Geneza chrześcijańskiej posługi hospicyjnej


Abstrakt

Hospice care to terminally ill people was originated due to a sensitivity to the personal dignity of man. Christianity brought a special contribution to the care of terminally ill people in the history of the world. Institutionalized Christian hospice care was started in the second half of the fourth century. The first hospices were founded in the Byzantine Empire and were destined for people suffering from le­prosy. In the article there are stated the facts relating to the biblical foundations of the theology of diakonia and examples of the involvement of the hierarchy in the creation of hospitals according to the principles of Christian ethics. The Author un­derlines that the first Christian hospices have been an integral part of monasteries.


Słowa kluczowe

historia medycyny; geneza opieki hospicyjnej; chrześcijaństwo; Cesarstwo Bizantyńskie; trąd; teologia diakonii

Augustinus, In Epistulam Joannis ad Parthos tractatus decem, PL 35, 1977-2062.
Augustinus, In Evangelium Joannis tractatus centum viginti quatuor, PL 35, 1379-1976.
Benedicti Regula 36, ed. i tłum. A. Świderkówna: Święty Benedykt z Nursji, Reguła, w: Święty Benedykt z Nursji, Reguła. Święty Grzegorz Wielki, Dialogi. Księga druga, Tyniec – Kraków 1994, 24-263.
Gregorius Nazianzenus, Oratio 43, PG 36, 493-605.
Gregorius Nyssenus, De pauperibus amandis orationes duo, ed. A. van Hecks, Leiden 1964.
Ignatius Antiochenus, Epistula ad Ephesios, ed. P.Th. Camelot, SCh 10, Paris 1958, 66- 92, tłum. A. Świderkówna: Ignacy z Antiochii, Do Kościoła w Efezie, w: Ojcowie apostolscy, PSP 45, Warszawa 1990, 66-73.
Johannes Chrysostomus (?), In parabolam Samaritani, PG 62, 755-758.
Avalos H., Health Care and Rise of Christianity, Grand Rapids (MI) 1999.
Baran G.M., Chrystus Lekarzem i Lekarstwem z nieba w świetle Homilii św. Augustyna do Ewangelii i Pierwszego Listu Jana Apostoła, "Vox Patrum" 55 (2010) 43-62.
Caner D., Charitable Ministrations (Diakoniai), Monasticism, and the Social Aesthetic of Sixth-Century Byzantium, w: Charity and Giving in Monotheistic Religions, ed. M. Frenkel – Y. Lev, Berlin – New York 2009.
Constantelos D.J., Byzantine Philanthropy – Part I, http://pemptousia.com/2016/08/ byzantine-philanthropy-part-i/ [dostęp: 25.08.2016].
Constantelos D.J., Origins of Christian Orthodox Diakonia: Christian Orthodox Philanthropy in Church History, GOTR 52 (2007) 1-36.
Crislip A.T., From Monastery to Hospital: Christian Monasticism and the Transformation of Health Care in Late Antiquity, Ann Arbor (MI) 2005.
Degórski B., Uczynki miłosierdzia w świetle starożytnych reguł mniszych, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 259-274.
Eckmann A., Troska o ubogich w nauczaniu i działalności świętego Augustyna, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 161-182.
Ferngren G.B., Medicine and Health Care in Early Christianity, Baltimore (Md) 2009.
Fichtner G., Christus Medicus. Die Bezeichnung Christi als Arzt bei den lateinischen Kirchenvätern, Heildenberg 1965.
Fijałek J., Rozwój szpitalnictwa, w: Historia medycyny, red. T. Brzeziński, Warszawa 1995, 398-399.
Fijałek J., Społeczne tradycje organizacyjne i naukowe w opiece zdrowotnej do końca XVIII wieku, w: Historia medycyny, red. T. Brzeziński, Warszawa 1995, 211-227.
Flemming H., Post-Hippocratic Medicine: The Problem and the Solution. How the Christian Ethic has Influenced Health Care, Taunton 2010.
Foucault M., The Birth of the Clinic: An Archeology of Medical Perception, transl. A.M.S. Smith, New York 1973.
Holistic Healing in Byzantium, ed. J.T. Chirban, Brookline (MA) 2010.
Horden P., The Christian Hospital in Late Antiquity: Break or Bridge?, w: Gesundheit- Krankheit. Kulturtransfer medizinischen Wissens von der Späntantike bis in die Frühe Neuzeit, ed. F. Steger – K.P. Jankrift, Cologne 2004, 88-92.
Longosz S., Ksenodochium – hospicjum wczesnochrześcijańskie, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 275-336.
MalinaB. – Rohrbaugh R.L., Social Commentary on the Synoptic Gospels, Minneapolis (Minn.) 1992.
Milewski I., Rozwój chrześcijańskich instytucji dobroczynnych w zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego w IV i V wieku, PrzRel 40 (1996) nr 4, 3-15.
Miller T.S. – Nesbitt J., Saint John Chrysostom and the „Holy Disease”: an excerpt from an unpublished, anonymous eulogy (BHG 871; CPG 6517), „Rivista di studi bizantini e neoellenici” 42 (2006) 33-34.
Miller T.S. – Nesbitt J.W., Walking Corpses. Leprosy in Byzantium and the Medieval West, Ithaca – London 2014.
Miller T.S., The Birth of the Hospital in the Byzantine Empire, Baltimore (Md) 1985.
Naumowicz J., Instytucje charytatywne św. Bazylego. „Bazyliada”, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 125-139.
Ordon H., Pawłowa argumentacja na rzecz niesienia pomocy potrzebującym, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 75-83.
Pelczar J.S., Zarys dziejów miłosierdzia chrześcijańskiego w Kościele katolickim, Kraków 1916.
Porter D., Health, Civilization and the State. A History of Public Health from Ancient to Modern Times, London – New York (NY) 1999.
Reich K.A., Figuring Jesus. The Power of Rhetorical Figures of Speech in the Gospel of Luke, Leiden – Boston (Mass.) 2011.
Riddle D.W., Early Christian Hospitality: A Factor in the Gospel Transmission, JBL 57 (1938) nr 2, 141-154.
Ringe S.H., Luke, Luisville (Ky) 1995.
Risse G.B., Mending Bodies, Saving Souls: A History of Hospitals, New York 1999.
Rosen G., A History of Public Health, Baltimore – London 1958.
Schipperges H., Zum Tradition des „Christus medicus” im frühen Christentum und der älteren Heilkunde, „Arzt und Christ” 11 (1965) 12-22.
Sidéris G., Lèpre et lépreux à Constantinople. Maladie, épidémie et idéologie imperial à Byzance, w: La Paléodémograpie. Mémoire d’os, memoire d’hommes. Actes des 8e journées antropologiques de Valbonne 5 au 7 Juin 2003, ed. L. Buchet – C. Dauphin – I. Séguy, Antibes 2006, 187-207.
Sigerist H.E., Civilization and Disease, Ann Arbor (MI) 1915.
StoddardS., The Hospice Movement. A Better Way of Caring for the Dying, Brirarcliff Manor 1978.
Szczur P., Chrystus: Bóg – Człowiek. Tytuły chrystologiczne w „Enarrationes in Psalmos” św. Augustyna (Psalmy I-CL), w: Tysiąc imion Chrystusa. Seminarium Patrys¬tyczne KUL 1983-1993, red. F. Drączkowski – J. Pałucki, Lublin 1994, 93-115.
Szczur P., Rabula, EK XVI 1023-1024.
Szot L., Powstanie i rozwój ruchu hospicyjnego, SW 46 (2009) 221-236.
Szumowski W., Historia medycyny, Warszawa 1961.
Vööbus A., History of Asceticism in the Syrian Orient. A Contribution to the History of Culture in the Near East, I: The Origin of Asceticism. Early Monasticism in Persia, Leuven 1958.
Wójcik M., Świeccy fundatorzy instytucji dobroczynnych w Kościele starożytnym, "Vox Patrum" 42-43 (2002) 327-337.
Żurek A., Działalność charytatywna Kościoła w Galii V-VI wieku, "Vox Patrum" 30-31 (1996) 189-196.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Leśniewski, K. (2018). Geneza chrześcijańskiej posługi hospicyjnej. Vox Patrum, 67, 289-301. https://doi.org/10.31743/vp.3402

Krzysztof Leśniewski 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora