Fizjologia i rozrodczość kobiety w pismach Metodego z Olimpu i Ambrożego z Mediolanu



Abstrakt

Topics concerning women’s physiology and reproduction appear relatively rarely in the reflections of the Fathers of the Church. Most often they perpetuated the beliefs of ancient medicine, benefitting from the appropriate terminology. The originality of their reflection lies in trying to use the “scientific” facts within theo­logical considerations (eg the creation of mankind and the Incarnation of the Son of God) and moral ones (eg the value of sexuality, fertility and parenthood). The scope of this article includes analysis of selected texts of Methodius of Olympus and those of Ambrose of Milan. Both authors had a deep medical knowledge of the issues and their works contain interesting examples related to female repro­ductive physiology. They were protagonists of an ideal of virginity, but yet, they preserved a positive assessment of fertility and marriage. Worthy of particular emphasis, in the works of Methodius, is the defense of the dignity of every unborn child, whom God himself creates and animates in the womb. The basis of the con­siderations in Symposium was a passage from Genesis 2: 21-24, to which he gave allegorical meaning, defining human sexuality and procreation as the typology of the divine and ecclesiastical realities. In turn, Ambrose undertook issues such as conception, prenatal development and the birth of a child, in the context of the exceptional role of Mary in the history of salvation and in the Incarnation of the Son of God. Theological considerations were an excellent opportunity for him to express moral teaching and pastoral care, and to provide very practical and help­ful, medical and educational tips for women.


Słowa kluczowe

rozrodczość; seksualność; fizjologia; embrion; Metody z Olimpu; Ambroży z Mediolanu

Aeschylus, Eumenides, ed. P. Mazon, w: Eschyle, Opera, t. 2, Paris 1961, 132-171, tłum. S. Srebrny: Ajschylos, Eumenidy, w: Ajschylos, Tragedie, Warszawa 1954, 441-486.
Ambrosius, De Abraham, ed. F. Gori, SAEMO 2/II, Milano – Roma 1984.
Ambrosius, De apologiae prophetae David, ed. F. Lucidi, SAEMO 5, Milano – Roma 1981, 53-141.
Ambrosius, De Cain et Abel, ed. P. Siniscalco, SAEMO 2/I, Milano – Roma 1984, 176-305.
Ambrosius, De Helia et ieiunio, ed. F. Gori, SAEMO 6, Milano – Roma 1985, 43-127.
Ambrosius, De Iacob et vita beata, ed. C. Moreschini, SAEMO 3, Milano – Roma 1982, 227-333.
Ambrosius, De institutione virginis, ed. F. Gori, SAEMO 14/II, Milano – Roma 1989, 109-195.
Ambrosius, De Isaac vel anima, ed. C. Moreschini, SAEMO 3, Milano – Roma 1982, 31-125.
Ambrosius, De Noe, ed. P. Siniscalco, SAEMO 2/I, Milano – Roma 1984, 345-519.
Ambrosius, De paenitentia, ed. G. Banterle, SAEMO 17, Milano – Roma 1982, 171-283, tłum. W. Szołdrski: Św. Ambroży, O pokucie, w: Św. Ambroży, Wybór pism, PSP 7, Warszawa 1971, 19-88.
Ambrosius, De viduis, ed. F. Gori, SAEMO 14/I, Milano – Roma 1989, 243-319.
Ambrosius, Epistulae, ed. G. Benterle, SAEMO 19-21, Milano – Roma 1988.
Ambrosius, Exameron, ed. G. Benterle, SAEMO 1, Milano – Roma 1979.
Ambrosius, Exhortatio virginitatis, ed. F. Gori, SAEMO 14/II, Milano – Roma 1989, 197-271.
Ambrosius, Explanatio Psalmorum, ed. L. F. Pizzolato, SAEMO 7-8, Milano – Roma 1980.
Ambrosius, Expositio Evangelii secundum Lucam, ed. G. Coppa, SAEMO 11-12, Mila¬no – Roma 1978, tłum. W. Szołdrski: Św. Ambroży, Wykład Ewangelii według św. Łukasza, PSP 16, Warszawa 1977.
Ambrosius, Expositio de Psalmo CXVIII, ed. L. F. Pizzolato, SAEMO 9-10, Milano – Roma 1987.
Aristides, Apologia, ed. B. Pouderon – M.-J. Pierre, SCh 470, Paris 2003.
Aristoteles, De generatione animalium, éd. P. Louis, Collection des Universités de France. Série Grecque 152, Paris 2002, tłum. P. Siwek: Arystoteles, O rodzeniu się zwierząt, Warszawa 1979.
Aristoteles, Historia animalium, éd. P. Louis, Collection des Universités de France. Série Grecque 164, Paris 2002, tłum. P. Siwek: Arystoteles, Zoologia, Warszawa 1982.
Clemens Alexandrinus, Paedagogus II, éd. H.-I. Marrou, SCh 108, Paris 1965.
Clemens Alexandrinus, Stromateis, ed. O. Stählin, GCS 15, Berlin 1906.
Eusebius, Praeparatio evangelica, éd. É. Des Places, SCh 338, Paris 1987.
Galenus, De semine, ed. Ph. De Lacy, Corpus Medicorum Graecorum V/3, 1, Berlin 1995.
Gregorius Nazianzenus, Carmen I 2, 29, PG 37, 884-908.
Hieronymus, In Hiezechielem, ed. F. Glorie, CCL 75, Turnhout 1964.
Hippocrates, De genitura, ed. R. Joly, Corpus Medicorum Graecorum I/2, 4, Berlin 2003.
Ignatius Antiochenus, Ad Ephesios, éd. T. Camelot, SCh 10bis, Paris 1958, 66-93.
Ignatius Antiochenus, Ad Smyrnaeos, éd. T. Camelot, SCh 10bis, Paris 1958, 154-169.
Joannes Chrysostomus, De non iterando coniugio, éd. G.H. Ettlinger – B. Grillet, SCh 138, Paris 1968, 160-201.
Joannes Chrysostomus, In epistulam ad Ephesios hom. 20, PG 62, 135-150.
Joannes Chrysostomus, In epistulam I ad Corinthios hom. 23, PG 61, 275-285.
Justinus, Apologia I, éd. Ch. Munier, SCh 507, Paris 2006, 125-317.
Methodius, De lepra, ed. G.N. Bonwetsch, GCS 27, Leipzig 1917, 449-474.
Methodius, De resurrectione, ed. G.N. Bonwetsch, GCS 27, Leipzig 1917, 219-424.
Methodius, Symposium, éd. H.A. Musurillo – V.H. Debidour, SCh 95, Paris 1963, tłum. S. Kalinkowski: Metody z Olimpu, Uczta, w: Pierwsze pisma greckie o dziewictwie, ŹM 16, Tyniec – Kraków 1997, 127-253.
Petronius Arbiter, Satyricon, éd. A. Ernout, Paris 1950.
Philo Alexandrinus, Legum allegoriae, éd. C. Mondésert, Oeuvres de Philon d’Alexan¬drie 21, Paris 1962.
Plato, Timaeus, ed. R. G. Bury, LCL 9, London 1981, 16-253.
Ps.-Iustinus, De resurrectione, ed. A. D’Anna, Pseudo-Giustino: Sulla resurrezione. Di¬scorso cristiano del II secolo, Brescia 2001.
Stoicorum veterum fragmenta, ed. I. Ab Arnim, vol. 1, Stutgardiae 1964.
Tacitus, Dialogus de oratoribus, éd. H. Bornecque – H. Goelzer, Paris 1936.
Teophilus, Ad Autolicum, éd. G. Bardy, SCh 20, Paris 1948.
Tertullianus, De carne Christi, éd. J.P. Mahé, SCh 216, Paris 1975.
André J., Le vocabulaire latin de l’anatomie, Paris 1991.
Cilliers L., Vindicianus’ Gynaecia and theories on generation and embryology from the Babylonians up to Graeco-Roman times, „Studies in Ancient Medicine” 27 (2004) 343-367.
Congourdeau M.-H., L’embryon et son âme dans les sources grecques, Paris 2007.
Enchiridion Vaticanum, t. 13, Bologna 1995.
Gourevitch D., Le mal d’être femme. La femme et la médecine dans la Rome antique, Paris 1984.
KingH., Hippocrates’ Woman. Reading the female body in Ancient Greece, London – New York 1998.
La donna nel pensiero cristiano antico, ed. U. Mattioli, Genova 1992.
Laurence P., La faiblesse féminine chez les Pères de l’Eglise, w: Les Perès de l’Eglise face à la science médicale de leur temps. Actes du troisième colloque d’études patristiques (Paris, 9-11 septembre 2004), éd. V. Boudon-Millot – B. Pouderon, Théologie histo¬rique 117, Paris 2005, 351-377.
Mazzucco C., Matrimonio e verginità nei Padri tra IV e V secolo: prospettive femminili, w: La donna nel pensiero cristiano antico, ed. U. Mattioli, Genova 1992, 119-153.
MuszalaA., Embrion ludzki w starożytnej refleksji teologicznej, Kraków 2009.
PassarellaR., Aspetti di medicina ginecologica e pediatrica nell’opera di Ambrogio, w: La cultura scientifico-naturalistica nei Padri della Chiesa (I-V sec.): XXXV In¬contro di studiosi dell’antichità cristiana (4-6 maggio 2006), SEA 101, Roma 2007, 579-595.
PassarellaR., Conoscenze mediche ambrosiane, ovvero la medicina nei Padri della Chiesa: questioni di metodo, „Acme” 57 (2004) fasc. 2, 69-91.
Pricoco S., Introduzione, w: L’eros difficile. Amore e sessualità nell’antico cristianesimo, ed. S. Pricoco, Armarium 9, Soveria Mannelli 1998, 9-11.
Prinzivalli E. , Desiderio di generazione e generazione del desiderio. Metodio di Olimpo e le polemiche sull’eros fra III e IV secolo, w: L’eros difficile. Amore e sessualità nell’antico cristianesimo, ed. S. Pricoco, Armarium 9, Soveria Mannelli 1998, 39-66.
Prinzivalli E., Donna e generazione nei Padri della Chiesa, w: La donna nel pensiero cristiano antico, ed. U. Mattioli, Genova 1992, 79-94.
Simonetti M., Presentazione, w: La donna nel pensiero cristiano antico, ed. U. Mattioli, Genova 1992, 7-10.
Starowieyski M., Aborcja i życie nienarodzonych w starożytności chrześcijańskiej, WST 22 (2009) fasc. 1, 117-147.
Tosato A., Processo generativo e sangue nell’antichità, w: Sangue e antropologia nella letteratura cristiana (Roma, 29 novembre - 4 dicembre 1982), ed. F. Vattioni, vol. 2, Roma 1983, 643-696.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Mejzner, M. (2018). Fizjologia i rozrodczość kobiety w pismach Metodego z Olimpu i Ambrożego z Mediolanu. Vox Patrum, 66, 103-126. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3448

Mirosław Mejzner 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora