Roman Melodos jako nauczyciel ludu w walce z herezjami


Abstrakt

Artykuł porusza kwestię dydaktycznej roli greckich hymnów kościelnych – kontakionów – w kontekście walki Kościoła w VI w. z herezjami. W kontakio­nach Romana Melodosa, będącego najwybitniejszym twórcą tego typu hymnów, a także hymnografem, dzięki któremu najprawdopodobniej powstał ten gatunek, znajdziemy liczne echa zmagań z herezjami przez kilka poprzedzających wieków aż do czasu życia poety. Św. Roman pisząc swe śpiewane homilie stawia sobie za cel obronę zgromadzonych w kościołach wiernych chrześcijan przed heretycki­mi poglądami oraz pouczenie ich, jaka jest nauka Kościoła. Hymnograf stara się przedstawić trudne teologiczne zagadnienia językiem zrozumiałym dla przecięt­nych wiernych, a także uczynić przekaz atrakcyjnym i zapadającym w pamięć. Artykuł na wybranych przykładach przedstawia herezje, które zwalczał Roman Melodos oraz wykorzystywane przez poetę środki.


Słowa kluczowe

Roman Melodos; kontakion; hymnografia bizantyjska; homilia; herezja

Romanos Melodos, Cantica, ed. P. Maas – C.A. Trypanis: Sancti Romani Melodi Cantica, Oxford 1963, transl. by E. Lash, On the Life of Christ: St. Romanos the Melodist, San Francisco 1995; transl. by M. Carpenter, Kontakia of Romanos, Byzantine Melodist, vol. 1: On the Person of Christ, Columbia (Missouri) 1970.
Brock S., Syriac and Greek Hymnography: Problems of Origin, StPatr 16 (1985) 77-81.
Carpenter M., Introduction, in: Kontakia of Romanos, Byzantine Melodist, vol. 1: On the Person of Christ, ed. and trans. M. Carpenter, Columbia (Missouri) 1970, xiii-xxxvi.
Frank G., Romanos and the Night Vigil, in: Byzantine Christianity, ed. D. Krueger, vol. 3, Minneapolis 2006, 59-78.
Grillmeier A., Christ in Christian Tradition, vol. 2, part 2: The Church of Constantinople in the sixth century, London 1995.
Grosdiderde Matons J., Hymne des dix vierges (1er Hymne), in: Romanos le Mélode: Hymnes, tome V: Nouveau Testament (XLVI-L), et Hymnes de circonstance (LI-VI), éd. J. Grosdider de Matons, SCh 283, Paris 1981, 271-295.
Koder J., Einleitung, in: Romanos Melodos, Die Hymnen, ed. and trans. J. Koder, vol. 1, Stuttgart 2005, 9-48.
Koder J., Imperial propaganda in the Kontakia of Romanos the Melode, DOP 62 (2008) 275-291.
Lingas A., The Liturgical Place of the Kontakion in Constantinople, in: Liturgy, Architecture and Art in Byzantine World, ed. C.C. Akentiev, vol. 1, Saint Petersburg 1995, 50-57.
Petersen W., The Dependence of Romanos the Melodist upon the Syriac Ephrem: Its Importance for the Origin of the Kontakion, VigCh 39 (1985) 171-197.
Schork R.J., Sacred Song from the Byzantine Pulpit: Romanos the Melodist, Gainesville 1995.
Strunk O., Essays on Music in the Byzantine World, New York 1977.
Wellesz E., A History of Byzantine Music and Hymnography, Oxford 1962.

Opublikowane : 2018-12-16


Dźwigała, K. (2018). Roman Melodos jako nauczyciel ludu w walce z herezjami. Vox Patrum, 68, 513-521. https://doi.org/10.31743/vp.3379

Katarzyna Maria Dźwigała 
Uniwersytet Warszawski  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.