Obrona integralnego człowieczeństwa Chrystusa przeciw apolinaryzmowi w dziełach Epifaniusza z Salaminy


Abstrakt

Epiphanius of Salamis was one of the Church Fathers, who reacted resolutely against incorrect Christology of Apollinaris of Laodicea. The latter asserted that the divine Logos took the place of Christ’s human mind (noàj). In the beginning, the bishop of Salamis tackled the problem of Christ’s human body, since – as he told himself – followers of Apollinaris, that arrived in Cyprus, put about incorrect doctrine on the Saviour’s body. Among other things, they asserted it was consub­stantial with his godhead. Beyond doubt, this idea constituted a deformation of the original thought of Apollinaris. Anyway, Epiphanius opposing that error took up again expressions, which had been employed before by the Apostolic Fathers and Apologists in the fight against Docetism. Besides, Epiphanius told that some followers of Apollinaris denied the exi­stence of Christ’s human soul (yuc»). Also in this matter, in all probability, we come across a deformation of the original doctrine of the bishop of Laodicea. A real controversy with Apollinaris was the defence of the human mind of the Sa­viour. Epiphanius emphasized that He becoming man took all components of hu­man nature: “body, soul, mind and everything that man is”, in accordance with the axiom “What is not assumed is not saved” (Quod non assumptum, non sanatum). A proof of the integrity of human nature was the reasonable human feelings the Saviour experienced (hunger, tiredness, sorrow, anxiety) as well as knowledge he had to gain partly from experience, which was witnessed by Luke 2, 52. In the lat­ter question, the bishop of Salamis was a forerunner of contemporary Christology. The fact that Epiphanius admitted a complete human nature in Christ didn’t bring dividing the incarnate Logos into two persons. Although the bishop of Sa­lamis didn’t use technical terms for the one person of Jesus Christ, he outlined nonetheless the idea of the hypostatic union in his own words, as well as through employing the rule of the communicatio idiomatum. The ontological union of the divine Logos with his human nature assured Christ’s holiness, too.


Słowa kluczowe

Epifaniusz z Salaminy; chrystologia; apolinaryzm; natura ludzka Chrystusa; ludzkie uczucia i wiedza Chrystusa; jedność Wcielonego Słowa

Apollinaris Laodicenus, Fragmenta, ed. H. Lietzmann, Apollinaris von Laodicea und seine Schule: Texte und Untersuchungen, Hildesheim – New York 1970, 167-270.
Athanasius Alexandrinus, Contra Arianos, PG 26, 11-526.
Athanasius Alexandrinus, Tomus ad Antiochenos, PG 26, 795-810.
Athanasius Alexandrinus, Ad Epictetum, PG 26, 1049-1070.
Concilium Constantinopolitanum I (381), Epistula ad papam Damasum et occidentales episcopos, ed. A. Baron – H. Pietras, ŹMT 24, Kraków 2001 = DSP 1, 74-87.
Didymus Caecus, Commentarius in Ecclesiasten, ed. J. Kramer – B. Krebber: Didymos der Blinde, Kommentar zum Ecclesiastes, pt. 4, Papyrologische Texte und Abhand¬lungen 16, Bonn 1972.
Epiphanius Constantiensis, Ancoratus, ed. K. Holl, GCS 25, Leipzig 1915, 1-150.
Epiphanius Constantiensis, Panarion (haer. 65-80), ed. K. Holl – J. Dummer, GCS 37, Berlin 19852.
Gregorius Nazianzenus, Epistulae, ed. P. Gallay, SCh 208, Paris 1974.
Gregorius Nyssenus, Antirrheticus adversus Apollinarium, ed. F. Müller, GNO 3/1, Leiden 1958, 131-233.
Irenaeus Lugdunensis, Adversus haereses, ed. A. Rousseau – L. Doutreleau, t. 2: Livre III, SCh 211, Paris 2002.
Aragione G., Una «storia» universale dell’eresia. Il «Panarion» di Epifanio, w: Epifanio di Salamina, Panarion. Libro primo, a cura di G. Pini, Brescia 2010, 5-61.
Bellini E., Apollinare, Epifanio, Gregorio di Nazianzio, Gregorio di Nissa e altri su Cristo: il grande dibattito nel quarto secolo, Milano 1978.
Drobner H.R., Gregor von Nyssa. Die drei Tage zwischen Tod und Auferstehung unseres Herrn Jesus Christus, Leiden 1982.
Grillmeier A., Gesù il Cristo nella fede della Chiesa, vol. 1/1: Dall’età apostolica al concilio di Calcedonia (451), Brescia 1982.
Grillmeier A., Quod non assumptum – non sanatum, LThK VIII 954-956.
Grillmeier A., Ὁ ϰυϱιαϰὸς ἄνθϱωπος: Eine Studie zu einer christologischen Bezeichnung der Väterzeit, „Traditio” 33 (1977) 1-63.
Holl K., Amphilochius von Ikonium in seinem Verhältnis zu den grossen Kappadoziern, Tübingen – Leipzig 1904.
Lietzmann H., Apollinaris von Laodicea und seine Schule: Texte und Untersuchungen, Hildesheim – New York 1970.
Löhr W.A., Epiphanius von Salamis, LAChL, Freiburg – Basel – Wien 20023, 226-228.
MühlenbergE., Apollinaris von Laodicea, Göttingen 1969.
Orbe A., Introduzione, w: Il Cristo, vol. 1: Testi teologici e spirituali dal I al IV secolo, Introduzione e scelta di A. Orbe, commento di A. Orbe – M. Simonetti, Vicenza 2005, IX-XCV.
Pancerz R.M., Św. Epifaniusz z Salaminy (ok. 315-403), wielki obrońca ortodoksji w IV w. Rys biograficzny (w 1700 rocznicę urodzin), „Przegląd Kalwaryjski” 19 (2015) 9-19.
Pancerz R.M., Christi anima apud Didymum Caecum (313-398), Romae 2007.
Pancerz R.M., Zarys doktryny Dydyma Ślepego o duszy Chrystusa, „Przegląd Kalwaryjski” 14 (2010) 77-88.
Riggi C., Epifanio di Salamina, NDPAC I 1670-1673.
Riggi C., Questioni cristologiche in Epifanio di Salamina, w: tenże, Epistrophe. Tensione verso la Divina Armonia. Scritti di filologia patristica raccolti in occasione del LXX Genetliaco, a cura di B. Amata, Roma 1985, 846-853.
Studer B., Docetismo, NDPAC I 1465-1466.
Voisin G., L’Apollinarisme. Étude historique, littéraire et dogmatique sur le début des controverses christologiques au IVe siècle, Louvain – Paris 1901.
Weigl E., Christologie vom Tode des Athanasius bis zum Ausbruch des nestorianischen Streites (373-429), Kempten 1925.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Pancerz, R. (2018). Obrona integralnego człowieczeństwa Chrystusa przeciw apolinaryzmowi w dziełach Epifaniusza z Salaminy. Vox Patrum, 68, 253-269. https://doi.org/10.31743/vp.3352

Roland Marcin Pancerz 
WSD OO. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora