Sny w życiu i nauczaniu Ewagriusza z Pontu


Abstrakt

W kwestii snów jest niewielu autorów starożytnych, którzy skupialiby na so­bie większą uwagę niż Ewagriusz z Pontu. Dla niego, wizje i sny nie są narzę­dziem służącym do przepowiadania przyszłości lub utrzymywania kontaktu ze zmarłymi. Są one przede wszystkim środkiem umożliwiającym poznanie samego siebie i stanu swego życia duchowego. Autor artykułu, po szerszym nakreśleniu teorii dotyczących snów u najbardziej znaczących pisarzy tego okresu, omawia te wypowiedzi z korpusu dzieł Ewagriusza, które dotyczą wizji i snów, opisując ich mechanizmy jako złożony proces między namiętnościami, pamięcią i oddziały­waniem demonów.


Słowa kluczowe

Ewagriusz z Pontu; sny; psychologia

AmbrosiusMediolanensis, De excessu fratris Satyri, PL 16, 1345-1414.
AmbrosiusMediolanensis, De Spiritu Sancto, PL 16, 731-826.
AmbrosiusMediolanensis, Epistulae, PL 16, 913-1342.
Aristoteles, De divinatione per somnum, ed. W.D. Ross, in: Aristoteles, Parva Naturalia (with extensive commentary in English), Oxford, 1955, transl. J.I. Beare: On Pro¬phesying by Dreams, New York 1966.
AthanasiusAlexandrinus, Epistulae festales, PG 26, 1360-1444.
AugustinusHipponensis, De genesi ad litteram, ed. J. Zycha. CSEL 28/1, Vindobonae 1894, 1-435.
BasiliusCaesariensis, Enarratio in Isaiam prophetam, PG 30, 117-6689, transl. N.A. Lipa¬tov: St. Basil the Great, Commentary on the Prophet Isaiah, Cambridge 2001.
BasiliusCaesariensis, Homilia in martyrem Julittam, PG 31, 237-261.
BasiliusCaesariensis, Epistulae, PG 32, 220-1112, transl. R. Deferrari, vol. 1: Letters 1-58, Cambridge MA 1926, 24-25.
EvagriusPonticus, Antirrheticus, ed. W. Frankenberg in: idem, Euagrius Ponticus, Ab¬handlungen der königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, Philolo¬gisch-historische Klasse, Neue Folge 13/2, Berlin 1912, 472-544, transl. D. Brakke: Evagrius of Pontus. Talking Back. A Monastic Handbook for Combating Demons, Collegeville Minn. 1989.
EvagriusPonticus, De malignis cogitationibus, ed. A.C. Guillaumont – P. Géhin, SCh 438, Paris 1998, transl. R.E. Sinkewicz: On Thoughts, in: idem, Evagrius of Pontus. The Greek Ascetic Corpus, Oxford Early Christian Studies, Oxford 2003, 136-182.
EvagriusPonticus, De oratione, PG 79, 1165A - 1200C, transl. R.E. Sinkewicz: On Prayer, in: idem, Evagrius of Pontus. The Greek Ascetic Corpus, Oxford Early Chris¬tian Studies, Oxford 2003, 183-209.
EvagriusPonticus, Kephalaia gnostica, ed. A. Guillaumont, PO 28, fasc. 1, no 134, Paris 1958.
EvagriusPonticus, Practicus, ed. A. and C. Guillaumont, SCh 171, Paris 1971, transl. R.E. Sinkewicz: The Monk: A Treatise on the Practical Life, in: idem, Evagrius of Pon¬tus. The Greek Ascetic Corpus, Oxford Early Christian Studies, Oxford 2003, 91-114.
GregoriusMagnus, Dialogi, ed. A. de Vogüé – P. Antin, SCh 265, Paris 1980.
GregoriusMagnus, Moralia in Iob, ed. R. Guillet – A. de Gaudemaris, SCh 32bis, Paris 1975.
GregoriusNazianzenus, Carmina, PG 37, 969-1600.
GregoriusNyssenus, De opificio hominis, ed. J. Laplace, SCh 6, Paris 1944, transl. H.A. Wilson: http://www.ellopos.net/elpenor/physis/nyssa-man/13.asp [16.03.2017].
Hieronymus, Commentaria in Ieremiam, PL 24, 705-936.
Hieronymus, De virginitate beatae Mariae, PL 23, 193-216.
Hieronymus, Epistula 22 [ad Eustochium], PL 22, 394-425.
JoannesChrysostomus, In Acta Apostolorum homiliae, PG 60, 13-584, transl. M. Merino Rodríguez: Juan Crisóstomo, Homilías a los Hechos de los Apóstoles, Biblioteca de Patrística 80-81, Madrid 2010.
JoannesChrysostomus, In epistulam ad Romanos homiliae, PG 60, 391-682, transl. B. Be¬jarano: San Juan Crisóstomo, Homilías sobre la Carta a los Romanos, t. 1-2, Apostolado Mari¬ano, Los Santos Padres 21-22, Seville 1990.
JoannesChrysostomus, In Matthaeum homiliae, PG 57, 13 - 58, 794, ed. and transl. D. Ruíz Bueno: Obras de San Juan Crisostomo, I-II: Homilias sobre el Evangelio de San Mateo, Biblioteca de Autores Cristianos, ed. bilingüe griego/español, Madrid 2007.
Macrobius, Commentarii in Somnium Scipionis, ed. J.A. Willis, vol. 2, Bibliotheca Scrip¬torum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Leipzig 19702, transl. W.H. Stahl: Commentary on the Dream of Scipio by Macrobius, New York 1990.
Palladius, Historia Lausiaca, ed. C. Butler: The Lausiac History of Palladius, vol. 1-2: The Greek Text edited with introduction and notes, Texts and Studies VI/1-2, Cam¬bridge 1904, transl. R.T. Meyer: Palladius, The Lausiac History, Ancient Christian Writers 34, London 1965.
SynesiusCyrenensis, De insomniis, PG 66, 1282-1320.
Amat J., Songes et visions. L’au-delà dans la littérature latine tardive, Paris 1985.
BarrJ.G., Willing to Know God: Dreamers and Visionaries in Later Middle Ages, Co¬lumbus 2010.
BilbijaJ., The Dream in Antiquity: Aspects and Analyses, Amsterdam 2012.
Casiday A., Evagrius Ponticus, London 2006.
Dulaey M., Le rêves dans la vie et la penseé de saint Augustin, Paris 1973.
Flannery-Dailey F., Dreamers, Scribes and Priests. Jewish Dreams in the Hellenistic and Roman Eras, Leiden 2004.
Frankenberg W., Euagrius Ponticus, Abhandlungen der königlichen Gesellschaft der Wis¬senschaften zu Göttingen, Philologisch-historische Klasse, Neue Folge 13/2, Berlin 1912, 472-544, English translation – D. Brakke: Evagrius of Pontus. Talking Back. An¬tirrhêtikos. A Monastic Handbook for Combating Demons, Collegeville Minn. 1989.
GnuseR., Dream and Dream Reports in the Writings of Josephus, Leiden 1997.
Gollnick J., The Religious Dreamworld of Apuleius’ “Metamorphoses”. Recovering a Forgotten Hermeneutic, Ontario 1999.
Gray R., Prophetic Figures in Late Second Temple Jewish Palestine: The Evidence from Josephus, Oxford 1993.
HausherrI., Les leçons d’un contemplatif, Paris 1960.
HusserJ., Dreams and Dream Narratives in the Biblical World, Sheffield 1999.
Koet B., Introducing Dreaming from Hermas to Aquinas, in: Dreams as Divine Com¬munication in Christianity: From Hermas to Aquinas, ed. idem, Leuven 2012, 1-21.
Konstantinovsky J., Evagrius of Pontus: The Making of a Gnostic, Farnham 2013.
KrugerS., Dreaming in the Middle Ages, Cambridge 1996.
RamelliI., Evagrius and Gregory: Nazianzen or Nyssen? Cappadocian (and Origenian) Influence on Evagrius, GRBS 53 (2013) 117-137.
Refoulé F., Rêves et vie spirituelle d´après Évagre le Pontique, VS Supplément 56 (1961) 470-516.
Regnault L., La vie quotidienne des Pères du désert en Égypte au IVe siècle, Paris 1990.
Sinkewicz R.E., Evagrius of Pontus. The Greek Ascetic Corpus, Oxford Early Christian Studies, Oxford 2003.

Opublikowane : 2018-12-16


Rivas, R. (2018). Sny w życiu i nauczaniu Ewagriusza z Pontu. Vox Patrum, 67, 523-542. https://doi.org/10.31743/vp.3413

Rubén Peretó Rivas 
National University of Cuyo  Argentyna




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.