Σχεσισ and ομοουσιοσ w Contra Eunomium Grzegorza z Nyssy: metafizyczny spór i postęp w myśli trynitarnej


Abstrakt

Ewolucja myśli trynitarnej, która dokonała się za sprawą traktatu Contra Eunomium Grzegorza z Nyssy, doprowadziła niektórych naukowców do poglądu, że Grzegorz w swej polemice przeciw Eunomiuszowi wprowadził tryteistyczny sposób myślenia (G.C. Stead). Odwołując się do scšsij Ojca i Syna w swojej polemice z Eunomiuszem, Grzegorz rzeczywiście ułatwił właściwe rozumienie pojęcia ÐmooÚsioj w ciągłości z doktryną o dwóch naturach, którą wypracowali Atanazy i Bazyli w swych wcześniejszych wystąpieniach przeciw Eunomiuszowi. Jednak równocześnie zaznaczył też różnicę w pojęciu fÚsij, która jest boska, ale ma skutki nawet w stworzonej naturze. Niniejsza praca ma na celu przedstawić istotę tych zmian dokonanych przez Grzegorza z Nyssy, które wynikły na skutek herezji eunomiańskiej.


Słowa kluczowe

Grzegorz z Nyssy; Contra Eunomium; metafizyka; teologia trynitarna

Basilius Caesariensis, Adversus Eunomium, ed. B. Sesboüé – G.M. de Durand – L. Doutreleau, SCh 299, Paris 1982.
Basilius Caesariensis, Epistulae, ed. Y. Courtonne: Saint Basile, Lettres, I, Paris 1957.
Eunomius, Apologia, ed. R.P. Vaggione, in: Eunomius, The Extant Works, Oxford 1987, 43-75.
Gregorius Nyssenus, Contra Eunomium, ed. W. Jaeger, GNO 1-2, Leiden 1960.
Gregorius Nyssenus, In Canticum canticorum, ed. H. Langerbeck, GNO 6, Leiden 1960.
Gregorius Nyssenus, Refutatio confessionis Eunomii, ed. W. Jaeger, GNO 2, Leiden 1960, 312-410.
Cavalcanti E., Studi Eunomiani, Roma 1976.
Daniélou J. , Eunome l’arien et l’exégèse néo-platonicienne du Cratyle, REG 69 (1956) 412-432.
Daniélou J. , L’être et le temps chez Grégoire de Nysse, Leiden 1970.
Stead C.G., Ontology and terminology in Gregory of Nyssa (1976), in: idem, Substance and Illusion in the Christian Fathers, London 1985, 107-127.
Stead C.G., Philosophy in Christian Antiquity, Cambridge 1994.
Stead C.G., The Significance of the Homoousios (1961), in: idem, Substance and illusion in the Christian Fathers, London 1985, 397-412.
Tuilier A., Le sense tu term omoousios dans le vocabulaire théologique d’Arius et de l’Ecole d’Antioque, StPatr 3 (1961) 421-430.

Opublikowane : 2018-12-16


Vigorelli, I. (2018). Σχεσισ and ομοουσιοσ w Contra Eunomium Grzegorza z Nyssy: metafizyczny spór i postęp w myśli trynitarnej. Vox Patrum, 68, 165-177. https://doi.org/10.31743/vp.3340

Ilaria Vigorelli 
Pontifical University of the Holy Cross  Włochy




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.