 1966; VI, X, SCh 157, Paris 1970; XIII, SCh 222, Paris 1975; XIX-XX, SCh 290, Paris 1982; XXVIII-XXXII, SCh 385, Paris 1992; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Ko¬mentarz do Ewangelii według św. Jana, ŹMT 27, Kraków 2003.
Origenes, Commentariorum in Matthaeum Series, ed. E. Klostermann – E. Benz, GCS 38, OW 11, Leipzig 1933, tłum. K. Augustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewangelii we¬dług św. Mateusza (Część druga: Commentariorum series), ŹMT 25, Kraków 2002.
Origenes, Commentarium in Epistulam ad Romanos, PG 14, 833-1292, tłum. S. Kalin¬kowski: Orygenes, Komentarz do Listu św Pawła do Rzymian, PSP 57, cz. 1-2, War¬szawa 1994.
Origenes, Commentarium in Evangelium Matthaei, ed. R. Girod, X-XI, SCh 162, Paris 1970; ed. E. Klostermann – E. Benz, XII-XVII, GCS 40, OW 10, Leipzig 1935; tłum. K. Augustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewangelii według św. Mateusza, ŹMT 10, Kraków 1998.
Origenes, De oratione, ed. P. Koetschau, GCS 3, OW 2, Leipzig 1899, 295-403, tłum. W. Kania – H. Pietras: Orygenes, O modlitwie, w: Odpowiedź na Słowo. Najstarsi mistrzowie chrześcijańskiej modlitwy, red. H. Pietras, Kraków 1993, 101-240.
Origenes, De principiis, ed. H. Crouzel – M. Simonetti, I-II, SCh 252-253, Paris 1978; III-IV, SCh 268-269, Paris 1980; Compléments et index, SCh 312, Paris 1984; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, O zasadach, ŹMT 1, Kraków 1996.
Origenes, Fragmenta in Lucam in catenis, ed. H. Crouzel – F. Fornier – P. Perichon, SCh 87, Paris 1962, 464-547, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Fragmenty greckie o Ewangelii św. Łukasza, PSP 36, 147-180.
Origenes, Homiliae in Exodum, ed. M. Borret, SCh 321, Paris 1985, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Wyjścia, PSP 31/1, Warszawa 1985, 21-154.
Origenes, Homiliae in Genesim, ed. H. de Lubac – L. Doutreleau, SCh 7bis, Paris 1996, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Rodzaju, PSP 31/1, Warszawa 1985, 155-278.
Origenes, Homiliae in Ieremiam, ed. P. Husson – P. Nautin, SCh 232, 238, Paris 1976- 1977, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Jeremiasza, PSP 30, War¬szawa 1986, 23-211.
Origenes, Homiliae in Iesu Nave, ed. A. Jaubert, SCh 71, Paris 1960, tłum. S. Kalinkow¬ski: Orygenes, Homilie o Księdze Jozuego, PSP 34/2, Warszawa 1986, 3-137.
Origenes, Homiliae in Librum primum Regnorum (Samueli I), ed. P. i M.-T. Nautin, SCh 328, Paris 1986, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księgach Samuela i Księgach Królewskich, PSP 30, Warszawa 1983, 287-319.
Origenes, Homiliae in Lucam, ed. H. Crouzel – F. Fornier – P. Perichon, SCh 87, Paris 1962, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Ewangelii św. Łukasza, PSP 36, Warszawa 1986.
Origenes, Homiliae in Numeros, ed. L. Doutreleau, t. 1, SCh 415, Paris 1996; t. 2, SCh 442, Paris 1999; t. 3, SCh 461, Paris 2001; tłum. S. Kalinkowski, Orygenes, Homilie o Księdze Liczb, PSP 34/1, Warszawa 1986.
Plato, Respublica, ed. S.R. Slings, Oxford 2003, tłum. W. Witwicki: Platon, Państwo, t. 1-2, Warszawa 1991.
Tatianus Syrensis, Oratio ad Graecos, ed. J.C.Th. Otto, Corpus Apologetarum Christia¬norum saeculi secundi, VI, Wiesbaden 1969 (przedruk wyd. z 1851 r.), 2-162, tłum. L. Misiarczyk: Tacjan Syryjczyk, Mowa do Greków, BOK 24, Kraków 2004, 311-366.
Tertullianus, Adversus Marcionem, ed. A. Kroymann, CCL 1, Turnhout 1954, 441-726, tłum. S. Ryznar, Przeciw Marcjonowi, PSP 58, Warszawa 1994.
Tertullianus, De corona militis, ed. A. Kroymann, CCL 2, Turnhout 1954, 1037-1065, tłum. T. Skibiński: Tertulian, O wieńcu, w: Tertulian, Wybór pism, III, PSP 65, War¬szawa 2007, 107-124.
Tertullianus, De idololatria, ed. A. Reifferscheid – G. Wissowa, CCL 2, Turnhout 1954, 1099-1124, tłum. K. Obrycki: Tertulian, O bałwochwalstwie, w: Tertulian, Wybór pism, III, PSP 65, Warszawa 2007, 127-151.
Tertullianus, De pudicitia, ed. E. Dekkers, CCL 2, Turnhout 1954, 1279-1330, tłum. K. Obrycki: Tertulian, O wstydliwości, w: Tertulian, Wybór pism, III, PSP 65, War¬szawa 2007, 199-248.
Crouzel H., Orygenes, tłum. J. Margański, Bydgoszcz 1997.
KozeraM., Ideały Ojców Pustyni. Pathos i apatheia, Lublin 2000.
LubacH. de, Histoire et esprit. L’intelligence de l’Écriture d’après Origène, Paris 1950.
MisiarczykL., Wstęp. Apologetyka wczesnochrześcijańska, w: Pierwsi apologeci greccy, BOK 24, Kraków 2004, 11-91.
PaciorekA., Alegoria i teoria, CT 67 (1997) nr 1, 64-65.
Simonetti M., Między dosłownością a alegorią. Przyczynek do historii egzegezy patrys¬tycznej, tłum. T. Skibiński, Kraków 2000.
Spanneut M., Le stoïcisme des Pères de l’Église. De Clément de Rome à Clément d’Ale¬xandrie, Paris 1957.
ŠpídlikT. – Gargano I. – Grossi V., Historia duchowości, III: Duchowość Ojców Kościo¬ła, tłum. K. Franczyk – J. Serafin – K. Stopa, Kraków 2004.
Szczur P., Kościół Apostolski o wyzwalaniu niewolników. Zarys problematyki, VoxP 36 (2016) t. 65, 617-629.
Szram M., Chrystus – Mądrość Boża a mądrość władców tego świata według Orygenesa, w: Ojcowie Kościoła wobec filozofii i kultury klasycznej. Zagadnienia wybrane, red. F. Drączkowski – J. Pałucki – M. Szram, Lublin 1998, 99-132.
Szram M., Apologeci wczesnochrześcijańscy, w: Leksykon teologii fundamentalnej, red. M. Rusecki – K. Kaucha – I.S. Ledwoń – J. Mastej, Lublin – Kraków 2002, 71-78.
Szram M., Duchowy sens liczb w alegorycznej egzegezie aleksandryjskiej (II-V w.), Lublin 2001.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Szram, M. (2018). Nowotestamentalny paradoks mocnej słabości w egzegezie biblijnej Orygenesa. Vox Patrum, 69, 611-621. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3278

Mariusz Szram 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 3 4 > >>