Aktywność cesarza w kontekście sporów chrystologicznych w Bizancjum w VII wieku



Abstrakt

In the quest of theological agreement in Byzantium in the seventh century Emperors played a leading role. The rulers were promoters of the theological discussions and promulgated documents concerning a Christian doctrine oblig­ing all over the Empire. That would lead to a compromise between supporters of both Monophysitism and Chalcedon. The aim of theological compromise was to achieve peace in the Empire in the face of danger. When the necessity for recon­ciliation with the Monophysites ceased to be valid, Emperor Constantine IV con­vened the Council in Constantinople, which condemned the adherents of Mono­theletism. Emperors had a solid ideological basis for their activities. Emperor was treated as a person with religious authority entitled to intervene in the affairs of the Church, even in matters of faith. His concern for the state included not only the secular affairs, but also religious. Religion is subordinated to state authority. Such ideological contents were supported by majority of the hierarchs of the Byzantine Church in the seventh century. The ideology of the special character of the person of the Emperor was especially alive in Byzantium during various crises.


Słowa kluczowe

cesarz; Kościół; ideologia; władza; monoteletyzm

Acta in primo exsilio seu dialogus Maximi cum Theodosio episcopo Caesareae in Bithy¬nia, PG 90, 136D-172B.
Anastasius Apocrisiarius, Relatio motionis inter Maximum et principles, PG 90, 109C - 129D.
Concilium Constantinopolitanum III, Mansi XI 189A - 922D.
Concilium Lateranense a. 649 celebratum, ed. R. Riedinger, ACO II/1, Berlin 1984.
Expositio orthodoxae fidei (Ecthesis), ed. R. Riedinger, w: Concilium Lateranense a. 649 celebratum, ACO II/1, Berlin 1984, 156, 27 - 162, 13 (secretarius III).
Georgius Pisida, De expeditione Persica, PG 92, 1197A - 1260A.
Ioannes Damascenus (dubia), Vita Barlaam et Ioasaph, PG 96, 860A - 1240C.
Martinus I Papa, Epistulae, PL 87, 119D - 204D.
Monophysite texts of the Sixth Century, ed. A. van Roey, Orientalia Lovaniensia Analecta 56, Leuven 1994.
Narrationes de exilio et morte Sancti Martini, interprete Anastasio Bibliothecario, PL 129, 585C - 604A.
Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, Mansi X-XI.
Satisfactio facta inter Cyrum et eos qui erant ex parte Theodosianorum, Mansi XI 564C-568B.
Social and Political Thought in Byzantium from Justinian I to the last Palaeologus. Pas¬sages from Byzantine writers and documents, transl. with an introduction and notes by E. Barker, Oxford 1957.
Typus (Constantis imperatoris), ed. R. Riedinger, w: Concilium Lateranense a. 649 cel¬ebratum, ACO II/1, Berlin 1984, 206, 31 - 210, 15 (secretarius IV).
Vita ac certamen Sancti Maximi Confessoris, PG 90, 68A - 109B.
Vita Syriaca Maximi Confessoris, ed. S. Brock: An Early Syriac Life of Maximus the Con¬fessor, AnBol 91 (1973) 299-346.
Alexakis A., Codex Parisinus Graecus 1115 and It’s Archetypes, Dumbarton Oaks Studies 34, Washington 1996.
CanningJ., A History of Medieval Political Thought: 300-1450, London – New York 1996.
Ceran W., Cesarz w politycznej teologii Euzebiusza z Cezarei i nauczaniu Jana Chryzos¬toma, „Acta Universitatis Lodziensis: Folia Historica” 44 (1992) 13-27.
Dagron G., Empereur et prêtre: Étude sur le «césaropapisme» byzantine, Paris 1996.
Dagron G., Kościół bizantyński i chrześcijaństwo bizantyńskie między najazdami a ikono¬klazmem (VII wiek - początek VIII wieku), w: Historia chrześcijaństwa. Religia – kul¬tura – polityka, t. 4: Biskupi, mnisi i cesarze 610-1054, red. J.M. Mayer – Ch.I.L. Pietri – A. Vauchez – M. Venard, red. wydania polskiego J. Kłoczowski, Warszawa 1999, 17-85.
Ekonomou A.J., Byzantine Rome and the Greek Popes, Eastern Influences on Rome and the Papacy from Gregory the Great to Zacharias, A. D. 590-752, Lanham – Boulder – New York – Toronto – Plymouth 2007.
Geanakoplos D.J., Church and State in the Byzantine Empire: A Reconsideration of the Problem of Caesaropapism, ChH 34 (1965) 381-403.
Hainhaler Th., Christ in Christian Tradition, t. II/3: The Churches of Jerusalem and An¬tioch from 451 to 600, tłum. M. Ehrhardt, Oxford 2013.
Haldon J.F., Byzantium in the Seventh Century: The Transformation of a Culture, Cam¬bridge 1997.
Drijvers J. W., Heraclius and the „Restitutio Crucis”: Notes on Symbolism and Ideology, w: The reign of Heraclius (610-641): crisis and confrontation, ed. G.J. Reinink – B.H. Stolte, Leuven – Paris 2002, 175-190.
Flusin B., Tryumf chrześcijaństwa i określenie prawowierności, w: Świat Bizancjum, t. 1: Cesarstwo wschodniorzymskie 330-641, red. C. Morrisson, tłum. A. Graboń, Kraków 2007, 63-94.
Kaldellis A., The Byzantine Republic: People and Power in New Rome, Cambridge – London 2015.
Kaegi W. E., Heraclius: Emperor of Byzantium, Cambridge 2003.
Kashchuk O., The Attitude of the Pro-Arian Bishops Towards the Emperor in the Period of Reception of the Nicene Christology (325-381), VoxP 34 (2014) t. 61, 137-155.
Kashchuk O., Втручання імператорів у доктринальні справи церкви в контексті аріанської полеміки IV століття, „Наукові записки Національного університету «Острозька академія», Cерія «Історичне релігієзнавство»” 9 (2014) 67-78.
Larison D., Return to Authority: The Monothelete Controversy and the Role of Text, Em¬peror and Council in the Sixth Ecumenical council, Chicago 2009.
Nicol D.M., Byzantine Political Thought, w: The Cambridge History of Medieval Politi¬cal Thought c. 350-c. 1450, ed. J.H. Burns, Cambridge 2008, 49-79.
Pertusi A., Il pensiero politico bizantino, Il mondo medievale 6, Bologna 1990.
Rahner H., Kościół i państwo we wczesnym chrześcijaństwie, tłum. M. Radożycka – J. Radożycki, Warszawa 1986.
Spain S.A., Heraclius, Byzantine Imperial Ideology, and The David Plates, „Speculum” 52 (1977) nr 2, 217-237.
Stratos A.N., Byzantium in the Seventh Century, t. 1: 602-634, tłum. M. Ogilvie-Grant, Amsterdam 1968; t. 2: 634-641, tłum. H.T. Hionides, Amsterdam 1972; t. 3: 642-668, tłum. H.T. Hionides, Amsterdam 1975; t. 4: 668- 685, tłum. H.T. Hionides, Amster¬dam 1978.
Śrutwa J., Z Rzymu na Krym – męczeńska podróż papieża Marcina I, w: J Śrutwa, Studia z dziejów Kościoła w starożytności, Lublin 1999, 142-155.
Whitby M., George of Pisidia’s Presentation of the Emperor Heraclius and His Cam¬paigns: Variety and Development, w: The reign of Heraclius (610-641): crisis and confrontation, ed. G.J. Reinink – B.H. Stolte, Leuven – Paris 2002, 157-173.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Kashchuk, O. (2018). Aktywność cesarza w kontekście sporów chrystologicznych w Bizancjum w VII wieku. Vox Patrum, 66, 411-428. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3467

Oleksandr Kashchuk 
Ukraiński Katolicki Uniwersytet we Lwowie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL