„Non intelligis stultitiam tuam impudentiae copulatam”. Św. Hieronim contra Pelagiusz


Abstrakt

Reading the ancient scriptures of Christians of the first centuries, one can easily notice numerous invectives. From among the Fathers of the Church there are three who in particular deserve the title of “fathers of Christian invectives”. One of those who best can be described as such is St. Jerome of Stridonius. It should not come as a surprise, because in ancient times one did not reach only for intellectual arguments when defending their views. A logical elucidation was merely a part of argumentation. The other part, of no less importance, were arguments ad homi­nem, including also invectives. Verbal insults were integral part of argumentation and the lack of them would decrease the value of debate. In this article, based on St. Jerome’s of Stridonius writings, I portrayed his reactions to the phenomenon of pelagianism, as well as to the person of Pelagius himself. This subject has been analysed in many articles, but I presented it from a different angle. Namely, I em­phasized varied interesting invectives that St. Jerome – well-known for his sharp tongue – directed to Pelagius, basing on argumentum ad personam.


Słowa kluczowe

Św. Hieronim; Pelagiusz; inwektywa chrześcijańska; argumentum ad personam

Augustinus, Contra secundam Iuliani responsionem imperfectum opus, PL 45, 1049-1608.
Hieronymus, Dialogus adversus Pelagianos, PL 23, 495-590, , ed. C. Moreschini (Dialogi adversus Pelagianos libri tres), CCL 80, Turnhout 1990, tłum. W. Szołdrski: Św. Hieronim, Dialog przeciw pelagianom, w: Św. Hieronim, Żywoty mnichów, Dialog przeciw pelagianom, PSP 10, Warszawa 1973, 69-193.
Hieronymus, In Jeremiam prophetam, Prologus, PL 24, 705-708.
Hieronymus, Epistulae, ŹMT 54, 55, 61, 63 i 68 [wyd. łacińsko-polskie, tekst łac. i oprac. H. Pietras, tłum. J. Czuj, oprac. M. Ożóg, t. 1-5], Kraków 2010-2013.
Tertullianus, Adversus Hermogenem, PL 2, 195-238.
Jeanjean B., Saint Jérôme et l’hérésie, Paris 1999.
Kelly J.N.D., Hieronim. Życie, Pisma, Spory, tłum. R. Wiśniewski, Warszawa 2003.
Longosz S., Zarys historii inwektywy wczesnochrześcijańskiej, RT 43 (1996) z. 2, 363-390.
Opelt I., Die Polemik in der christlichen lateinischen Literatur von Tertulian bis Augustin, Heidelberg 1980.
Seliga S., Quibus contumeliis Hieronymus adversarios carpserit?, „Eos” 34 (1932-1933) 395-412.
Seliga S., De invectiva Hieronymiana, CT 16 (1935) 145-181.
Süss W., Der heilige Hieronymus und die Formen seiner Polemik, „Giessener Beiträge zur deutschen Philologie” 60 (1938) 212-238.
Toczko R., Heretic as bad rhetorician: how Augustine discredited Pelagius, AugSt 42 (2011) 211-231.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Jóźwiak, M. (2018). „Non intelligis stultitiam tuam impudentiae copulatam”. Św. Hieronim contra Pelagiusz. Vox Patrum, 68, 399-407. https://doi.org/10.31743/vp.3366

Magdalena Jóźwiak 
Uniwersytet Wrocławski  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora